در برابر فروپاشی انقلاب‌های جهانی؛ خلوص ایدئولوژیک در کادر اصلی رهبری انقلاب پابرجاست/ شهید حججی‌ها بدنه فعال اجتماعی پایبند به آرمان‌ها هستند
به گزارش فرهنگ سدید؛ شهریار زرشناس، عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در میزگرد تخصصی "تبیین گام دوم؛ از نظر تا عمل" که در خبرگزاری فارس برگزار شد، بیانیه گام دوم را یک مانیفست تمام عیار توصیف کرد و گفت: عبارات عامه‌فهمی که در بیانیه وجود دارد، ممکن است عمق تئوریک بیانیه را بپوشاند.
وی با بیان اینکه بیانیه گام دوم، محورها و مضامین نظری قابل تامل دارد، تصریح کرد: کدام رهبر سیاسی را سراغ دارید که بتواند چنین بیانیه نظری را صادر کند؟
زرشناس ادامه داد: بیانیه گام دوم، هم زمینه‌های ظهور انقلاب را توضیح می‌دهد، هم فلسفه وجودی انقلاب را بازخوانی می‌کند و هم ظرفیت‌ها، مشکلات، چشم‌انداز، توصیه‌ها و دستورالعمل مطرح می‌کند.
عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، موضوع چهل‌سالگی را یکی از وجوه تئوریک بیانیه گام دوم دانست و گفت: مقایسه چهل‌سالگی انقلاب اسلامی با سایر انقلاب‌ها بسیار مفید است و از لحاظ حکمت معنوی تاریخ می‌تواند آموزنده باشد.
زرشناس با اشاره به انقلاب ۱۷۸۹ فرانسه گفت: هدفه اولیه انقلاب، مشروطه‌سازی سلطنت بود که در نهایت منجر به براندازی شد. چهل سال بعد، می‌بینیم که خاندان بوربون‌ها به سلطنت برگشتند و انقلاب در کادر رهبری خود، خلوص آرمانگرایانه را از دست داده و بدنه اجتماعی آن نیز دوام نیاورده است.
وی انقلاب بولشویکی روسیه را مورد اشاره قرار داد و گفت: چهل سال بعد می‌بینیم که آرمانگرایی انقلاب روسیه از بین رفته و فردی روی کار آمده که مشخصه اصلی‌اش تجدیدنظرطلبی است.
انقلاب چین، سومین انقلابی بود که مورد مقایسه زرشناس با انقلاب اسلامی قرار گرفت و در این زمینه گفت: انقلاب چین در ۱۹۴۹ به رهبری مائو رخ داد و چهل سال بعد می‌بینیم که جز عکس مائو بر روی پل‌های چین، چیزی باقی نمانده است و نه‌تنها اقتصاد نئولیبرالی حاکم شده، بلکه اندیشه‌های تجدیدنظرطلبانه بر حزب کمونیسم جاری شده.
زرشناس ادامه داد: در مقابل، شاهد این هستیم که خلوص ایدئولوژیک در کادر اصلی رهبری انقلاب اسلامی ایران پابرجاست و یک بدنه فعال اجتماعی وجود دارد که پایبند به آرمان‌ها است؛ نمونه‌اش شهید حججی است.
وی با بیان اینکه این ویژگی در تمام انقلاب‌های عصر جدید بی‌نظیر است، نکته مهم دیگر را جذاب بودن ایدئولوژی انقلاب دانست و تصریح کرد: این جذابیت ایدئولوژیک انقلاب بود که بزرگترین دشمنان را در منطقه شکست داد.
زرشناس ادامه داد: این موضوع برای ما چیز عجیبی نیست؛ اما کسانی که بعدها تاریخ را خواهند نوشت، از آن به عظمت یاد خواهند کرد.
وی افزود: جاذبه ایدئولوژیک انقلاب، طرح خاورمیانه بزرگ را شکست داد و این ایدئولوژی بسیج مردمی را در سوریه و عراق رقم زد و پیروزی‌های بزرگ آفرید. این در حالی است که سایر انقلاب‌ها در مرزهای خود خفه شدند، چه برسد به اینکه در بیرون از مرزها، کارآمدی داشته باشند.
عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه این ایدئولوژی، کل معادلات حاکم بر جهان را به‌هم ریخت، اظهار داشت: این ایدئولوژی است که در شرایط سختی معیشت و مشکلات عدیده اقتصادی و نیز با وجود مجموعه مدیریت ناکارآمد بروکراتیک، جامعه را استوار نگه داشته است. این اتفاقات در تاریخ معاصر تکرار نشده است.
زرشناس، عنصر نظام انقلابی در بیانیه گام دوم را مورد اشاره قرار داد و گفت: نظام ما توانسته وجه جنبشی انقلاب را زیر ساختار بروکراتیک حفظ کند. حفظ این وجه در چنین ساختاری، فقط از نوع مدیریت امامت بر می‌آید که بدیع و استثنایی است و نتیجه احیای اسلام سیاسی است.
وی ادامه داد: وجه جنبشی نظام، در تنش با بخش متصلب و تکنوکرات و بروکرات قرار دارد اما تعمیق‌بخشی خود را حفط کرده است.
زرشناس، اصلاح‌پذیر بودن انقلاب را مورد اشاره قرار داد و افزود: تنها یک سیستم زنده هوشمند و توانا است که می‌تواند خود را اصلاح کند و در عین حال از بین نرود. جمهوری اسلامی مشغول چنین کاری است.
وی ادامه داد: ساختار، همان چینش درونی نظام است که اگر بیش از حد تغییر کند، سیستم عوض می‌شود.
زرشناس تصریح کرد: زنده بودن سیستم انقلاب به این است که هم تغییر ایجاد می‌کند و خود را اصلاح می‌کند، هم هویت خودش را از دست نمی‌دهد.
وی یکی از خطاهای انقلاب در چهل سال نخست خود را مسلط شدن لیبرال‌ها در فرهنگ و اقتصاد دانست و گفت: اکثریت مطلق مشکلات امروز ناشی از سیاست‌های نئولیبرالی است.
زرشناس، رهبری انقلاب را تجسم خلوص انقلابی نطام دانست و خاطرنشان کرد: ایشان همیشه با طیف لیبرال فاصله‌گذاری داشته و مغز اصلی اتقلاب اسیر این موضوع نشده است.
وی با انتقاد از اتوبان‌سازی برخی دستگاه‌ها برای جنگ نرم دشمن گفت: برخی دستگاه‌ها به‌جای مقابله با جنگ نرم دشمن، به آن سرویس دادند و این خطایی راهبردی است. بیانیه گام دوم می‌گوید که ظرفیت اصلاح این خطاها وجود دارد.
زرشناس با بیان اینکه نگاه به انقلاب را باید به سمت حکمت تاریخ ببریم، اظهار داشت: مقوله مهم این است که انقلاب یک شان و کارکرد تمدن‌ساز دارد و این شان از منطر حکمت تاریخ قابل فهم است.
وی ادامه داد: انقلاب ما از سنخ انقلاب‌های طلیعه‌دار است که افق دارد؛ یعنی انقلاب‌هایی که در دوره پایانی یک عالم تاریخی رخ می‌دهند که هنوز عالم جدید نیامده است.
زرشناس بحران انحطاط غرب مدرن را مورد اشاره قرار داد و با بیان اینکه دوران گذار غرب مدرن شروع شده، گفت: الگوی ایرانی- اسلامی پیشرفت در اینجا معنا پیدا می‌کند که بدیل اندیشه ترقی غرب است.
وی با بیان اینکه این الگو مبتنی بر فهم از تاریخ است، گفت: برای تحقق بیانیه گام دوم، لوازمی نیاز است و موانعی وجود دارد.
زرشناس کنار زدن سدّی که جناح نئولیبرال به‌خصوص در حوزه عدالت ایجاد کرده را یکی از الزامات دانست و افزود: موضوع دوم، مسئله جنگ نرم است. اینها باید عوض شد؛ درواقع مدیریت‌های نئولیبرال باید تغییر کند.
