تقی آزادارمکی

ما میراث فرهنگی را اشتباه طراحی کردیم. ما میراث فرهنگی را با فرم فرهنگی معنا کردیم، درصورتی‌که محتوای فرهنگی چیزی است که می‌تواند اشکال گوناگون فرهنگی داشته باشد و درعین‌حال از بین نرود و از فرمی به فرم دیگر ادامه یابد.

ما ایرانیان امروز در یک موقعیت تاریخی قرار گرفته‌ایم. قبلاً به دلایلی از «خود» دور شده بودیم، یعنی به واسطه مشکلات اقتصادی، سرزمینی، نوع مواجهه با غرب و مانند اینها، شاهد نوعی جداافتادگی‌های عمده اجتماعی بودیم. امروز درست است که جامعه ایران بزرگ شده است، اما این مشکلات هم وجود داشته است. اما با همه اینها، امروز این جنگ فرصتی را برای جامعه ایران به وجود آورد تا خودش را بازشناسی کند، تا خودمان را بازشناسی کنیم.

در جامعه ما که دچار جنگ است نه دزدان شروع به دزدی کردند، نه قاتلان دست به تبهکاری زدند و می‌توان گفت که حتی گروه‌های بزه نیز به گوش بودند که سامان اجتماعی را بر هم نزنند و من تاکید دارم این اتفاق عجیبی است و باید از آن درس بگیریم چرا که با این رفتار مبتنی بر فهم فرهنگی، فهم سیاسی، فهم ایدئولوژیک عمل کردند

امروز، اسرائیل از راه دور و به هر بهانه و توجیهی که مطرح می‌کند، به هیچ‌وجه مجاز نبوده ایران را مورد تجاوز قرار دهد. اکنون ما در موقعیت مواجهه با تجاوز از سوی دولتی کاملاً بیگانه و بی‌تناسب با هویت و پیشینه ما قرار داریم. دولتی که در اساس، ساخته و پرداخته استعمار است. این ماجرا، یعنی تقابل اسرائیل و ایران، تفاوت بنیادینی با جنگ عراق و ایران دارد. آن زمان دعوا بر سر مرز و آب و شط العرب بود؛ اما حالا، موضوع بقای ایران است، نه صرفاً بقای جمهوری اسلامی.

تعبیر دکتر فاضلی که کافه، بدن زنانه است، تعبیری است که خیلی چیزها را زنانه می‌کند. ولی کافه چرا؟ من کتابی به نام «پاتوق و مدرنیته ایرانی» دارم. آنجا بحث کردم که چطور پاتوق‌ها، مدرنیته را در ایران صورت‌بندی می‌کنند. در آن کتاب به‌صورت تاریخی بحث کردم که چگونه این‌ها مدرنیته ایرانی را صورت‌بندی می‌کنند. مدرنیته یک امر لَخت، غیر سخت و فرهنگی است. مدرنیته خیلی عقلانی نیست.

موضوع فروپاشی که آقای آزاد به آن تأکیددارند هنوز متوجه نشدم یعنی گاهی فروپاشی به جامعه منتسب می‌شود و گاهی هم به‌نظام، گاهی نظام متهم می‌شود که خودش فروپاشی می‌کند گاهی متهم که چرا آن‌قدر نگران فروپاشی جامعه است؟ من نمی‌فهمم تغییرات چگونه باید به رسمیت شناخت؟ آقای آزاد می‌گویند هر دولتی که بر مسند نشسته گویی انقلاب شده در کشور و به‌تبع آن تغییرات اساسی ایجاد می‌شود، سیاست‌ها و راهبردهای جدید می‌آید. بعضی آن‌قدر دنبال تغییر هستند که گفتند ما گفتمان جدیدی داریم. این کجا مفهوم این را دارد که نظام تغییرات را به رسمیت نمی‌شناسد؟ تمام درب‌های جامعه ایران به سمت جهان باز است آن‌هم بیش‌ازحد.

استاد دانشگاه بیان کرد: باید کاری به فرهنگ نداشت و اجازه داد تا رشد و نمو کند و ارتباط خود را با فرهنگ‌های پیرامونش برقرار کند و با فرهنگ‌های دیگر به نقد، داوری و بررسی بپردازد. اکنون درون این مجموعه خرده‌فرهنگ‌هایی مانند فرهنگ‌های بومی، دینی و اجتماعی وجود دارد و به جای اینکه از بالا به آنها حکم و یک فرهنگ را بر آنها مسلط کنیم و فرهنگ‌های دیگر را زیردست قرار دهیم باید اجازه داد که بدون هیچ مداخله‌ای با هم ارتباط برقرار و گفت‌وگو کنند تا پیوندهای جدیدی بین آنها به وجود بیاید.