توسعه
درآمدی انتقادی به انگاره توسعه در آکادمی ایرانی در پی «جنگ رمضان»؛
در چهارچوب‌های رایج توسعه در علوم اجتماعی، این موضوع لحاظ نمی‌شود که تحریم، فشار نظامی و انزوای دیپلماتیک، ابزارهای مدرن همان نظمی هستند که نمی‌خواهد قطب جدیدی در جغرافیای ثروت و قدرت شکل بگیرد. نتیجه این چهارچوب‌های ناکافی، روی‌آوردن به سرزنش قربانی است. به‌عبارت‌دیگر، همواره این انگاره مطرح می‌شود که لاجرم ما بازیگر بدی بوده‌ایم که مورد حمله دشمنان قرار گرفته‌ایم. در این انگاره، ماهیت استعمار نادیده گرفته شده و این موضوع درک نمی‌شود که اگر استعمارگر، مستعمره را مورد حمله قرار دهد، نه به دلیل تلاش مستعمره برای قدرت‌یافتن و استقلال، بلکه به دلیل روحیه و خصلت درونی خود جهت تثبیت نظم نامتوازنی است که بر این رابطه استوار ساخته است.
کد خبر: ۱۲۲۳۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۰۹
واکاوی ابعاد جنگ رمضان؛
در ادبیات توسعه، جنگ‌ها معمولاً «عوامل ضدتوسعه» خوانده می‌شوند؛ اما جنگ رمضان برای ایران چیزی فراتر از یک درگیری مقطعی است: آزمون آینده و مسیر تولید قدرت. در این چارچوب، آمریکا به‌جای محدود ماندن به پرونده‌های هسته‌ای یا موشکی، عملاً به دنبال سلب توانمندی‌های کلیدی جمهوری اسلامی—از جمله ظرفیت‌های دریایی و فناوری‌های آینده‌ساز—و نیز ترمیم ستون‌های نظم آمریکایی است.
کد خبر: ۱۲۱۹۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۲
میزگرد تبارشناسی نقد توسعه و راه سوم در اندیشه متفکران انقلاب اسلامی/ بخش دوم؛
متفکران نسل دوم انقلاب اسلامی، آن‌گونه که شایسته بود، نتوانستند پیگیر آرمان «عدالت» باشند. دلایل مختلفی برای این امر وجود دارد؛ یکی از آنها نحوه تصویب و اجرای راهکارهای «اصل ۴۴ قانون اساسی» بود. بسیاری از متفکران انقلابی وقتی مشاهده کردند که چنین چهارچوبی تصویب شده و مورد حمایت رهبر معظم انقلاب قرار گرفته است، سکوت پیشه کردند. در حالی که به گمان بنده، عدم تبیین ابعاد این مسیر، نوعی کم‌کاری در توضیح آن چیزی بود که داشت محقق می‌شد.
کد خبر: ۱۲۱۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۷
پیامدهای نظام مقاله‌محور بر علم و توسعه در گفتوگو با مهدی گلشنی؛
در حالی که آمارهای رسمی از رشد کمّی تولید مقاله در کشور حکایت دارد، فاصله علم دانشگاهی با نیازهای واقعی جامعه و اقتصاد رو به افزایش است. غلبه نگاه مقاله‌محور بر نظام آموزش عالی، مسیر حل مسئله و نوآوری را مسدود کرده و علم را به فعالیتی کم‌اثر در فرآیند توسعه بدل ساخته است؛ وضعیتی که زیست‌بوم علم و فناوری کشور را با ناکارآمدی ساختاری مواجه کرده است.
کد خبر: ۱۲۰۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۹
چالش‌های نظام آموزشی در مواجهه با آینده توسعه در گفتاری از محمدمهدی گلشاهی؛
در حالی که اسناد بالادستی آموزش بر مهارت‌محوری و تربیت نیروی انسانی تأکید دارند، گسست میان یادگیری مهارت‌ها و شکل‌گیری معنا، آموزش را از کارکرد توسعه‌ساز خود دور کرده است. تجربه‌های نوینی چون استیم و فبک نشان می‌دهد بدون پیوند دانش، مهارت و فهم اجتماعی، نظام آموزشی بیش از آنکه موتور توسعه باشد، به بازتولید نابرابری و ناکارآمدی منجر می‌شود.
کد خبر: ۱۲۰۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۲۷
پیامدهای اجتماعی کوچ روحانیت از فرهنگ در گفتوگو با سید جواد میری/ بخش دوم؛
در این وضعیت که رابطه ملیت و مذهب دچار شکنندگی بسیار زیادی شده و نقش روحانیت شیعه به‌شدت تضعیف گردیده است، بزرگ‌ترین و اساسی‌ترین پرسش این است که آینده رابطه ملیت و مذهب در ایران چگونه خواهد بود؟
کد خبر: ۱۱۸۸۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۶
میزگرد تبارشناسی نقد توسعه و راه سوم در اندیشه متفکران انقلاب با حضور اسماعیل نوده فراهانی و علیرضا بلیغ؛
در حال حاضر، «جغرافیا» به‌شدت از علوم‌انسانی ما غایب است. وقتی شما بر اساس جغرافیای سیاسی به تحلیل آنچه در حوزه علوم‌انسانی گفته می‌شود بپردازید، حقایق تازه‌ای روشن می‌شود. برای مثال، جناحی در ایران حضور دارند که علی‌رغم فروپاشی نظم موجود جهانی، کماکان بر طبل «غرب‌گرایی» می‌کوبند. به‌محض اینکه ما کوچک‌ترین رابطه‌ای با روسیه یا چین برقرار می‌کنیم، صدای اعتراض این جریان بلند می‌شود. این واکنش‌ها تا حدی غیرطبیعی است.
کد خبر: ۱۱۸۷۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۷
بازخوانی ریشه‌های ملی‌گرایی اقتصادی در ایران؛
ایران هر زمان که پای تولید داخلی ایستاده، توانسته هم استقلال اقتصادی خود را حفظ کند و هم در برابر نفوذ خارجی مقاومت نشان دهد؛ از تلاش‌های قائم‌مقام فراهانی برای مقابله با قراردادهای نابرابر ترکمانچای تا سیاست‌های امیرکبیر در توسعه صنایع ملی، این مسیر تاریخی نشان می‌دهد که اقتصاد مستقل، ستون هویت و قدرت ملی ایران است.
کد خبر: ۱۱۸۴۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۰
جنگ با رژیم و چشم‌انداز توسعه ایران در گفتوگو با علیرضا شفاه/ بخش دوم؛
فرمول‌های ریاضی و در واقع فرمول‌های آبادانی برای زمانی است که یک هژمونی وجود دارد. وجود هژمونی یعنی ثبات. برچسب عقلانیت، امری است که به این جریان کمک می‌کند تا بگویند این رفتار ما معنایش تسلیم‌شدن نیست. اما وقتی که این تجربه و آزمایش به وجود آمده، فرد می‌بیند که: «اکنون من برای اینکه به سمت توسعه بروم، باید تسلیم شوم؛ چراکه در برابر یک هژمونی قرار گرفته‌ام.»
کد خبر: ۱۱۷۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۶
جنگ با رژیم صهیونیستی و چشم‌انداز توسعه ایران در گفتوگو با علیرضا شفاه/ بخش اول؛
اکنون آن کشتاری که در فلسطین انجام می‌شود و آن وحشیگری که آمریکا نشان می‌دهد، این‌ها چه چیزی را ظاهر می‌کند؟ ظاهر می‌کند که هزینه آن آبادانی‌ها چقدر سنگین است. اگر ما آمریکایی داریم که هژمونی دارد و با آن هژمونی، جهان آباد مابین دو جنگ جهانی تشکیل شد، هزینه آن هفتاد میلیون کشته جنگ جهانی دوم و آن بمب اتم بوده است.
کد خبر: ۱۱۷۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۷
جنگ با رژیم صهیونیستی و چشم‌انداز توسعه ایران در گفتگو با سید علی کشفی/بخش اول؛
ما معمولاً پیشرفت را در برابر توسعه قرار می‌دهیم و فکر می‌کنیم پیشرفت، یک طرح متفاوت از توسعه است. ولی به این توجه نمی‌کنیم که پیشرفت در دلالت تاریخی خود نسبت به مسئله توسعه، یک طرح ارتجاعی است؛ یعنی حداقل می‌تواند یک طرح ارتجاعی باشد.
کد خبر: ۱۱۷۶۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۷
جنگ با رژیم و چشم‌انداز توسعه ایران در گفتوگو با محمدوحید سهیلی/ بخش اول؛
واقعیت این است که باید این اتفاقات رخ می‌داد؛ یعنی این جنگ باید در سیستم اندیشه، اولویت‌ها، افکار و چارچوب‌های مفهومی، تغییرات جدی ایجاد می‌کرد. اما به نظرم نکرده است! اکنون می‌خواهم صحبت کنم که چرا جنگ اخیر، تأثیر چندانی بر فضای اهالی علوم‌انسانی نگذاشته است.
کد خبر: ۱۱۷۴۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۳
زوال تمدن غرب، از پیشگویی تا پیش‌بینی/ بخش هفتم؛
غرب طی دو دهه گذشته، به قدری برای انسان معاصر شگفتانه داشته است که حتی در طول تاریخ خود نیز این‌گونه نبود. جهانی‌شدن اینترنت، ظهور شبکه‌های مجازی، اختراع هوش مصنوعی و مواردی از این دست، هریک به منزله یک گشت در تاریخ تجدد حساب می‌شود. به‌این‌ترتیب، پرسش مهم آن است که علی‌رغم افزایش دیوانه‌وار سرعت اختراعات و ابداعات تاریخ‌ساز غرب، چگونه می‌توان باز هم از انگاره افول این تمدن سخن گفت؟
کد خبر: ۱۱۷۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۱۳
بررسی نقش جوانان و نقش «حلقه‌های میانی» در آینده ایران؛
به دلیل نهادینه بودن دین‌داری در ایران و زمان‌بر بودن تغییرات فرهنگی، بعید است که تا دو نسل، یعنی تا حدود پنجاه سال دیگر، ایران آمادگی پذیرش حکومتی سکولار را داشته باشد. از سوی دیگر، سیاست‌های جمهوری اسلامی در مسیر مقابله با سکولاریسم بوده و جامعه‌ای همسو و منسجم با ایده خود ساخته است که کمترین برآوردها از این مقدار، سی درصد جمعیت ایران است.
کد خبر: ۱۱۷۲۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۳۰
جنگ با رژیم صهیونیستی و چشم‌انداز توسعه ایران در گفتوگو با علیرضا پیروزمند/ بخش دوم؛
یکی از هنرنمایی‌های دشمن عملیات فریب و کتمان است. یعنی چه؟ یعنی هنوز کفن این شهدا خشک نشده و صدای صفیر این موشک‌ها هنوز در گوش مردم هست، دوباره شروع می‌کنند در چهره دموکراسی، دیپلماسی و اینکه ما می‌خواهیم به شما کمک کنیم تا مشکلات مردم حل شود خود را پنهان می‌کنند. می‌گویند یک اقلیتی مزاحم در این کشور هستند که نمی‌خواهند مشکلات مردم حل شود.
کد خبر: ۱۱۵۹۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۱۴
جنگ با رژیم صهیونیستی و چشم‌انداز توسعه ایران در گفتوگو با علیرضا پیروزمند/ بخش اول؛
توسعه‌طلب، توسعه‌خواه یا هر اسمی روی آن بگذاریم؛ دیدگاهش بر اساس یک برآورد میدانی استوار بود و آن برآورد این است و همواره این را به رخ طرف مقابل می‌کشیده که شما عینک بدبینی به چشمتان زده‌اید، فکر می‌کنید همه دنیا شر است و شما خیر هستید. فکر می‌کنید که شما به‌عبارتی قرار است منجی عالم باشید و بقیه مردم دنیا، دولت‌های دنیا و نخبگان دنیا، فاسد هستند.
کد خبر: ۱۱۵۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۰۱
زوایای کمتر شنیده‌شده از حاشیه‌نشینی در گفتوگو با مسعود عالمی نیسی؛
دلایل مهاجرت افرادی که عموماً به حاشیه‌نشینی روی می‌آورند، اقتصادی است. من نام این را «تلاش برای زندگی» می‌گذارم. به‌عبارتی، با افرادی مواجه هستیم که نهایت تلاش خود را می‌کنند تا زندگی کنند. البته افراد معتاد و… وجود دارند، اما بخش بزرگ آن خانواده‌هایی هستند که در تلاش برای بقا به سر می‌برند. در این تلاش برای زندگی، به اینجا پناه آورده‌اند. از این زاویه، این افراد بسیار تلاشگر هستند و ظرفیتی مناسب جهت توسعه فردی و عمومی دارند.
کد خبر: ۱۱۵۹۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۵
نقش اندیشه‌های چپ در انقلاب اسلامی در گفتوگو با حسین راغفر/ بخش دوم؛
از پانصد شرکت برتر دنیا در سال ۲۰۲۴، فکر کنم ۱۳۶ تا مال چین و بقیه‌اش متعلق به آمریکا، اروپا و ژاپن است. ولی این شرکت‌های بزرگ چینی، به لحاظ دارایی این بنگاه‌ها، در ته جدول هستند. چون الگوی آنجا این نیست که بنگاه سودش را حداکثر کند. الگو در آنجا، حداکثرکردن سود نیست، بلکه افزایش اشتغال و حداکثرکردن تلاش در جامعه است.
کد خبر: ۱۱۵۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۶
جنگ با رژیم صهیونیستی و چشم‌انداز توسعه ایران در گفتوگو با احسان فرزانه/ بخش اول؛
ما «پیشرفت/مقاومت» را باید به شکل یک شبکه و به شکل یک امر اجتماعی بازتعریف بکنیم. حرف من این است، این جنگ نه دو سال پیش شروع شده، نه دو ماه پیش و نه دو ماه یا دو سال بعد خاتمه پیدا می‌کند. ما وارد یک رویارویی وجودی با امپریالیسم شده‌ایم، نه صرفاً صهیونیسم و برای این مواجهه وجودی، شما هیچ چاره‌ای ندارید جز اینکه خود را به لحاظ اجتماعی سازمان‌دهی بکنید؛ باید مردم را داشته باشید.
کد خبر: ۱۱۵۳۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۱۷
جنگ دوازده‌روزه و چشم‌انداز توسعه ایران در گفتوگو با حمید ابدی؛
متأسفانه یک «امت‌گرایی فانتزی» داریم که سوءتفاهم ایجاد می‌کند و گاهی اوقات مستمسک آمریکا و اسرائیل برای ضربه به وجهه جمهوری اسلامی قرار گرفته است. جنگ ۱۲ روزه این فرصت را فراهم کرده که از این نگاه عبور کنیم و به سمت یک امت‌گرایی واقعی برویم که در آن، ملت‌ها و دولت‌ها جایگاه واقعی خود را در یک وحدت معنادار پیدا می‌کنند.
کد خبر: ۱۱۵۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۴