آوینی

محتوا اگر خوب نوشته شود و چاپ خوبی هم داشته باشد، مخاطب خواهد داشت. پس جامعه محتوای مکتوب را با شرایطش می‌پسندد. این جبهه، جبهه‌ای است که اگر شما آن را خالی کنید، آن فضای خالی را با محتوای غیرواقعی جایگزین می‌کنند. مجلۀ «علوم‌انسانی»، با افراد بسیار برجسته و اساتید تراز اول دانشگاه حرف می‌زند و یادداشت‌ها و مقالات پر و پیمانی چاپ می‌کند، اما شما به‌عنوان خواننده مطالب، نمی‌توانید یک ساعت خودتان را پای آن نگه دارید.

منِ شهروند باید جایگاهی برای خودم در تلویزیون و رسانه‌ها حس کنم که بتوانم اعتماد کنم. وقتی تلویزیون را روشن می‌کنیم، همه از یک طیف و گروه در حال بحث و صحبت کردن‌های تکراری هستند. خب در نهایت من شهروند با رسانه قهر می‌کنم و به سوی رسانه‌های دیگر کشیده می‌شوم.

به نظرم، نداشتن جریان روشنفکری درست، یکی از مظلومیت‌های گفتمان انقلاب اسلامی است. جریان روشنفکری، جریانی است که در عرصه‌های فکری و فرهنگی وارد میدان شود و حرفی برای گفتن داشته باشد. آوینی جریان روشنفکری منتسب به انقلاب اسلامی را راه انداخت و اصرار داشت که از جنس کیهان نیست. او می‌گفت که به عنوان روشنفکر منتسب به انقلاب اسلامی درباره همه چیز حرف دارد اما جریان روشنفکری منتسب به انقلاب اسلامی با شهادت آوینی، خیلی ضعیف شد.

آوینی مسیر مورد نظرش را این‌چنین ترسیم می‌کند. او نه فیلسوف است و نه البته داعیه فلسفه‌دانی دارد. راه نظریه‌پردازی و نقد و بررسی دیدگاه‌های هنری و فرهنگی او باز است و باید اهل فکر و فرهنگ، آنها را با توجه به جریان‌های روز و اتفاقاتی که سال‌ها بعد از شهادتش در فضای فرهنگی کشور روی داده، به‌روز کنند چرا که هنر امروز ما بیش از هر زمان به ایده‌پردازی‌های برخاسته از دل فرهنگ ملی نیاز دارد.

نویسنده سینمای معناگرا می‌گوید که یکی از علمای قم بعد از شهادت آوینی رویایی دیده بود که نشان‌دهنده عظمت معنوی و روحی سیدمرتضی آوینی است.

در گفت‌وگوی حاضر هم بحث این نیست که فکر آوینی چه بود بلکه بحث اینجاست که در میانه اشیاء، آوینی چطور فهمیده شده و فهمیده تواند شد. این بحث وقتی اهمیت مضاعف پیدا می‌کند که بعضا تصور می‌کنند با جنجال برای هرچه مشهورتر شدن نام آوینی، لزوما راهی جهت تقرب به تفکر او باز می‌شود در حالی‌که چنین نیست و آنچه رواج می‌یابد ای‌بسا چیز دیگری باشد.

بازخوانی و خوانش دقیق و موشکافانه آثار و افکار استاد شهید مطهری، استاد مرحوم علامه مصباح یزدی، شهید سید مرتضی آوینی و امثال این بزرگواران است. مروری بر اهمّ محور‌های آثار سید شهیدان اهل قلم (به تعبیر امام خامنه ای) و سلاله سلسله سادات (به تعبیر علامه جوادی آملی) می‌تواند مدخلی بر مطالعه دقیقتر حرف‌های آن عزیز و نشر و بسط آن باشد.

«آقامرتضی» عنوان مجموعه‌ای هفت قسمتی است که پخش تلویزیونی آن در آستانه سالگرد شهادت شهید آوینی واکنش‌های بسیاری به همراه داشت؛ واقعیت درباره ابهامات و اتهامات مطرح شده درباره این مستند چیست؟