رنگ شناسی

رنگ در نگارگری اسلامی نه بازنمایی طبیعت مادی، بلکه ترجمان حقیقتی باطنی است؛ حقیقتی که ریشه در قرآن و روایات، تأملات عرفانی و نظام معنایی فتوت‌نامه‌ها دارد. بررسی تبیین رنگ در متونی چون فتوت‌نامه سلطانی نشان می‌دهد واقع‌گریزی رنگ در این سنت هنری، حاصل پیوند آگاهانه متن، معنا و شهود است؛ پیوندی که به آفرینش جهانی مثالی و غیرواقع‌گرا در نگارگری اسلامی انجامیده است.

رنگ در فرهنگ و اندیشه اسلامی تنها پدیده‌ای بصری نیست، بلکه حامل معانی عمیق معنوی و نمادین است. از آیات قرآن و روایات پیامبر(ص) تا تفاسیر حکما و عرفا، رنگ‌ها به‌ویژه سبز، سرخ، سفید و زرد، نقش واسطه‌ای میان جهان مادی و سیر روحانی انسان‌ها دارند و در نگارگری ایرانی و سنت‌های بصری شرقی، جلوه‌ای از این پیوند متافیزیکی را نشان می‌دهند.

فرهنگ و علم ایرانی از تاثیر روشن ادوات بصری در ذهن مخاطب آگاه بوده است. از این رو شاهد حضور نقش و نگار‌ها با بهره گیری از رنگ‌های متنوع در آثار به جا مانده در عرصه‌های معماری، پوشاک، فرش و... هستیم که به صورت حساب شده‌ای طراحی و اجرا شده‌اند؛ به نحوی که هر کدام در جایگاه خود اثر مناسبی در فضای جامعه دارد.