هوای نفس

کلام این‌که براساس لغت عرب نمی‌توانیم بگوییم که در واژه «هوای نفس» معنای بدی وجود دارد. معنای بدی که ما از این واژه می‌فهمیم مربوط به عرف اخلاقی است. کسانی که درباره مبدأ ارزش‌ها و خوب و بد اخلاقی بحث می‌کنند، اصطلاحی دارند و نفس را در مورد منشأ کار‌های بد به کار می‌برند، همان‌طور که عقل را در مقابل این معنا منشأ کار‌های خوب می‌دانند.

از نظر قرآن کریم نفس دارای مراتبی است. پایین‌ترین مرتبه نفس، نفس اماره، یعنی نفسی که به بدی‌ها امر می‌کند، گفته می‌شود. در نتیجه می‌توان گفت: هوا به معنای خواسته است و پیروی از هوای نفس؛ یعنی تبعیت از خواسته‌های افراطی نفس اماره.‌