جنگ نرم

وضعیت ما اگرچه مطلوب نیست، اما ناامیدکننده هم نیست. با همه کاستی‌ها و ضعف‌ها، در بزنگاه‌های اصلی می‌بینیم که این ملت یک مرتبه با حضورشان در صحنه به‌گونه‌ای عمل می‌کنند که انگار واقعاً از این فضا اطلاع دارند.

رسانه‌ها برای مقابله مؤثر با رسانه‌های معاند که با انتشار اخبار جهت‌دار به‌ دنبال ایجاد اختلاف داخلی و بر هم زدن آرامش جامعه‌ هستند، باید به‌ جای واکنش احساسی، راهبردی، رسانه‌ای و مبتنی بر اعتماد عمومی عمل کنند.

در جنگ‌ها، همیشه جنگ روانی حرف اول را می‌زند و چه بسیار بازندگان جنگ در عرصه میدان، با فتح ذهنیت مردمان طرف مقابل توانستند جنگ مغلوبه را وارونه جلوه بدهند و یک نتیجه غیرمنتظره بگیرند، در این بخش اهالی فرهنگ و فکر، باید به مثابه نورافکن‌، این فضای غبارآلود را روشن کنند تا مردم سره را از ناسره تشخیص دهند.

امروزه نبردها دیگر صرفاً در میدان‌های فیزیکی و نظامی رخ نمی‌دهند، بلکه نبرد واقعی در ذهن‌ها و روان‌ها جریان دارد. آنچه در دوران تنش و جنگ، به‌ویژه در شرایطی مانند تقابل ایران و رژیم صهیونی اهمیت دارد، صرفاً یک درگیری نظامی نیست، بلکه توان مدیریت افکار عمومی، آگاهی‌رسانی دقیق، حفظ سلامت روان جامعه و جلوگیری از تأثیرپذیری منفی در برابر بمباران اطلاعاتی است.

«پُرسون پُرسون، یَواش یَواش، اومدم درِ خونَتون...! این تصنیفِ آشنا با صدای کیست؟ یک خواننده نوظهورِ پاپ؟! نه، آقای «کیم جون پیو» سفیر کره جنوبی در ایران است که با لهجه شیرینش به فارسی آواز می‌خواند.

یک بار دیگر باید ادبیات انقلاب اسلامی را تعریف کرده و به زبان جدید ترجمه کنیم و در اختیار جامعه قرار دهیم. اگر قائل به این هستیم که باید تمدن عظیم ایرانی را بسازیم، باید ادبیات آن را هم به درستی ارائه کنیم. متأسفانه در این قسمت دچار بحران معنا هستیم، به ویژه در رابطه با مسئله تمدن نوین اسلامی و آن مطالبه‌ای که مقام معظم رهبری در بیانیه گام دوم انقلاب مطرح کردند.

استفاده از ابزار ارعاب و تهدید، شیوه‌ای کهن در روابط جهانی است. یکی از اصطلاحات مطرح و مشهور در این زمینه «دیپلماسی قایق‌های توپ‌دار» است. این اصطلاح به حدود دو قرن پیش و زمان استعمار کلاسیک بازمی‌گردد. کشور‌های استعماری کشتی جنگی خود را به نزدیکی سواحل کشور مورد نظر می‌فرستادند و به دنبال آن، فرستادگان کشور استعماری برای مذاکره ــ در واقع، برای باج‌خواهی ــ وارد آن کشور می‌شدند و به‌راحتی امتیازات دلخواه خود را دریافت و در گام‌های بعدی، به‌راحتی آن کشور را به خود وابسته می‌کردند.

انقلاب اسلامی ایران یک انقلاب فرهنگی بوده است؛ به‌این معنا که بیشتر از آنکه سلاح و تجهیزات سخت در پیشبرد اهداف انقلابیون نقش داشته باشد؛ کلمات و مفاهیم و بیانیه‌ها و متون و کتاب‌ها و سخنرانی‌ها در تبلیغ و انتقال مفاهیم انقلاب برای مبارزه نقش داشته‌اند. بنابراین شاید پیشینه عبارت کار فرهنگی به سال‌های قبل از انقلاب بازگردد.

جنگ افغانستان ده‌ها هزار کشته غیرنظامی در این کشور برجای گذاشت که اکثر آن‌ها توسط بمباران طیاره‌های آمریکایی چنین سرنوشتی پیدا کردند. افغانستان در خشکی محصور است و راه به آب‌های آزاد ندارد. از این جهت نمی‌شود با کشتی به آن حمله کرد. ازسوی دیگر آمریکا هم ده‌ها هزار کیلومتر با افغانستان فاصله دارد و امکان لشکرکشی زمینی برایش فراهم نبود. پس نقش اصلی را در جنگ ۲۰ ساله افغانستان طیاره‌ها داشتند و این خودبه‌خود یک جنبه نمادین دیگر به قضیه می‌داد.

پیشکسوتان فرهنگی عموماً اهل‌قلم بوده و به مفاهیم جنگ و عملیات روانی که از الزامات کار است آشنا هستند، بسیاری از آنان نیز ورزیدگی موردنیاز برای نبرد سایبری رادارند و باکمی هماهنگی می‌توانند از محل زندگی، با موبایل یا رایانه شخصی خود در اوقات فراغت وارد عملیات شوند.