معنویت گرایی

گروه اول شبه‌جنبش‌ها به جای اینکه خواسته‌های مردم را دنبال کنند، آرمان‌ها و برنامه‌های قدرت‌ها و حاکمیت را از درون به مردم و از میان مردم به مردم تجویز می‌کنند. هنگامی که این‌ها شکل می‌گیرند و رشد می‌کنند، گروهی دیگر به آن‌ها می‌نگرند و شبه‌جنبش‌های معنوی نوع دوم به وجود می‌آیند. این‌ها دیگر خود مردم هستند. می‌بینند که چه مباحث جالبی! چه تفاوتی! چه شهرتی! چه قدرتی! چه ثروتی! و چه محبوبیتی این فرد پیدا کرده است، درحالی‌که هیچ چیز هم ندارد.

عدم نگاه منظومه‌ای و سیستمی به جریان «تفکر نوین»، مهم‌ترین عاملی است که زمینه التقاط‌های درون دینی را فراهم می‌کند. او ناخودآگاه این آموزه‌ها را جزءجزء می‌گیرد، شبیه‌سازی می‌کند و بعد کل سیستم را تأیید می‌کند و می‌گوید: «بله، این‌که غربی‌ها می‌گویند، درست و اسلامی است و اصلاً متعلق به خود ما بوده است.» دقیقاً همان شبکه قدرت نیز دنبال همین است که شما یک ادبیات درون دینی ایجاد کنید. اتفاقاً می‌خواهد کسانی که راهبران این دین هستند، این را با ادبیات اسلامی بازسازی کنند.

کریس برگ از عشایر می‌پرسد شما نماز می‌خوانید؟ روزه می‌گیرید؟ در زمان کوچ عشایر، اگر روزه بگیرند، لحظه‌ای ضعف کنند، گوسفند از دست در می‌رود و می‌میرد! آنها پاسخ می‌دهند؛ خدا نیازی به نماز ما ندارد! این پاسخ، پاسخ رندانه‌ای است. در این تصویر خدا خیلی رنگ و بوی قشری دارد؛ خدایی که عشایر او را خلق و نقاشی و صورت‌بندی کرده‌اند.

کارما، کیهان، انرژی و... همه یکی است. داستان یکی است و همه اینها یکسان هستند و زمانی که به اینها نگاه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که جامعه صورت‌بندی‌های مختلفی از دین‌داری دارد. تفاوت این گفتمان‌های دینی این است که برخی قدرت را در دست دارند و می‌توانند بگویند ما اصلیم و شما باطل هستید! ما واقعی هستیم و شما فیک! اینها یکدیگر را به‌صورت رقابتی نفی می‌کنند و به این سادگی‌ها همدیگر را نمی‌پذیرند.