علوم انسانی
بررسی ایده فلسفی دانشگاه علوم‌انسانی در گفتوگو با رضا ماحوزی؛
علوم انسانی تنها زمانی می‌تواند نقش زنده و تحول‌آفرین خود را بازیابد که از انزوای رشته‌ای و مرزهای مصنوعی دانش بیرون آید. گفتوگو با دیگر حوزه‌ها، نه تهدیدی برای هویت آن، بلکه شرط بقا و بالندگی‌اش است؛ جایی که معنا از تعامل خِردها زاده می‌شود، نه از تکرار در دایره‌ی خودی.
کد خبر: ۱۲۱۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۹
پیدا و پنهان پروژه علم دینی در گفتگو با سید محمدتقی موحد ابطحی/بخش اول؛
به لحاظ اسناد بالادستی، در اسناد اولیه حتی اسم علوم‌انسانی هم نیست. در قانون اساسی اسم «علم» هست، اما «علوم‌انسانی» نیست. تلقی از علم باتوجه‌به مصادیق آن در قانون اساسی، علوم فنی - مهندسی و کشاورزی است. هیچ اشاره‌ای به علوم‌انسانی وجود ندارد. در شورای‌عالی انقلاب‌فرهنگی همین‌طور و در برنامۀ اول توسعه نیز همین‌گونه است.
کد خبر: ۱۲۰۰۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۶
واکاوی چالش‌های نظری و راهبردی اداره جامعه اسلامی در گفتوگو با علی مصباح یزدی؛
انقلاب‌ها در لحظه پیروزی متولد نمی‌شوند، بلکه در آن نقطه، مسیر پرفراز و نشیب تحقق آرمان‌هایشان را آغاز می‌کنند. پیروزی یک انقلاب، فتح سخت‌افزار قدرت است؛ اما بقا و بالندگی آن در گرو تسخیر نرم‌افزار اندیشه و مدیریت جامعه است.
کد خبر: ۱۱۸۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۹
بررسی وضعیت علوم انسانی در دانشگاه های ایران در گفتوگو با نعمت‌الله فاضلی؛
علوم انسانی دقیقا همین است؛ تلاش برای روایت‌کردن انسان، تجربه زیسته او، رازهای زندگی و حقیقت‌های پنهان جهان. دانشی که همان‌گونه که اجداد چندهزارساله ما فهمیدند، تنها راه برای معنا بخشیدن به زندگی و دست یافتن به نوعی جاودانگی است.
کد خبر: ۱۱۷۸۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۱
بررسی الگوی اثرگذاری رسانه‌های نخبگانی مکتوب با تمرکز بر مجله «بابل» در گفتوگو با علیرضا شفاه/ بخش دوم؛
تفکر از آنجایی شروع می‌شود که انسان با خودش فکر می‌کند چگونه می‌شود در این وضع ادامه داد و معلوم است که اصلاً تقریباً ناممکن است به همین دلیل تفکر چیز بسیار عجیبی است و عادی نیست. نتیجه عادی امور، تفکر نیست بلکه نتیجه غیرعادی امور، تفکر است. اینجا دیگر تفکر قبل از هر چیزی، موضع‌گیری است. من اول باید نسبت به این خطری که من را تهدید می‌کند، یک موضع بگیرم. آیا ناامید شوم؟ نیهیلیست شوم؟
کد خبر: ۱۱۶۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۸
بررسی الگوی اثرگذاری رسانه‌های نخبگانی مکتوب با تمرکز بر مجله «بابل» در گفتوگو با علیرضا شفاه/ بخش اول؛
ناگهان همه احساس کردیم که چیزی می‌فهمیم که انگار تا به حال هیچ‌کس نفهمیده است مثلاً نه فیلسوفان غربی به نظرمان می‌رسیدند و نه شرقی! یک اعتمادبه‌نفس عجیبی به وجود آمد که انرژی و نیرویی که مؤسسه اشراق نیز پیدا کرد و تا همین امروز بسیار فزاینده حرکت می‌کند، متعلق به همین حادثه بود.
کد خبر: ۱۱۶۳۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۷
تحلیلی بر جایگاه تاریخ شفاهی در شکل‌گیری گفتمان‌های علمی پس از انقلاب اسلامی؛
تاریخ شفاهی علوم انسانی به اصلاح روند سیاستگذاری‌های کلان و خُرد در این عرصه‌ها و حتی اصلاح روند حکمرانی در زمینه علوم و دانشگاه و مراکز آموزشی و پژوهشی و فکری جامعه کمک می‌کند.
کد خبر: ۱۱۵۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۲۳
بررسی الگوی اثرگذاری رسانه‌های نخبگانی مکتوب با تمرکز بر مجله «خردنامه» در گفتوگو با دکتر عبدالمجید مبلغی/ بخش دوم؛
ما آن زمان که درس می‌خواندیم، معلم مدرسه می‌گفت «اگر شما درس نخوانید، برای سبزی‌فروش محل مشکلی پیش نمی‌آید!» اگر روزی مجلات اندیشه‌محور حذف شوند یا بگوییم این جریان اندیشه‌ورزی حوزه عمومی که در قالب مجله و فضای مجازی وجود دارد دیگر نباشد، جامعه ما تُنُک مایه‌تر می‌شود. به این دلیل که این جریان به همه ما کمک می‌کند تا قدری فکر کنیم.
کد خبر: ۱۱۵۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۵
بررسی الگوی اثرگذاری رسانه‌های نخبگانی مکتوب با تمرکز بر مجله «خردنامه» در گفتوگو با عبدالمجید مبلغی/ بخش اول؛
کار ما این بود که مجله را به خانه اعضای هیئت‌علمی تبدیل کردیم. اعضای هیئت‌علمی یا علاقه ندارند یا به مجلات کیوسکی دسترسی ندارند. معمولاً در مجلات علمی - پژوهشی و علمی - تخصصی مقالاتشان را چاپ می‌کنند و اصلاً برایشان مهم نیست که چند نفر آن را بخوانند. اما با این کار که اعضای هیئت‌علمی دین‌پژوهی را روی کیوسک آوردیم، تقدم فضل پیدا کردیم و سعی کردیم اسامی افرادی را که با ما کار می‌کردند، روی جلد درج کنیم.
کد خبر: ۱۱۵۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۴
بررسی الگوی اثرگذاری رسانه‌های نخبگانی مکتوب با تمرکز بر مجله «فکرآورد» در گفتوگو با جعفر حسن‌خانی/ بخش دوم؛
من گفتارهای قدرتمندی در این نسل می‌بینم که محل اعتناست و بزرگان حوزه علوم‌انسانی با گفتارهای این نسل مواجه می‌شوند یا منفعل می‌شوند و به پرسش گرفته می‌شوند و باید پاسخ پیدا کنند و به تکاپو می‌افتند و این‌گونه نیست که بتوانند بی‌اعتنایی کنند و از آن عبور کنند. مهم‌ترین اتفاق این است که این نسل جدید علوم‌انسانی به رسمیت شناخته شوند و اگر ابزار رسانه از جمله مجلات علوم‌انسانی و مشتقات آن در اختیار آنها قرار بگیرد.
کد خبر: ۱۱۵۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۱
بررسی الگوی اثرگذاری رسانه‌های نخبگانی مکتوب با تمرکز بر مجله «فکرآورد» در گفتوگو با جعفر حسن‌خانی/ بخش اول؛
الان نهاد رسانه تبدیل به محلی برای عبور شده است. در رسانه‌ها عده‌ای که نخبه‌تر هستند، سعی می‌کنند ارتباطاتی بگیرند و در نتیجه این ارتباطات تلاش می‌کنند روابط‌عمومی یکی از نهادهای دولتی شوند و از این مخمصه مالی خارج شوند و قدری در فراغت مالی و در وضعیت بهتری زندگی کنند. یعنی خود رسانه، نهاد کار نیست، بلکه یک انتقال‌دهنده و گذرگاه است.
کد خبر: ۱۱۵۶۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۰۷
نقد فردگرایی و بی‌مهری به علوم انسانی و اجتماعی به قلم مجید کافی؛
یکی دیگر از عوامل بی‌توجهی‌های اخیر به بعضی از علوم انسانی و اجتماعی به ویژه جامعه‌شناسی، سیطرۀ بینش فردگرایانه در نظام معرفتی چند دهۀ اخیر ایران است. رویکردی که باور دارد جامعه صرفاً جمع جبری کنشگران و افراد است، بهترین راه حل مسائل اجتماعی را در راه‌حلهای روان‌شناختی و حل مشکلات فردی، یعنی مشکلات روحی و روانی اشخاص، جستجو می‌کند.
کد خبر: ۱۱۵۲۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۱۴
بررسی الگوی اثرگذاری رسانه‌های نخبگانی مکتوب با تمرکز بر مجله «نامه جمهور» در گفتوگو با مجتبی نامخواه/ بخش اول؛
این کار، محصولی است که در آن آمدوشد بین افراد و افکار مختلف مطرح است و دیدگاه‌های مختلف حضور دارند و هم‌افق می‌شوند. به‌علاوه، در مجله نامه جمهور علاوه بر جنبه ثبات و تخصص، جنبه پیوست به واقعیت و بررسی مسائل جزئی‌تر نیز مطرح است. در کنار این، تولید یک دسته از کتاب‌ها را هدف‌گیری کرده‌ایم که نوشته یک نفر است و قدری خاص‌تر و با عمق بیشتر به این موضوع می‌پردازد.
کد خبر: ۱۱۴۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۹
اهمیت علوم انسانی به قلم مهدی گلشنی؛
شکی نیست که علوم انسانی در زمان حاضر، شأن خود را در جامعه ما ندارد و نسبت به علوم پزشکی، علوم مهندسی و علوم پایه از رونق بسیار کمتری برخوردار است؛ درحالی‌که به دلایلی این علوم نقش مهمی در اعتلای جامعه اسلامی ما دارند.
کد خبر: ۱۱۳۰۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۲۱
چرایی انفعال علوم انسانی در دوران جنگ و پساجنگ در گفتوگو با ابراهیم فیاض؛
واقعیت آن است که علوم انسانی ما دچار مرگ مغزی شده است. یعنی ISIزدگی و انحرافی که بنیانگذار ISI در حوزه علوم انسانی کشور انجام داد، باعث رسیدن به وضعیت امروز شده است.
کد خبر: ۱۱۲۷۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۱۵
نقش دانشگاه در تقویت انسجام ملی در گفتوگو با سعید غیاثی ندوشن؛
نهادهای علمی تنها محل تربیت نخبه و دانشمند نیستند و مهم‌ترین کارویژه‌شان تولید گفتمان هویت‌محور، گفتمان ملی، گفتمان مقاومت و گفتمان انسجام است. جامعه با زخم‌هایی از جنگ و تبعات بعد از آن به لحاظ روانی و استرس مواجه است و این دانشگاه‌ها به‌ویژه حوزه علوم‌انسانی و اجتماعی هستند که باید در وهله اول به تربیت نسلی بپردازند که با مفاهیمی مانند مشارکت اجتماعی، همدلی و مدارا آشنا باشند و دیگرخواهی برای آنها درونی شود.
کد خبر: ۱۱۲۶۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۱۳
جنگ با رژیم صهیونیستی و چشم‌انداز توسعۀ ایران در گفتوگو با علیرضا بلیغ/ بخش دوم؛
یک مَثَل معروفی هست که «از هر جا کالا عبور نکند، سرباز عبور می‌کند». جمهوری اسلامی اگر می‌خواهد که دوباره شاهد پیدایش چیز‌هایی مثل داعش نباشد و اگر می‌خواهد شاهد موفق شدن پروژه‌های ایران‌هراسی آمریکا در بین کشور‌های همسایۀ ما نباشد، باید بتواند بر اساس طرح توسعۀ درون‌زای خود، روابط اقتصادی مستحکمی با کشور‌های پیرامونش برقرار کند.
کد خبر: ۱۱۲۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۲۳
درنگی در ریشه‌های استواری روحانیت در دوران معاصر در گفتگو با قاسم ابراهیمی‌پور/ بخش دوم؛
روحانیت اکنون به تبلیغ چند صد طلبه در ایام خاص اکتفا کرده است. البته برنامه‌های رسانه‌ای نیز وجود دارد، اما تولید متونی که بتواند با آنها فرهنگ را با خود همدل و همراه کند - مانند متونی که قبلاً نام بردم - کم‌رنگ شده است. رقیب جدی دیگری که ادعای اداره و سامان جامعه را دارد، به نام علوم‌انسانی غربی در برابر او قرار دارد.
کد خبر: ۱۰۹۲۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۲۷
تلاشی برای مواجهۀ علوم انسانی و اجتماعی با نویسنده‌ای همچون نادر ابراهیمی؛
نادر ابراهیمی و دیگر نویسندگان را نباید صرفاً در مقام ادبی و هنری‌شان محصور دانست. فکر و اندیشه آنان نیز قابل اعتنا و توجه است. آنها تأملات خود را نه با زبان علمی که با بیان ادبی با مخاطبان خود در میان گذاشته‌اند و این راهی است که بسیاری از بزرگان اهل فکر، آن را طی کرده‌اند. کار نادر ابراهیمی را هم باید در شمار کار آن بزرگان دانست؛ بزرگانی در ایران و جهان همچون سعدی، مولوی، حافظ، لئو تولستوی، جاناتان سوییفت، فئودور داستایوفسکی و... البته باید توجه داشت که نام‌های ذکرشده در سطوح فکری متفاوت قرار دارند و فکر همۀ آنها را نمی‌توان در یک سطح قرار داد. با لحاظ این مهم، متن پیش رو دربارۀ اهمیت زبان داستانی در انتقال فکر و نظر است.
کد خبر: ۱۰۸۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۸
در گفتوگو با علی شاکری مطرح شد؛
هوش مصنوعی می‌تواند ابزاری ارزشمند در بازسازی دیجیتال میراث فکری و فرهنگی ایران باشد. ما می‌توانیم با همین ابزار سنت‌های فکری‌مان را بازخوانی، مستندسازی و حتی تقویت کنیم. اگر هوشمندانه استفاده شود هوش مصنوعی نه تنها تهدید نیست بلکه فرصتی بی‌نظیر برای نوسازی علوم انسانی است.
کد خبر: ۱۰۸۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۸