هوشنگ جاوید

یکی از پرقدمت‌ترین هنر‌های آیینی سنتی ما، تعزیه یا هنر شبیه‌خوانی به‌شمار می‌رود. ایرانیان از مقتل‌نویسی به هنر شبیه‌خوانی رسیده‌اند. درواقع نگارش مقتل‌ها موجبات گسترش نسخ تعزیه را فراهم کرد. با این حال بر این باورم که شبیه‌خوانی در ایران مظلوم واقع شده است.

ما حسام‌الدین سراج را با کارهای فاخر انقلابی‌اش می‌شناسیم و چرا همین خواننده الان باید از کارهایی که خوانده، خجالت بکشد؟! چرا او دیگر تمایلی به بازخوانی این آثار ندارد؟! بیژن کامکار در زمانی که کمتر کسی حاضر بود کارهای انقلابی بخواند، شعری از مولوی را انتخاب می‌کند (کجایید ای شهیدان خدایی) و چقدر این کار جاودان و ماندگار شد. ما با بیژن کامکار و خانواده کامکارها، با حسام‌الدین سراج و امثال او چه رفتارهایی داشته‌ایم؟!

چند جای کار لنگیده؛ چرا جامعه هنری موسیقی استان‌های ما ناراضی هستند؟ آن‌ها حق دارند، زیرا دولت جمهوری اسلامی هیچ حمایتی از آن‌ها نمی‌کند و عدالت برای هنرمند اقوام معنا ندارد. یکی از ضعف‌های انقلاب ما این است که هیچ بستر جهانی برای افراد برجسته پس از انقلاب فراهم نشده است. مدیران هیچ کاری برای هنرمندان برجسته بومی ایران نکردند.

بعد از انقلاب خدماتی به موسیقی مناطق و نواحی انجام شد. یکی از افتخارات من این است که اگرچه وزرای ما در اول انقلاب موسیقی نواحی را نمی‌شناختند، اما امروز وزرای ارشاد ما به لزوم توجه به موسیقی نواحی اهمیت می‌دهند. من امروز از مسئولان می‌پرسم چرا باید فرزندان اساتید دیروز موسیقی نواحی و مناطق همچون پدرانشان در فقر زندگی کنند؟ آنقدر نفی موسیقی کردیم که آتش بیار کار دشمن شدیم.

جاوید می‌گوید: به اعتقاد من در جهان هنر، اثری ماندگار است که ریشه‌دار باشد. همیشه اصیل‌ها مانده‌اند و دیگران کمرنگ شده و از بین رفته‌اند. پدیده‌هایی مانند «کی پاپ» با یک موج مقطعی می‌آیند و می‌روند و چیزی شبیه به کف روی آب هستند که ماندگاری ندارد. این فرم از موسیقی عمر طولانی در محبوبیت نخواهد داشت.

چیزی که ما امروز به آن پاپ می‌گوییم در اصل پاپ نیست و یک ملغمه از سبک‌های مختلف است. در زمان فعالیت افرادی، چون پرویز خطیبی آثار ملغمه‌ای ساخته شدند. در دهه چهل "هوشنگ استوار" که درس‌خوانده فرنگ بوده و شناخت کاملی از موسیقی دارد به تولید و پخش چنین آثاری اعتراض کرد و همچنین در آن سال‌ها افرادی که با موسیقی آشنا بودند از رادیو قهر کردند. بالتبع آثار بی‌نظمی از رادیو پخش شدند که کسی دانش نقد آن‌ها را نداشت.