قومیت

اعتقادی به توسعه در جمهوری اسلامی وجود ندارد. سال‌ها پیش با یکی از دوستان برای توسعه شهر قم و بحث برنامه‌ریزی شهری به قم رفته بودیم. بعد از برگزاری سمینار، جلسه‌ای با برخی از روحانیون برجسته داشتیم. آنجا رسماً به ما گفتند که اینجا قم است و از این حرف‌های غربی نباید بزنید!

با وقوع انقلاب، یک هویت دینی فراگیر ایجاد می‌شد که عملاً قومیت را بلاموضوع می‌کرد. قومیت‌هایی که احساس می‌کردند به دلیل نوع تعریفی که به‌صورت پیشینی از هویت ملی می‌شد، از ایرانی بودن دور انداخته می‌شوند، در قرائت جدید انقلابی، احساس نوعی رهایی بخشی می‌کردند. در واقع ملت واحده یا هویت دینی، نوعی هویت فراگیر بود. شبیه چیزی مانند هویت شهروندی و مدنی با قیود خاص خود که باز هم محدودیت دین را دارد، ولی می‌گوید شما اگر به این دین بگروید، دارای یک سری حقوق شده و پذیرفته می‌شود. فارغ از آنکه چه قومیت، ملیت، زبان و... داشته باشید، تنها ایمان به آن دین مهم است.

ما درعین‌حال که حکومت مرکزی داشتیم، اما به تعبیر «آبراهامیان» قدرت دربار تا دروازه‌های دربار بوده است و بعد از آن قدرت‌های محلی وجود داشته‌اند. حتی در پایتخت هم اصناف و گروه‌های اجتماعی، نوعی خودمختاری داشته‌اند. یک سازوکارهای درونی امور آن‌ها را تمشیت می‌کرد تا اینکه یک نظام متمرکز بوروکراتیک هدایت کند.

این یک واقعیت تاریخی است که وقتی دولت‌های مدرن شکل می‌گیرند گفتمان غالبی وجود دارد با عنوان ناسیونالیسم که مبتنی بر زبان واحد، فرهنگ واحد و... به دنبال جامعه سازی است. در مرحله بعد توسعه به‌نوعی یکسان‌سازی فرهنگ‌ها پیش می‌رود و نسبت دارد با این دولت‌های ملی. البته خود دولت‌های ملی مراحلی را طی می‌کنند. البته خود مفهوم توسعه هم امروز مانند توسعه در قرن هجدهم نیست. برای مثال امروزه ما می‌گوییم از توسعه کمی عبور کرده‌ایم و از توسعه کیفی و انسانی سخن می‌گوییم.

کشور ایران در مقوله تنوع زبانی و قومی در جهان با ۲۴ درصد همانندی در رتبه شانزدهم قرار دارد. تانزانیا با هفت درصد همانندی در رتبه نخست و کره جنوبی و شمالی با صددرصد همانندی در انتهای لیست تنوع قومی و زبانی قرار دارند. (۳) بنابراین چنین به نظر می‌رسد که قومیت برای ما یک مسئله مهم بوده و تأمل پیرامون ریشه‌های شکل‌دهنده و تشدیدکننده شکاف‌های قومی و راه‌حل‌های درمان آن امری ضروری و لایق تأمل است.

حجم آداب و رسوم رمضان بسیار زیاد است، اما به اختصار سراغ استان‌های مختلف رفته‌ایم تا با هم یک ایرانگردی رمضانی داشته باشیم.

موضوع قومیت و مشکلات قوم گرایی محصول نگاه‌های تجزیه طلبانه و خرد در اقدام و نظر است به این معنا که به صورت یک رشته تخصصی مطالعه شود یا در یک اداره تخصصی به آن پرداخته شود یا به طور کلی دارای ساختار و سازمان مستقل برای مطالعه و تصمیم سازی و تصمیم گیری باشد

بحث از قومیت گرایی از جمله موضوعات حساسی به شمار می آید که در ارتباط مستقیم با منافع ملی کلیه کشورهایی قرار دارد که به نوعی چندین قوم مختلف را دربرمی گیرند.