محیط زیست

در پس تصاویر ویرانی غزه، فاجعه‌ای دیگر در جریان است؛ نابودی خاک، آلودگی آب‌ها و تخریب پوشش گیاهی. آنچه در فلسطین رخ می‌دهد، تنها جنگ با انسان‌ها نیست، بلکه نبردی تمام‌عیار با طبیعت و حیات منطقه است.

در پس تصاویر ویرانی غزه، فاجعه‌ای دیگر در جریان است؛ نابودی خاک، آلودگی آب‌ها و تخریب پوشش گیاهی. آنچه در فلسطین رخ می‌دهد، تنها جنگ با انسان‌ها نیست، بلکه نبردی تمام‌عیار با طبیعت و حیات منطقه است.

طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت بهانه‌ای برای جلب توجه عمومی به حفظ محیط‌زیست شد. حمایت‌های مقام معظم رهبری نیز با افزایش کاشت نهال از یک به سه اصله در سال، پیامی روشن به مردم و مسئولان ارسال کرده که وضعیت محیط‌زیست رو به وخامت است و باید با کاشت درخت و توجه بیشتر به آن، با تغییرات اقلیمی و مخاطرات زیست‌محیطی مقابله کرد.

بسیاری از پدیده‌های منفی که امروزه گریبان‌گیر شهرهای ما است، به لحاظ قیمت، به لحاظ مسائل روانی، به لحاظ تأثیر منفی ارتفاع زیاد بر رفتار بد مردم و...ناشی از همین رشد عمودی شهرهاست. این موضوع هم به لحاظ روایی و هم به لحاظ پژوهشی اثبات شده است.

با وقوع آتش‌سوزی گسترده در جنگل‌های کالیفرنیا و لس‌آنجلس، خسارات مالی و جانی زیادی به بار آمده و بیش از ۱۳۰ هزار نفر از ساکنان مجبور به ترک خانه‌های خود شده‌اند. در این میان، استفاده از فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، پهپاد‌ها و ماهواره‌ها برای پیشگیری و مدیریت حریق، بحث‌های زیادی را پیرامون نقش تکنولوژی در بحران‌ها و تأثیرات زیست‌محیطی آن برانگیخته است. اما آیا این ابزار‌ها می‌توانند مانع از وقوع چنین فجایعی شوند یا خود عامل تشدید تغییرات اقلیمی‌اند؟

سبک آپارتمان‌سازی فعلی، فرزندآوری یا حتی شیوه ایفای نقش خانه‌داری زنان را متحول کرده است. بنابراین در ابعاد گوناگون، سیاست‌ها و نهادسازی‌ها بر خانواده ایرانی تأثیر می‌گذارد. هرچند این تأثیرات گسترده بوده، اما سیاست‌گذاران به تبعات و اثرات آنها بر این نهاد، توجه نداشته‌اند و با گذشت زمان و روشن‌شدن آثار تبعات آن سیاست‌ها بر نهاد خانواده، جزء دغدغه‌های سیاست‌گذاران و کارشناسان مربوطه قرار گرفته است.

«چارلز دربر» در کتاب «سرمایه‌داری مرگبار» می‌گوید: «نظام سرمایه‌داری تحت رهبری آمریکا خطرناک‌ترین چیزی است که تاکنون بشر برای نابودی جهان ایجاد کرده است.»

در میان عموم مردم آمریکا نیز حمایت از کمک‌های نظامی بیشتر به اسرائیل، کاهش یافته است. در ۱۷ اکتبر، ۶۴ درصد از آمریکایی‌ها از کمک‌های نظامی بیشتر به اسرائیل حمایت کردند و ۲۸ درصد مخالف بودند. دو ماه بعد در ۲۰ دسامبر، تنها ۴۵ درصد از مردم آمریکا از کمک‌های نظامی بیشتر به اسرائیل حمایت کردند و ۴۶ درصد مخالف بودند. به‌عبارت‌دیگر، حمایت از کمک‌های نظامی زیاد به اسرائیل تنها در طول ۸ هفته، از محبوبیت زیاد، روند نزولی به خود گرفت و این روند نزولی کاهش حمایت‌ها از اسرائیل احتمالاً ادامه خواهد داشت.

بیشتر از نصف جمعیت جهان در فقر نسبی زندگی می‌کنند و ترکیبی از سوءتغذیه، بی‌خانمانی یا تهدید آن و فقدان مراقبت‌های بهداشتی، آنها را رنج می‌دهد. ۸۰ درصد از مردم جهان با کمتر از ۱۰ دلار در روز زندگی می‌کنند.

تمرکز خطرناک ثروت در آمریکا و بسیاری از کشورهای دیگر، تنها یک مشکل اقتصادی نیست؛ بلکه مشکل سیاسی هم هست. تمرکز ثروت به تمرکز قدرت سیاسی تبدیل شده و این امر دموکراسی را تخریب می‌کند.

«فصل ماهی سفید» جدیدترین فیلمی است که از ۷ تیر روی پرده سینما رفته، اما به‌واسطه اکران بی‌سروصدایی که داشته، هنوز به حدنصاب تماشاگر نرسیده است.

استاد درس خارج فقه محیط زیست با تاکید بر اینکه همه نگاه‌ها و دانش‌های دینی ما باید ارتباط اساسی با محیط زیست پیدا کند، گفت: اگر حوزه‌های علمیه به این مسئله بپردازند خدمت بزرگی به دین، جامعه، انسان، محیط زیست و حوزه‌های علمیه می‌شود.

«فست فشن»، پدیده‌ای نسبتاً جدید در صنعت مد و پوشاک که آسیب‌های جبران ناپذیری به کره زمین وارد می‌کند.

پژوهشگر محیط ‌زیست ضمن هشدار نسبت به پایان ظرفیت زیستی و انقراض هفتم در جهان گفت: اگر سبک زندگی در جهان را تغییر ندهیم، در پایان قرن از جمعیت ۱۰ میلیارد نفری جهان، ۹ میلیارد نفر می‌میرند.

شاورانی عضو هیئت علمی دانشگاه مذاهب اسلامی در برنامه سوره گفت: «خلیفه الله»، چون درخودش معنای اقتدار و حکومت را دارد با بحث‌های زیست محیطی تطابق ندارد و برای مقام انسان «عبودیت» واژه بهتریست.

هدف از بوم‌گردی، معرفی فرهنگ بومی و آشنایی با جوامع سنتی و شیوه زندگی آن‌ها به گردشگران و بازدیدکنندگان است. با توجه به تنوع اقلیمی و فرهنگ غنی ایران، روستاها ازجمله مناطق مهم و اصلی در بوم‌گردی هستند که پتانسیل بالایی برای جذب گردشگران و درآمدزایی از طریق صنعت گردشگری و بوم‌گردی دارند. 

«عجله کن، دیر شد»، عبارت پرتکرار زندگی پیچیده شهروندان است که بخشی از روزمرگی جامعه را شکل می‌دهد. انسان شهری، بارها با خود مرور می‌کند که «دیر شد، دیر می‌رسم، عجله کن، زود باش، سریع‌تر و...» و این عبارت پشت سر هم تکرار می‌شود. شیوه زیستن انسان شهری آن‌چنان متحول شده است که گویی فراموش کرده روزگاری مَثلِ «عجله کار شیطونه» از ملموس‌ترین عبارت‌های رایج در بین جامعه ایرانی بوده است، عبارتی که بر مسئله عاقبت‌اندیشی و تأمل در امور تأکید داشت. اما از چه زمانی انسان تصمیم گرفت که «باعجله» و «بی‌درنگ» عمل کند؟ پاسخ در یک عبارت است «مدرنیته»... انسان عصر مدرنیته، بی‌درنگ دست به اقدام می‌زند بی‌آنکه تأمل کند، بیندیشد، پیامدسنجی کند و برای اقدامات خود آینده‌نگری داشته باشد. در جهانی که همه عجله دارند، نگاه‌های انسانی، عقلایی و عاطفی کنار گذاشته می‌شود. درنتیجه ارتباط انسان با جهان پیرامونش از محیط‌زیست تا دیگر انسان‌ها دچار کمرنگی شده و به‌نوعی خویشتن فردی و لامسه ارتباطی‌اش کم‌سوتر، کم تأمل تر و کم طمأنینه تر می‌شود. البته که جهان امروز اگر منظم و به‌موقع عمل نکند، ساختار به هم می‌ریزد، اما اینکه سازمان‌ها و ساختارها با استثمار برخی از نیروهای زیرمجموعه تلاش می‌کنند تا امورات را کنار هم منظم نگه‌دارند، نیز حاصل همین مدرنیته است که بر جامه تحمیل‌شده است. در همین باره اغلب «دیر می‌شود» و این گزارش تصویری تلاش می‌کند تا کمی بیشتر عجله کند!

هفت سال پس از انتشار کتاب انقراض ششم، حالا الیزابت کولبرت، روزنامه نگار زیست‌محیطی سرشناس با کتاب جدیدی دوباره مسئله بحران‌های اقلیمی را به میان کشیده است.

ثروتمندترین افراد که احتمالاً خیلی از ما آرزوی سبک زندگی آن‌ها را داریم و خانه‌های چندهکتاری و کلکسیون ماشین‌ها و لباس‌هایشان را در اینستاگرام دنبال می‌کنیم، در عین حال، آلوده‌کننده‌ترین انسان‌های روی زمین هستند.

دولت‌ها اساسا علیه محیط‌زیست هستند، چون محیط‌زیست زمانی طولانی نیاز دارد تا به خروجی برسد، زمان آموزش‌وپرورش هم طولانی است، یعنی در محیط‌زیست باید از چیز‌هایی حفاظت کنید بدون اینکه دیده شوید. آموزش‌وپرورش هم این‌طور است، یک نسل باید بگذرد تا جواب بگیرید. با این دوره‌های چهارساله دولت همخوانی ندارد، برای همین این دو بخش یعنی محیط‌زیست و آموزش‌وپرورش خیلی کارشناسی است، یعنی معمولا در جا‌های دیگر دنیا کارشناسان در آن بخش‌ها خیلی زور زیادی دارند و آن‌ها عملا این بخش‌ها را هدایت می‌کنند.