دین
بررسی عوامل سازنده هویت جمعی انسان‌ها در دوران مدرن؛
مراد از سوژگی انسان، خواست و اراده‌ای است که در بشر جدید به‌منظور دخل و تصرف در همۀ امور پدید آمد. بشر جدید حاضر نبود تسلیم هیچ امری شود؛ لذا همه چیز، از طبیعت گرفته تا حتی خود انسان و جامعه، می‌بایستی ابژۀ وی شده و آن را تحت اختیار و ارادۀ خود سامان دهد. هویت چهل‌تکه دقیقاً جایی است که این گوهرۀ تجدد به کمال خود می‌رسد.
کد خبر: ۹۲۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۴/۰۲
بررسی تجربه جامعه‌سازی دینی در ایران در گفتگو با کمیل قیدرلو؛
اینکه در غرب به مؤلفه جغرافیا تمسک کرده‌اند، دلیل نمی‌شود که در دیگر نقاط هم معیار مشترک همان معیار غرب باشد. شاید این معیار در ایران اتفاقاً غلط باشد؛ لذا خود ملیت ابتدای نزاع و دعواست. یعنی شما می‌خواهید با ملیت، نزاع‌های هویتی را حل کنید اما معیاری را طرح می‌کنید که اتفاقاً آغاز دعواست و مرزهای خونین هویتی دیگری را شکل می‌دهد.
کد خبر: ۹۲۴۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۵/۰۳
تطورات دینداری در ایران در گفتگو با فرهاد بیانی/ بخش دوم؛
هر چقدر مردم از دین به معنای دین رسمی فاصله بگیرند، اما همچنان بحران معنا و اخلاق وجود خواهد داشت. جامعه هم برای ترمیم آن معنا و اخلاق به سمت معنویت‌های فردگرا مثل مدیتیشن و عرفان‌های نوظهور حرکت خواهد کرد.
کد خبر: ۹۲۴۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۴/۰۴
بررسی تطورات دینداری در ایران در گفتگو با فرهاد بیانی/ بخش اول؛
دین تمام حوزه‌ها را غیر از حوزه اخلاق پوشش می‌دهد؛ چرا که حوزه مدرنیته، اصلاً حوزه اخلاق نبوده است. هیچ‌کدام از علوم‌انسانی مدرن و علوم طبیعی مدرن نسبتی با اخلاق ندارند و این دین است که کارکرد بسیار مهم آن، پرداختن به مسائل اخلاقی است. آقای «پیتر برگر» در «سایه‌بان مقدس» می‌گوید؛ جامعه مسیحی بعد از سکولاریسم که مسیحیت را کنار گذاشت، هیچ جایگزینی برای آن نداشت. یعنی سکولاریسم برای اخلاق، جایگزین و بدلی نداشت.
کد خبر: ۹۲۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۰۳
نسبت میان دین و اجتماع در تاریخ ایران در گفتگو با بیوک محمدی؛
غربی‌ها تصور می‌کنند مشکلات مدرنیته متعلق به خودشان است ولی ما گمان می‌کنیم این مشکلات از بیرون آمده است. پس باید چه کنیم؟ لذا پاسخ این می‌شود که باید از مدرنیته جلوگیری کرد.
کد خبر: ۹۲۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۱۶
بررسی مسئولیت اجتماعی دانشگاه در نسبت با دین در گفتاری از سیدمحمود نجاتی‌حسینی؛
مسئولیت اجتماعی در سپهر دانشگاهی و در متون دینی مورد تأکید است. حال باید دید که دانش‌پژوهان و عالمان چقدر در برابر آن مسئول هستند و تا چه اندازه به آن عمل می‌کنند.
کد خبر: ۹۲۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۳۰
گفتگو با محمدرضا قائمی نیک پیرامون نقش دین در انسجام اجتماعی/ بخش دوم؛
اگر جامعه می‌گوید من جامعه اسلامی هستم به این معنا که اسلام، آن قاعده وحدت‌بخشی اجتماعی باشد، طبیعتاً باید اقتصاد، فرهنگ، خانواده، سیاست و نظایر اینها نسبتی با اسلام داشته باشد. اما این سخن بدان معنا نیست که اگر اسلام چنین نقشی را ایفا کرد، در واقع همه باید به یک شکل باشند.
کد خبر: ۹۲۲۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۶/۱۱
گفتگو با محمدرضا قائمی نیک پیرامون نسبت دین و انسجام اجتماعی در ایران/ بخش اول؛
این قدرت است که تعیین می‌کند کدام نیروی اجتماعی، وحدت‌بخش نیروهای دیگر باشد و در واقع آن نیرویی که بتواند قدرت خود را بر نیروهای دیگر منتشر کند، یا به تعبیر دیگر میدان بازی را تعریف کند، عامل وحدت‌بخش نیروهای دیگر خواهد بود.
کد خبر: ۹۲۲۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۵/۲۷
نسبت دین و جامعه در ایران در گفتگو با تقی آزاد ارمکی/ بخش دوم؛
چرا طالبانیسم تن به فرهنگ، علم و دانش نمی‌دهد؟ چون از پیامبری خالص سخن می‌گویند که مستقیم وارد ساحت اجتماع شده است، نه پیامبری که در یک دگردیسی تاریخی به آنها رسیده است. پشت پیامبر شما هزاران متفکر و فیلسوف هستند که از دریچه اینها ما پیامبر را فهم کرده‌ایم؛ چون ما مواجه مستقیمی با پیامبر نداشته‌ایم.
کد خبر: ۹۲۲۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۵/۰۲
بررسی نسبت دین و جامعه در گفتگو با تقی آزاد ارمکی/بخش اول؛
ما به لحاظ تاریخی همیشه دین را دست‌مایه حیات اجتماعی خود قرار داده بودیم. دین مانند روغنی بوده که کمک می‌کرد تا چرخ‌دنده‌های حیات اجتماعی بتوانند بهتر عمل کنند. ولی وقتی ما در دوره جدید آمدیم و گفتیم که می‌خواهیم یک جامعه جدید با مختصات خاصی را بسازیم، برخی ما را با این پرسش مواجه کردند که با دین می‌خواهید چه کار کنید؟ آیا می‌خواهید دین را در داخل آن قرار دهید یا می‌خواهید دین را از آن بیرون بیندازید؟ مارکسیست‌ها، سکولاریست‌ها، ناسیونالیست‌ها و اسلامیست‌ها این کار را با ما کردند.
کد خبر: ۹۲۱۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۰۷
روایتی از چالش‌های جامعه‌سازی دینی در ایران معاصر در گفتوگو با بیژن عبدالکریمی؛
دین با کدامین تفسیر می‌تواند به انسجام اجتماعی ما کمک کند؟ اگر مراد از دین، تفسیر سنتی از آن یعنی دین فقه محور باشد، این دین نمی‌تواند همان نقشی را ایفا کند که در دوران ما قبل مدرن در جامعه ما بازی کرده یا در این یکی دو قرن اخیر در جامعه ما بازی کرده است. مگر آنکه دین را به امری آنتولوژیک، یعنی به تفسیری وجودشناختی از جهان، یک امر وجودی و غیر فقه محور تبدیل کنیم.
کد خبر: ۹۲۱۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۰۹
الزامات فهم آمریکا، اسرائیل و آنچه این روزها در منطقه جاری است در گفتگو با احمد زیدآبادی/ بخش دوم؛
وقتی اسرائیل ساخته شد، حکومتی بسیار متنوع و متکثر شکل گرفت. این یهودیان فقط در یهودی بودن به معنای قومی با هم مشترک بودند؛ از همجنسبازان گرفته تا مذهبی‌های اولترا ارتدکس که خوردن گوشت خوک و کار در روز شنبه را کفر می‌دانند، از چپ کمونیست تا لیبرال سرمایه داری و ... هم باید در این مجموعه کنار هم زندگی می‌کردند. یکی در کیبوتص زندگی می‌کند و دیگری سرمایه‌دار بزرگی است که علاقه دارد در محلات اعیانی ساکن شود.
کد خبر: ۹۱۸۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۲/۱۶
آغاز عصر تجدید حیات دینی در جهان به قلم پل کینگز نورث؛
بزرگ‌ترین دروغی که فرهنگ غرب به ما گفت، این بود که خدا مرده است و انسان‌ها می‌توانند راه خود را به سوی آزادی باز کنند. در فرهنگ غربی، ریشه‌دارترین باور، تلقی از دین به‌عنوان یک باور کهنه و منسوخ است؛ یک مشت داستان جن و پری که آدم‌های نادان آن را اختراع کرده‌اند.
کد خبر: ۹۱۸۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۲/۲۲
نسبت دین و انسجام اجتماعی در گفتگو با سیدحسین شرف‌الدین/ بخش دوم؛
اگر مراد از دین، فرهنگ دینی انعکاس یافته در زندگی روزمره، سبک‌های زندگی، فرایندهای جاری حیات اجتماعی، خلق‌وخوها، عادت‌واره‌ها، روابط و مناسبات جاری و تعاملات میان مؤمنان باشد، قطعاً به اقتضای تغییرات زمانه، ظهور نیازها و انتظارات جدید، طرح ضرورت‌های ساختی - کارکردی جدید، ورود موج‌های فرهنگی از جهان بیرون، بروز تغییر در وضعیت‌ها و موقعیت‌های موجود، دستیابی جامعه به امکانات و فرصت‌های جدید و... تغییراتی را تجربه خواهد کرد.
کد خبر: ۹۱۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۲/۲۶
نسبت دین و انسجام اجتماعی در گفتگو با سید حسین شرف‌الدین/ بخش اول؛
گاهی تضاد میان دو جامعه با ادبیات امت یا ملت توضیح داده می‌شود. تقابل میان ایده امامت - امت با ایده دولت - ملت در دوره‌ای مطرح شد که ملیت و ناسیونالیسم یعنی پیوند مبتنی بر خاک و خون، محور و کانون وحدت جامعه در فراسوی تمایزات قرار گرفت. اما وجود اشتراکات اعتقادی میان جوامع اسلامی با محوریت و مرجعیت اسلام، منافاتی با اختصاصات ملی و سرزمینی و تمایزات قومی، زبانی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، تاریخی و جغرافیایی آنها ندارد.
کد خبر: ۹۱۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۲/۰۷
نزاع با اسرائیل، چرا و چگونه؟ در گفتگو با احمد زیدآبادی/ بخش اول؛
اصل یهودیت امروزه به مفهوم مذهب دیگر نیست؛ بلکه به مفهوم نژاد است. البته یهود نژادی پیوند خورده است با مقوله مذهب و همین کار را پیچیده کرده، از همین رو انفکاک آن امروزه دشوار به نظر می‌رسد. همین امروزه این پرسش که چه کسی یهودی است را باید یک خاخام تعریف کند. گفته می‌شود یهودی کسی است که مادر او یهودی باشد، اما درعین‌حال شما می‌توانید یک یهودی باشید بدون آنکه کوچک‌ترین اعتقادی به دیانت حضرت موسی داشته باشید.
کد خبر: ۹۱۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۰۹
درآمدی بر جستار نسبت دین و توسعه با قلم سیدمحمود نجاتی حسینی؛
«گفتمان پیشرفت از منظر قرآن» آن هم از نگاه هرمنوتیک دینی و الهیاتی و هم تراز با منطق فلسفه اجتماعی علوم اجتماعی مدرن [و نه مبتنی بر برداشت‌های تفسیری سنتی و فقهی موجود]؛ متوجه تغییروتحول و توسع کیفی در بنیان‌های وجودشناختی و اگزیستانسیالیستی - اخلاقی - الهیاتی و تصحیح و تکمیل یک انسان‌شناسی فلسفی - دینی و معنوی - اخلاقی برای مراقبت از سلامتی زیست معنوی - مادی انسان است.
کد خبر: ۸۹۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۸/۱۵
یک خوانش جامعه‌شناختی از دین و پیشرفت معنوی-مدنی و تکامل عقلانی-اخلاقی به قلم سیدمحمود نجاتی‌حسینی؛
تحول می‌تواند مقدمه و پیشران پیشرفت باشد. همان‌گونه که توسعه می‌تواند نقش علت آماده کننده برای تحول را ایفا کند. به این معنا، هر پیشرفتی دورنمای توسعه و تحول است و نیز هر پیشرفتی نتیجه تبعی و تابعی توسعه و تحول است. پیشرفت، پس رفتن روبه‌جلو و راندن جامعه و تاریخ و فرهنگ به سمت جلوتر رفتن به‌صورتی متحول‌تر و توسعه‌یافته‌تر است.
کد خبر: ۸۹۱۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۸/۰۸
گفتگو با مهراب صادق نیا؛
جایگاه تربیت دینی در ساختار آموزش و پرورش و در مدارس از جمله موضوعات به روز، مهم و دوران‌ساز جامعه اسلامی ماست. یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های نظام آموزشی کشور چیستی و چگونگی تولید و عرضه‌ی محتوای آموزشی دینی و برنامه‌ریزی برای انتقال صحیح محتوای یادشده به کودکان و نوجوانان خصوصاً در مهدکودک و مدرسه است. از طرفی، این دوران مهم‌ترین مرحله در راستای شکل‌گیری شخصیت کودکان و نوجوانان و از حساس‌ترین مقاطع سنی آنان است.
کد خبر: ۸۷۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۷/۰۵
بررسی و تحلیل مقوله دینداری ایرانیان در گفتگو با سید محمدحسین هاشمیان؛
رهبر انقلاب در دیدار اخیر کارکنان و خانواده‌های ناوگروه ۸۶ نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران تصریح کردند که بر خلاف تلاش دشمن محرم امسال پرشور برگزار شد. این موضوع در دیدار اعضای ستاد برگزاری کنگره ملی شهدای استان اردبیل نیز مورد تأکید قرار گرفت: «امسال دشمن چه تلاشی کرد تا شاید بتواند رونق محرّم را کم کند؛ نتوانست و بعکس شد، عکس آنچه او میخواست اتّفاق افتاد. امسال محرّم و دهه‌ی عاشورا گرم‌تر، پُرشورتر، پُرمعناتر، معرفت‌برانگیزتر از همه‌ی سالهای قبل بود.» ۱۴۰۲/۰۵/۲۲
کد خبر: ۸۵۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۶/۱۳