ژاپن

پهلوی هم در نقطه‌ای که به‌واسطه افزایش درآمدهای نفتی ناگهان صحبت از این کرد که «می‌خواهیم دروازه‌های تمدن را بگشاییم و شکوه ایران باستان را بازگردانیم»، سریعاً آن را مهار کردند! چرا؟ چون این استعداد در کشوری که هفت هزار سال تاریخ داشته باشد، وجود دارد. یعنی من یک شخصیتی از قبل دارم که می‌توانم آن را به یاد بیاورم.

این گرایش گسترده را می‌توان یکی از نشانه‌های نفوذ عمیق فرهنگ شرق آسیا به فضای رسانه‌ای جهانی تلقی کرد. زمانی انیمه فقط محصولی بومی از ژاپن بود؛ امروز اما تبدیل به زبانی جهانی در روایت، طراحی و بیان احساسات شده است. حتی در ایران، کاربران با اشتیاق تصاویر خود را به این زبان جدید بازتعریف می‌کنند.

چندی پیش بود که تصاویری رئیس‌جمهور آمریکا را نشان می‌داد درحالی‌که مشغول صحبت با تلفن در دفتر کار خویش بود. اما نکته قابل‌توجه در این تصاویر، نام تجاری تلفنی بود که وی با آن صحبت می‌کرد؛ برند «پاناسونیک» ژاپن که موجب شد برخی مجدداً طرح توسعه ژاپنی را به‌عنوان یک الگوی بی‌نظیر مطرح کنند.

چرا این حس بی‌عدالتی در ژاپن وجود ندارد؟ چون برای همه افراد فرصت شغلی هست. یعنی شما در هر رشته‌ای و در هر دبیرستانی درس خوانده باشید، برایتان کار هست و این یک مسئله تضمین شده است. همان‌طور که قبلاً به شما گفتم ژاپن یک کشور صنعتی است و جامعه را برای این هدف آماده می‌کند و در این سیستم همه چیز پیش‌بینی شده است. از همان اول دبستان تا پایان دبیرستان، در مدارس شخصی وجود دارد به نام home room teacher که به بچه‌ها می‌گوید چه کسی در چه رشته‌ای در دبیرستان می‌تواند قبول شود و در ادامه آن دانشگاه و بعد از آن به چه کاری می‌تواند مشغول شود.

اختیار دادن به مدیران مدارس در تعیین مسائلی همچون تعطیلات و محتوای درسی متناسب با فرهنگ هر بخشی از کشور، قابل‌توجه برای ایران ماست؛ چرا که مثلاً، شرایط آب‌وهوای ایران در استان‌های مختلف کاملاً متفاوت است و یا مثلاً تفاوت و تنوع فرهنگی در کشور ما بسیار چشمگیر است و به همین خاطر سیستم یکپارچه اصلاً جوابگوی نیازهای مختلف مردم ما نیست.

ژاپن و کره جنوبی ازجمله کشور‌هایی هستند که سال‌هاست آزمون‌هایی را برای ورود افراد به دانشگاه برگزار می‌کنند، اما به‌تازگی خبر از اعمال تغییر و تحولاتی در این آزمون‌ها داده‌اند که از قرار معلوم در راستای توسعه فناوری در کشور در دستور کار دولت قرار گرفته است. به‌عبارتی زمانی که ما در ایران بر سر حذف یا عدم حذف دروس عمومی در کنکور بحث می‌کنیم، در گوشه‌ای از همین قاره آسیا، چشم‌بادامی‌ها به فکر اصلاح آزمون‌های ورودی منطبق با تحولات فناورانه روز دنیا هستند.

یامین پور معتقد است اگر دقیق‌تر به ژاپن نگاه کنیم، خواهید دید که رسانه‌ها در تحلیل توسعه ژاپن دغل‌بازی می‌کنند. با او درمورد شیوه نقدش به توسعه ژاپن امروز صحبت کردیم و گریزی هم زدیم به اینکه چرا این روز‌ها میز گفتگو بین اهالی فرهنگ به‌هم خورده است.

فیلم انیمیشن سینمایی «شیطان کش» پرفروش‌ترین فیلم تاریخ گیشه کشور ژاپن شد.