حوزه علمیه
مروری بر ابعاد تئوریک تغییر منزلت اجتماعی روحانیت در گفتوگو با ابراهیم فیاض/ بخش اول؛
ساختارهای رقیب روحانیت در بیرون از آن کم نیستند. الان ساختار تئوریک تصوف در ایران به‌شدت رسوخ کرده است. آنها به نحو گسترده فعال هستند. حتی بعضاً در میان روحانیت نیز نفوذ دارند؛ لذا در پاسخ پرسش شما می‌گویم که عرفان، یکی از رقبای جدی نهاد روحانیت در ایران امروز است.
کد خبر: ۱۰۸۰۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۲۰
گفتگویی متفاوت درباره روحانیت با یعقوب توکلی/ بخش دوم؛
یک چالش دیگر مرتبط با اقتصاد بازار است. امروزه رسانه‌ها این مطلب را به‌گونه‌ای ادا می‌کنند که همه باور کنند وضع روحانیت بهتر از بقیه است. اکنون داستان چنین شده که بازار و صاحبان سرمایه به هیچ‌کس رحم نمی‌کنند، مگر استثنائاً بعضی را سراغ داشته باشید. اما شما را متهم می‌کنند که مقصر وضع موجود هستید. هر اشتباه اقتصادی هم در این بین دولت انجام دهد، پوست روحانیت کنده می‌شود.
کد خبر: ۱۰۸۰۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۲۷
گفت‌وگویی متفاوت درباره روحانیت با یعقوب توکلی/ بخش اول؛
جامعه نمی‌داند روحانیت چه کاری می‌کند. طلبه تازه وارد ادوار فقه، ادوار مختلف اصول و مکتب‌های مختلف اصولی می‌شود و مکتب‌های مختلف فقهی را باید مسلط شود. بسیاری از کسانی که در درس خارج نشسته‌اند نیز ممکن است این تنوع مکاتب را متوجه نشوند. من افراد زیادی را دیده‌ام که متوجه نبودند چه خوانده‌اند. ضمن اینکه برای روحانی بودن، نیاز به فهم یک سری علوم دارید که شما را در مسیر تفقه در دین قوی و توانا می‌کند.
کد خبر: ۱۰۷۹۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۲۵
بررسی منشور مقام معظم رهبری به حوزه علمیه در گفتوگو با مهدی فرمانیان؛
از نکات مهمی که در پیام حضرت‌آقا مطرح شده، این است که قدسیت دین و حوزه ما همیشه بیش از هر جای دیگری در میدان‌های جهاد فکری بروز کرده و می‌کند و به فرمایش مقام معظم رهبری به پرورش مجاهدان فرهنگی، شکل و هویت می‌بخشد.
کد خبر: ۱۰۷۹۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۳۰
در سنجش روایت روشنفکران از تاریخ حوزه علمیه قم؛
ایستادن حوزه علمیه قم در نقطه (یا نقاط سیاسی) و نقشی که می‌باید این حوزه در سپهر سیاسی ایران ایفا کند، نه امری عارضی و یا کاری از سر لطف، که وظیفه‌ای ذاتی است در ربط و نسبتی وثیق با ماهیت تاریخی این حوزه. این مسئولیت البته سنگین است؛ ممکن است کسانی برای شانه خالی کردن از زیر این بار و برای توجیه فرار خود از این موقعیت، بخواهند به کلی منکر این ماهیت بشوند.
کد خبر: ۱۰۷۸۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۹
نگاهی به فرازوفرود روحانیت شیعه در گفتوگو با محسن الویری/ بخش دوم؛
من فرق‌نگذاشتن بین نقش سیاسی داشتن و افتادن به دام جریان‌های سیاسی و اصرار بر اینکه فقط یک جریان، نماد رسمی حوزه باشد و از حوزه یک صدا شنیده شود و با هر صدای دیگری غیر از آن هم برخورد شود را علت‌العلل بسیاری از چالش‌های پیش‌آمده برای روحانیون از جمله مخدوش‌شدن نقش مطالبه‌گری آنها می‌دانم.
کد خبر: ۱۰۷۱۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۰۸
نگاهی به فرازوفرود روحانیت شیعه در گفتوگو با محسن الویری/ بخش اول؛
یکی از عوامل ارادی کاهش مقبولیت اجتماعی روحانیت، اشتباه بزرگی است که روحانیت به‌ویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی مرتکب شد و آن هم این انتظار و تلقی بود که گویی باید روحانیت را یک مجموعه یکپارچه و تک‌صدا بدانیم و فقط یک پیام، یک صدا، یک تحلیل و یک نگاه از اینها در جامعه وجود داشته باشد.
کد خبر: ۱۰۷۱۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۱۵
در نشست بازخوانی ابعاد پیام رهبر انقلاب مطرح شد؛
رهبر انقلاب الزامی را بیان کردند تا حوزه علمیه به جایگاهی که می‌خواهد برسد و فرمودند حوزه علمیه لوازمی دارد که باید به آن عمل شود، اگر این مطلب که امام هم ده‌ها سال قبل به آن اشاره کردند جا بیفتد قدم اول در تحول اتفاق افتاده. نکته اول آشنایی فقیه به همه ابعاد در همه زمینه‌ها است این یعنی تعریف فقیه را به اکمل کلمه تسری دادند.
کد خبر: ۱۰۷۱۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۲
واکاوی علل تغییر منزلت روحانیت در گفتوگو با محمدرضا قائمی نیک؛
ما لزوماً در حوزه، جریان‌های کاملاً سازگار و یکدستی نداریم. جریان‌هایی داریم که یکدیگر را تکفیر می‌کنند، جریان‌هایی داریم که اختلاف‌نظر‌های بسیار شدیدی با هم دارند، جریان‌های معارض و همسو داریم و البته تعدد و تنوع شاخه‌های علمی را هم داریم. یعنی در این نهاد علم، هنر، سیاست، ریاضی، فقه، کلام، اخلاق، حدیث و... وجود دارد.
کد خبر: ۱۰۷۱۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۹
درنگی بر اقدام سیاسی شیخ مؤسس در تأسیس حوزه علمیه قم به مناسبت صدسالگی این نهاد؛
مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری با درکی سیاسی از عرصه جامعه و حکومت در ایران، از مدل‌های مرسوم کنش سیاسی فاصله گرفته و با همین درک سیاسی، در صدد تربیت مجتهد و تأسیس حوزه علمیه قم برآمده است.
کد خبر: ۱۰۷۰۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۰
بررسی مرجعیت اجتماعی حوزه علمیه در گفتوگو با سید محمدعلی حسینی‌زاده/ بخش دوم؛
پس از گذشت ۴۶ سال، در جلسات سران نظام، اکثر مقامات درجه یک از روحانیون هستند. گرچه گاهی تغییراتی در ریاست‌جمهوری و ریاست مجلس ایجاد می‌شود، اما این سیستم همچنان با حضور پررنگ روحانیت ادامه دارد.
کد خبر: ۱۰۶۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۱۴
کنکاشی در حال و آینده نهاد مرجعیت در گفتوگو با محسن صبوریان/ بخش اول؛
به نظر می‌رسد برای چنین ادعایی که نقش‌آفرینی روحانیت دچار افول شده، بسیار زود است، ولی از جهت کلی‌تر که گروه‌های مرجع تحت‌تأثیر تحولات جامعه قرار گرفته‌اند، می‌توان گفت روحانیت نیز به تبع سایر گروه‌های مرجع، اثرگذاری‌اش کمتر شده است. این کاهش اثرگذاری به نفع گروه دیگری نبوده، بلکه به دلیل متکثرشدن گروه‌های مرجع است. در دوره اخیر باید بررسی همه‌جانبه‌تری انجام شود تا مشخص گردد چه بر سر این گروه‌های مرجع آمده است.
کد خبر: ۱۰۶۶۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۳
بررسی کارنامه فرهنگی نهاد روحانیت در گفتوگو با حامد آزادی؛
با انقلاب اسلامی انگار احیایی در جایگاه حوزه صورت گرفت. انقلاب این ایده را مطرح کرد که حوزه قرار نیست این کارکرد‌ها را درست کند؛ بلکه می‌خواهد فراتر از لحاظ دنیوی، حتی دنیا و آخرت را به‌نوعی اصلاح کند و می‌خواهد تلاش‌هایی برای انجام این کار صورت دهد. این حرکت انقلاب تا آنجایی مثبت بود که دنیای غرب به تعبیر «گیدنز» «مدرنیته تشدید یافته» و به تعبیر افراد دیگر، «پست‌مدرنیسم» را تجربه کرد.
کد خبر: ۱۰۶۵۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۷
تطورات تاریخ‌ساز حوزه علمیه تا لحظه معاصرت آن؛
اگر امروزه سخن از منزلت اجتماعی روحانیت و جایگاه آنان در جامعه گفته می‌شود، یک رویکرد، بحث از میزان مراجعه مردم به روحانیت، افزایش و کاهش نقش روحانیت در مناسک و سبک زندگی است؛ اما رویکرد جدی‌تر را می‌توان پرسش از میزان تداوم و قدرت رهبری جامعه توسط روحانیت دانست.
کد خبر: ۱۰۵۸۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۹
شناخت ابعاد سیاسی و اجتماعی مسجد در گفتوگو با محسن الویری/بخش دوم؛
امروزه در تجربه پس از انقلاب، در رأس قوه قضاییه یک روحانی مجتهد قرار دارد. در محاکم قضایی نیز اغلب شاهد حضور روحانیون هستیم که حکم صادر می‌کنند. آنجا که تحصیل‌کرده‌های دانشگاهی کار قضایی انجام می‌دهند، همان فقه اسلامی را هم در دانشگاه آموخته‌اند. وقتی چنین شد، مجموعه قوه قضاییه نیز می‌تواند امتداد مسجد به‌حساب آید. یعنی همان حکمی که روحانی در مسجد می‌خواست بدهد، اکنون یک نهاد عریض‌وطویل صادر می‌کند.
کد خبر: ۹۹۰۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۲۴
بررسی مناسبات میان فقه و اجتماع در ایران در گفتوگو با عبدالمجید مبلغی؛
مدعای من این است که سنت ایرانی بر خلاف سنت اروپایی، فلسفه - کلام محور نیست. سنت ایرانی فقه کانون و فقه محور است. این سخن بدین معنا نیست که در سنت ایرانی فلسفه و کلام حضور ندارد. ما در این سنت، ابوعلی سینا و شیخ محمود شبستری و... را نیز داریم. اما وجه زاینده و پردازنده، توش‌وتوان هویتی و تاریخی آن، قلب تپنده و توان‌بخش آن از جنس فقه است.
کد خبر: ۹۲۲۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۰۵
فراز و فرود دینداری به سبک ایرانی در گفتگو با جبار رحمانی/ بخش دوم؛
کریس برگ از عشایر می‌پرسد شما نماز می‌خوانید؟ روزه می‌گیرید؟ در زمان کوچ عشایر، اگر روزه بگیرند، لحظه‌ای ضعف کنند، گوسفند از دست در می‌رود و می‌میرد! آنها پاسخ می‌دهند؛ خدا نیازی به نماز ما ندارد! این پاسخ، پاسخ رندانه‌ای است. در این تصویر خدا خیلی رنگ و بوی قشری دارد؛ خدایی که عشایر او را خلق و نقاشی و صورت‌بندی کرده‌اند.
کد خبر: ۹۲۱۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۲۶
به مناسبت سالروز ورود کریمه اهل بیت(س) به سرزمین قم؛
بیست‌وسومین روز از دومین ماه قمری، سالروز ورود حضرت فاطمه معصومه (س) به شهر مقدس قم است. استقبال و میزبانی مردم سرزمین قم به گواه تاریخ در زمره مراسم و آیین‌های بزرگداشتی است که کمتر تاریخ ایران اسلامی به خود دیده و تکرار شده است. ۲۳ربیع‌الاول سال۲۰۱ هـ. ق، روز ورود حضرت معصومه (س) از مسیر ساوه به قم است.
کد خبر: ۸۸۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۷/۱۷
بررسی تاریخچه حضور روحانیت به عنوان گروه مرجع اجتماعی در ایران در گفتگو با عباس نعیمی جورشری/ بخش دوم؛
فقه پویا تلاش می‌کند مسائل جهان جدید را درک کند. فقط نکته‌ای وجود دارد. در خوش‌بینانه‌ترین حالت، سرعت تحول فقه پویا از سرعت تحول اجتماع ایرانی عقب است. یعنی فرض کنیم محتوای آن صحیح است درصورتی‌که خودش می‌گوید نیاز به بازنگری دارد و خود انتقادی در فقه پویا رکن است، ولی نکته اصلی این است که جامعه ایران دوان‌دوان طی مسیر داشته و آن فقه آهسته رهسپار بوده است. این عقب‌افتادگی از جامعه و نسل جدید، فقط هم مختص فقه پویا نیست. این را اشتباه نگیریم، همه جامعه درگیر این سرعت است. می‌خواهم بگویم در خوش‌بینانه‌ترین حالت، فقه پویا تحولش کند بوده است یا به تعبیر دیگر، تحولات جامعه ایرانی سرعتش بسیار تند و شدید بوده است.
کد خبر: ۷۱۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۵/۱۸
دین و دولت در اندیشه و عمل علمای عصر صفوی؛
رویه عمومی علما در زمان صفویه، همکاری با دولت صفویه بوده است. شاید بتوان گزیده روش و منش عموم علما در نسبت با دستگاه سیاسی را در این ایده محقق کرکی بیان داشت که معتقدند همکاری با حاکم (هرچند ظالم) از سوی مردم واجب و از سوی علما لازم است، اما در این میان برخی از فقهای دیگر شیعی همچون مقدس اردبیلی و شیخ ابراهیم قطیفی دیدگاه محافظه‌کارانه‌تری در خصوص دربار صفویه اتخاذ می‌کنند. مقدس اردبیلی حکومت صفویه را حکومت ظالمان مؤمن (شیعه) می‌پنداشته است.
کد خبر: ۷۰۱۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۲۱