تاریخ ایران

برچسب ها
تاریخ ایران
استعمار، فعل مضارع استمراری!
چرا استعمار بخشی از تاریخ معاصر ما را شکل داده است؟/ بخش اول؛
ادویه به‌عنوان یک کالای مهم، نقش مهمی در آغاز عصر استعمار داشت. استعمارگران همواره به دنبال کالاهای استراتژیک، طرح‌های استعماری خود را سامان داده‌اند. ادویه، طلا، نفت و گاز، مواد معدنی کمیاب و استراتژیک و امروزه «اطلاعات» همگی در حکم کالاهایی هستند که می‌توان تاریخ تطورات استعمار را بر اساس آنان بازگو کرد.
کد خبر: ۱۱۹۰۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۳

اراده عمومی، چیزی فراتر از یک قرارداد اجتماعی
تحلیل «اراده عمومی» در بستر فرهنگ ایران در گفت‌وگو با موسی نجفی؛
هر ملتی برای خودش اراده عمومی دارد، ولی نه با آن مفاهیم غربی. غربی‌ها عادت دارند که اگر کسی این زنجیره مفهومی‌شان را نپذیرد و یکی از حلقه‌های آن را قبول نداشته باشد، او را به ضد آن متهم کنند. مثلاً می‌گویند: «شما به لیبرالیسم انتقاد دارید، پس مستبد هستید».
کد خبر: ۱۱۶۹۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۳

شاهنامه نماد و نمونه برتر تاریخ‌نویسی ایرانی
در گفت‌وگو با زاگرس زند مطرح شد؛
در سنجش و تفاوت میان تاریخ‌نویسی شاهنامه و تاریخ‌نویسی پیش از آن باید شاهنامه را نماد و نمونه‌ی برتر تاریخ‌نویسی ایرانی دانست. تاریخ‌نگاری شاهنامه ویژگی‌هایی دارد که در تاریخ‌نگاری پیش از خود بدان پُررنگی‌ای که در شاهنامه هست، نمی‌یابیم. آن ویژگی‌ها عبارتند از: کیهان‌شناسی، خِردباوری، پیوند داد (قانون) و دولت، اهمیت اشه (راستی و قانون ایزدی و پاکی)، تأکید بر فرّه، نبرد خیر و شرّ، تصویرمحوری، پایبندی به اخلاق در روایتگری تاریخ، ایران‌محوری و نمونه‌های دیگر.
کد خبر: ۱۱۵۰۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۱۳

غیبت روایت انسانی در تاریخ شفاهی فرماندهان دفاع مقدس
در گفت‌وگو با محمدمهدی بهداروند مطرح شد؛
اگر تاریخ شفاهی با زبان مناسب، روایت انسانی، تلفیق رویداد‌های نظامی با زندگی شخصی فرماندهان و جذابیت بصری و ادبی ارائه شود، می‌تواند نه تنها برای پژوهشگران مفید باشد، بلکه به یک ابزار قدرتمند در تربیت نسل جوان، انتقال ارزش‌های دفاع مقدس و فرهنگ‌سازی اجتماعی تبدیل شود.
کد خبر: ۱۱۴۴۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۰۲

لحظهٔ فهم ایران اسلامی آغاز یک تحول بزرگ است
مسیر پر فراز و نشیب پیوند ایران و اسلام؛
ملت و حکمرانی که در وضع خودآگاهی است در پی تحقق افکار خود تلاش خواهد کرد و این افکار به جز ایران اسلامی قوی ایده‌ای در سر ندارد؛ و شاید این خودآگاهی فرصتی استثنایی هم برای حکمرانی ما و هم جامعه ما باشد و قطعاً لحظه فهم ایران اسلامی آغاز یک تحول بزرگ برای ما خواهد بود اگر قدر آن را بدانیم و از این ظرفیت بی‌نظیر استفاده کنیم.
کد خبر: ۱۱۴۲۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۲۶

مطالعۀ تاریخ موجب رشد تفکر انتقادی می‌شود
بررسی علل خواندن تاریخ در گفت‌وگو با نادره جلالی؛
مطالعۀ تاریخ علاوه بر اینکه موجب رشد و گسترش تفکر انتقادی با تحلیل منابع، ارزیابی شواهد، فهم دیدگاه‌های مختلف و متضاد می‌شود، بلکه در همین عامل آخر موجب رشد همدلی و همدردی که ویکو فیلسوف ایتالیایی بر آن بسیار تاکید داشت، نیز می‌شود.
کد خبر: ۱۱۲۱۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۰۶

خلیج فارس در آیینه تاریخ
روایتی نو از پنج بندر استراتژیک؛
کتاب فلور نه تنها خلأ موجود در پژوهش‌های دوره صفویه درباره خلیج فارس را پر می‌کند بلکه با روش‌شناسی دقیق و استفاده از منابع کمتر دیده‌شده افق تازه‌ای را در مطالعات تاریخ خلیج فارس می‌گشاید.
کد خبر: ۱۰۷۷۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۹

«هم رومی و هم زنگی» یک ایده متفاوت از تصورهای ما ایرانیان
معرفی یک کتاب که نگاهی متفاوت به وضعیت دین‌داری در جامعه ایران دارد؛
ما برای فهم درست وضعیت خود و آنکه بدانیم به لحاظ دین‌داری در چه موقعیتی قرار گرفته‌ایم، نیازمند فهمی تفصیلی و عاری از سیاه و سفید سازی‌ها از گذشته هستیم و این مهم تنها با بررسی علمی و موشکافانه تاریخ میسر می‌شود.
کد خبر: ۱۰۷۰۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۰

اهمیت جریان‌های فلسفی در حوزه تمدن ایرانی
درباره بازار داغ کتاب‌های فلسفی در گفت‌و‌گو با سیدجواد میری؛
از منظر علامه اقبال، رویکرد متافیزیکی، هستی‌شناختی و فلسفی، به نوعی خمیرمایه اصلی تفکر ایرانی را تشکیل می‌دهد. این اقبال و توجه به مباحث فلسفی در ایران، دارای ریشه‌ای تاریخی، بسیار قدرتمند و استوار است. این یک واقعیت انکارناپذیر است.
کد خبر: ۱۰۶۳۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۳۱

تا پای جان برای ایران
به بهانه سالروز قیام شیخ محمد خیابانی؛
جنبش خیابانی، قیامی علیه نفوذ بی‌حد و حصر بیگانگان بود. خیابانی تحکیم استقلال کشور و روی کار آمدن یک دولت ملّی را به عنوان هدف قیام خود، اعلام کرد. خیابانى و عناصر مهم نهضت او معتقد بودند که آذربایجان یک جزء پیوسته و تجزیه‌ناپذیر ایران است و چنین مى‌گفتند که براى اجراى مبانى مشروطیت قیام کرده‌اند. خیابانى در نطق‌هاى روزانه‌اش همه‌جا بر این اساس تکیه مى‌کند که: «... هدف قیام ما، عظمت ایران است و آذربایجان قسمت لاینفکى از ایران مى‌باشد».
کد خبر: ۱۰۵۷۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۰

دسترسی محدود به اسناد دولتی، شکافی بزرگ در فهم تاریخ معاصر
تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی در گفت‌وگو با سعید فخرزاده؛
برای ترسیم دقیق جریان انقلاب، لازم هست هم به مبارزات مردمی ایران و هم به ماهیت و عملکرد حکومت پهلوی توجه کنیم؛ اما دسترسی محدود به اسناد دولتی، شکافی بزرگ در فهم ما از این دوره تاریخی ایجاد کرده است.
کد خبر: ۱۰۳۲۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۱۵

خاطراتی از بازی های ایرانی
گزارشی درباره تاریخچه و تحول بازی‌ها در ایران؛
تابستان که می‌شد، به زحمت در آستانه اذان مغرب باید از کوچه، جمع‌مان می‌کردند؛ آن‌هم در چه حالی؟ اگر در پارکینگ سر و پایمان را نمی‌شستیم حق ورود به خانه را نداشتیم؛ ما آهن‌ربا بودیم و خاک، آهن. در چنان وضعیت خاک‌آلودی به اذان مغرب می‌رسیدیم که گویی از میدان جنگ بازگشته‌ایم.
کد خبر: ۸۱۴۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۱/۲۴

چه کسی امیرکبیر را کشت؟
گزارش پیرامون امیرکبیر؛
اهمال در ماجرای قتل امیرکبیر، موضوعی است که با مروری گذرا بر آثار هنرمندان به‌راحتی می‌توان بدان اذعان کرد. موضوعی که نشان می‌دهد پژوهش ایران هنوز در شرح ماجرای ترور یکی از بزرگ‌ترین و تاثیرگذارترین سیاستمداران خود، دست خالی است.
کد خبر: ۷۸۷۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۰/۲۰

اسطوره‌ها اینجاهستند، جای دوری نروید
گزارشی پیرامون قصه های ایرانی؛
تاریخ، سرگذشت حافظه‌جمعی یک ملت است که با آن می‌شود کشور ساخت. از دل همین تاریخ، قصه‌هایی شکل می‌گیرند که روح یک ملت را دربردارند؛ مانند سلول‌های بنیادی بدن انسان. این قصه‌ها به‌مرور جنبه هویتی به خود می‌گیرند و تبدیل به اسطوره می‌شوند.
کد خبر: ۷۸۱۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۰/۰۶

عهدی با سیاستمداران به وسعت تاریخ!
بررسی ابعاد خشونت‌ورزی در حکومتداری با گفتار استاد مصطفی دلشاد تهرانی/ بخش دوم؛
این عهدنامه ظاهرا خطاب به مالک است، اما خطاب به ما هم هست و حجت بر ما هم تمام شده و امیرمومنان حرف‌ها را به ما زده و این وظیفه‌ی ماست که با توجه به وضعیت امروز سازوکار‌های آن را به دست آوریم و به کار گیریم. گمان نمی‌کنم ما بتوانیم در برابر علی علیه السلام بهانه‌ای بیاوریم و بگوییم ما نمی‌دانستیم در حکومت و مدیریت باید چنین کرد، چون این عهدنامه به دست ما رسیده است
کد خبر: ۷۲۰۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۶/۲۳

اصلی ترین مشکل مستند ساز چیست؟
گفتگو با کارگردان مستند نیمه‌بلند؛
ما همواره در تاریخ ایران با این مشکل مواجه بوده‌ایم که پس از مرگ یک پادشاه، جنگ قدرت رخ دهد. کسانی که طرفدار شاه‌صفی بودند، یک‌جور شعارنویسی می‌کردند. این اولین دیوارنوشته‌ای است که سراغش می‌روم. دیوارنوشته‌های بعدی می‌رود سراغ شرایط دیگر، مثل اصفهان در محاصره افغان‌ها که آن زمان خیلی دچار قحطی هستیم و محاصره‌ایم. از نظر اجتماعی، کاری که الان آمریکایی‌ها با ما می‌کنند، یعنی ما را تحت محاصره اقتصادی قرار داده‌اند، آنجا نیز همین اتفاق می‌افتد و در نهایت شاه سلطان‌حسین مجبور می‌شود با افغان‌ها صلح کند. دیوارنوشته بعدی راجع به این مساله است. بعد وارد دوره قاجاریه می‌شویم.
کد خبر: ۵۱۴۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۱۱

آیا رژیم پهلوی اصلاح پذیر بود؟
در گفتگو با یک تاریخ پژوه بررسی شد؛
آنچه در پی می‌آید، حلقه‌ای دیگر از گفت‌و‌شنود‌های ما در باب امکان یا امتناع اصلاح رژیم پهلوی است که به پاره‌ای از مقولات مورد چالش در حوزه شناخت انقلاب اسلامی اشاره دارد.
کد خبر: ۵۱۱۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۴

رضاخان... نه!
درباره دیکتاتوری که با فرهنگ ایران جنگید،‌ و با فرار ذلیلانه‌اش آغاز اشغال ایران شد
رنج خواندن برخی صفحات تاریخ را به جان می‌خری و تلخی‌اش را حوصله می‌کنی و با دردهایش همراه می‌شوی. همه لحظاتش را تصور می‌کنی؛ از کاخی به کاخ دیگر، از مجلسی به مجلس دیگر و از معرکه‌ای به معرکه‌ای دیگر، دالان تاریخ را زیر و رو می‌کنی و خود را در میان همه اتفاقات حاضر می‌بینی! خود را شاهد همه آنچه بر سر تاریخ آمده می‌بینی! اینک تو هستی و تصاویری که از تاریخ در ذهن داری و گاهی چقدر غصه می‌خوری اما مگر آب رفته به جوی زمان بازمی‌گردد؟ نه! بازنمی‌گردد و تو 2 انتخاب داری: خود تجربه تاریخی باشی یا از تجربه تاریخ و آنچه خوانده‌ای بهره ببری!
کد خبر: ۵۸۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۶/۰۵