سرانه مطالعه در ایران ۱۳ دقیقه است/ ۴۰ درصد بازار کتاب کودک ترجمه است/ صنعت نشر ۱۶ هزار ناشر دارد، اما ۵۰ درصد کتابها توسط ۴۰۰ ناشر چاپ میشود
مدیر عامل خانه کتاب گفت: در طول سال ۹۷ تعداد ۱۰۰ هزار کتاب توسط ۵ هزار ناشر چاپ شده است و ۵۰ درصد از این کتابها توسط ۴۰۰ ناشر چاپ شده است. این آمار نشانگر این است که صنعت نشر ما باید به سمت حرفهای شدن برود و هم اینکه بتوانند در حوزه بین الملل فعالیت کنند و ناشران باید به دنبال ترجمه کتابهای خود به زبانهای دیگر باشند.
گروه فرهنگ و هنر «سدید»؛ نیک نام حسن پور مدیرعامل خانه کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد با اشاره به هفته کتاب و کتابخوانی، درباره سرانه مطالعه در ایران گفت: بر اساس آخرین پیمایشی که در حوزه مصرف کالاهای فرهنگی توسط پژوهشگاه فرهنگ و هنر و ارتباطات وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام شده، سرانه مطالعه در ایران ۱۳ دقیقه برای افراد عادی و ۳۵ دقیقه برای افراد کتاب خوان حرفهای است.
وی ضمن مقایسه سرانه مطالعه امسال با سالهای گذشته تصریح کرد: با توجه به اینکه در سالهای قبل هم تقریبا همین سرانه مطالعه را داشتیم نمیتوانیم بگوییم این سرانه مطلوب است اما با توجه به افزایش مصرف فضای مجازی حداقل این سرانه کاهش نیافته است.
مدیرعامل خانه کتاب در مقایسه سرانه مطالعه ایران با دیگر کشورهای جهان عنوان کرد: در واقع شکل مطالعه متفاوتتر شده و لازم است استفاده از فضای مجازی و مطالعه کتابهای دیجیتال را نیز به مطالعه سنتی کتابهای کاغذی اضافه کرد. با توجه به تولید و مصرف کتاب در کشور ما سرانه مطالعه ما نسبت به خیلی از کشورها بالاتر است البته هنوز مطلوب نیست.
دبیر بیست و هفتمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران درباره آمار نشر در کشور گفت: تعداد ناشران ما بسیار زیاد شده است، بیش از ۱۶ هزار پروانه نشر در ایران صادر شده است، در صورتی که ما به این تعداد ناشر نیاز نداریم.
وی ادامه داد: در طول سال ۹۷ تعداد ۱۰۰ هزار کتاب توسط ۵ هزار ناشر چاپ شده است و ۵۰ درصد از این کتابها توسط ۴۰۰ ناشر چاپ شده است. این آمار نشانگر این است که صنعت نشر ما باید به سمت حرفهای شدن برود و هم اینکه بتوانند در حوزه بین الملل فعالیت کنند و ناشران باید به دنبال ترجمه کتابهای خود به زبانهای دیگر باشند. این آمار تعداد ناشران بیانگر این است که تعداد زیادی از این ناشران غیرفعال هستند و ما به این تعداد ناشر نیاز نداریم.
حسین پور استفاده از کتابهای دیجیتال مخصوصا در حوزه دانشگاهی را فرصت خوبی دانست و گفت: استفاده از کتابهای دیجیتال برای دانشجویان و اساتید دانشگاه، به دلیل گرانی و کمبود کاغذ و مشکلات در حوزه چاپ، و قیمت بالای کتابهای دانشگاهی فرصت خوبی را مهیا کرده است.
وی درباره مزیت دیگر کتابهای دیجیتال افزود: با استفاده از کتابهای دیجیتال جلوی قاچاق کتاب گرفته میشود و ظرفیت بعدی کتابهای دیجیتالی تکثیر این کتابهادر گستره جغرافیایی وسیع و خارج از مرزهاست و ابزار مناسبی برای تبلیغ و ترویج فرهنگ ماست.
مدیرعامل خانه کتاب اثرگذاری کتابهای کاغذی را بیشتر از کتابهای دیجیتال دانست و گفت: هیچ چیزی جای کتاب چاپی را نمیگیرد و اثرگذاری آن را ندارد، به اصطلاح برخی، بوی کاغذ نشاط و شادابی را به انسان القا میکند و هیچ تکنولوژی نتوانسته جای کتاب را به عنوان تنهاترین رسانهای که در طی سالیان متمادی ادامه حیات داده است را بگیرد، هرچند که خوانندگان کتاب در ایران با فضای دیجیتال مأنوستر هستند.
حسین پور درباره مقایسه آمار کتابهای ترجمه شده و تألیف شده گفت: در سال ۹۷ از ۱۰۰ هزار کتابی که چاپ شده است حدود یک چهارم آن یعنی حدود ۲۵ هزار جلد آنها کتابهای ترجمه شده است و مابقی آن تألیف بوده است. اما در برخی حوزهها این آمار به هم نزدیک شده است مثلا در حوزه کتاب کودک ۴۰ درصد از کتابهای چاپ شده ترجمه است، در حوزه علوم کاربردی که علوم جدیدی هستند نیز تقریبا آمار این چنین است.
دبیربیست و هفتمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران درباره بیشترین عناوبن کتب منتشره گفت: اکثر کتابهای منتشر شده در حوزههای علوم اجتماعی، ادبیات، کودک و نوجوان و دین است.
وی گرانی کاغذ در حوزه تألیف را بی اثردانسته و در این بخش حتی رشد ۵ درصدی نسبت به سال گذشته را برشمرد و ادامه داد: در عناوین هم افزایش داشته ایم، اما تیراژ نسبت به سالهای گذشته کمتر بوده و ناشران، آن را مدیریت کرده و کاهش داده اند.
مدیرعامل خانه کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قاچاق کتاب را در حال کاهش دانسته و گفت: با تشکیل کمیته صیانت و همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و معاونت امور فرهنگی، قاچاق کتاب خیلی محدود و انگشت شمار شده است. در این حوزه، هم ناشران و هم کتاب فروشیها مراقبت میکنند و، چون اطلاع رسانی هم شده است مردم هم با خرید کتاب از مراجع قانونی به این کاهش کمک فراوانی کرده اند.
حسین پور به عنوان حسن ختام راهکارهایی را برای افزایش سرانه مطالعه برشمرد که اولین آنها در دسترس قرار گرفتن کتاب است.
وی افزود: این موضوع یکی به کتابفروشیها و دیگری به کتابخانههای محلی مربوط است. اگر کتاب در دسترس قرار بگیرد مردم ما اهل مطالعه و کتابخوانی هستند. بعضی از شهرستانهای ما کتابخانه محلی ندارند که نیاز است همه مسئولین کمک کنند تا نسبت به راه اندازی این کتابخانهها اقدام گردد.