جامعه ایرانی
چگونه ظرفیتهای دینی در ایران احترام به دیدگاههای متفاوت را حفظ میکند؛
از دیدگاه اسلامی پلورالیسم با اصل تعهد دینی ناسازگار است؛ اگر همه ادیان برابر باشند، چرا باید به یکی پایبند بود؟ این منجر به نسبیگرایی میشود که ادیان را به مخدری برای سیاست تبدیل میکند، نه نیروی زنده اجتماعی. هیک، با انکار تفاوتهای کلامی، پلورالیسم را به ایدئولوژی سکولار تبدیل میکند که دین را از عرصه عمومی حذف مینماید. در مقابل، تساهل اسلامی، بر اساس آیه «لا إکراه فی الدین»، احترام به ادیان دیگر را حفظ میکند؛ اما بر جستوجوی حقیقت و گسترش اسلام اصرار دارد، مانند مناظرههای اصفهان که رقابت خلاقانه را تشویق میکرد بدون انکار تفاوتها.
کد خبر: ۱۱۵۹۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۲۸
پیرامون بیتفاوتی اجتماعی در گفتوگو با محمد آقاسی؛
بیتفاوتی، فرزند نامشروع ساختارهای معیوب است. وقتی اخلاق جمعی تضعیف میشود، به طور طبیعی، عقلانیت ابزاری را جایگزین خود میکند و این یعنی، جامعه به انفعال کشیده میشود. در ایران، این ماجرا ریشههای عمیقی دارد. عامل اول، ناکارآمدی بوروکراتیک است. نظام اداری، با فساد و نابرابری مردم را به این باور رسانده که هیچ تغییری ممکن نیست.
کد خبر: ۱۰۸۱۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۰۱
آیا جامعه بیتفاوت است؟
بیتفاوتی اجتماعی صرفاً یک پدیده منفرد نیست و اگرچه واکنشی حاصل از عوامل گوناگون است اما به قطع مبنایی فرهنگی دارد، موضوعی که مورد پژوهش جامعه شناسان قرار میگیرد.
کد خبر: ۱۰۷۹۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۳۱
کد خبر: ۱۰۶۴۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۰۳
اهمیت عاملیت زن مسلمان در پیشرفت جامعه از منظر رهبر انقلاب؛
بازیابی و احیای عاملیت فعالانه زنان، یعنی عبور از کنشپذیری صرفا زنانه به کنشگری فرازنانه در جامعه ایرانی . رهبر انقلاب خواهان جدی گرفتن نقش اجتماعی زنان مسلمان و عبور آنها از هالهها و لایههای نقشهای تحمیل شده غربی هستند.
کد خبر: ۱۰۰۰۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۸
تجمع هواداران یک رپر را چطور میتوان صورتبندی کرد؛
تجمع بیسابقه طرفداران یک رپر جوان در تهرانپارس برای رونمایی از کالکشن لباسش، بار دیگر قدرت و نفوذ سلبریتیها در میان نسل جوان و شکاف میان گفتمان رسمی و غیررسمی را برجسته کرد؛ پدیدهای که نشان میدهد فرهنگ هواداری و اقتصاد مرتبط با آن، بهرغم بیتوجهی ساختارهای رسمی، همچنان نقش مهمی در جامعه ایفا میکند.
کد خبر: ۹۹۸۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۶
چالشها و فرصتهای اقتباس در سینمای ایران؛ از ادبیات معاصر تا جهانهای داستانی؛
با نزدیک شدن به جشنواره فیلم فجر، بار دیگر موضوع اقتباس از ادبیات در سینمای ایران مورد توجه قرار گرفته است. امیررضا مافی، نویسنده و منتقد سینما، در گفتوگویی به چالشها و فرصتهای سینمای اقتباسی پرداخته و از اهمیت خلق جهانهای داستانی جدید در ادبیات معاصر برای سینمای ایران سخن گفته است.
کد خبر: ۹۹۶۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۳
مرکز پژوهشهای مجلس بررسی کرد؛
در دهههای اخیر فرهنگ سلبریتی در کشور ایران رشد قابل توجهی یافته است؛ به طوری که از دهه ۱۳۹۰ به این سو، جامعه ایران شاهد افزایش تعداد و تکثر سلبریتیها بوده است و عرصههای جدیدتری نظیر سیاست و محیطهای دانشگاهی نیز درگیر فرایند «سلبریتیزه شدن» شده اند. این در حالی است که پیمایشهای اندکی با موضوع دیدگاه و نگرش مردم درباره سلبریتیها و فرهنگ سلبریتی در ایران اجرا شده اند.
کد خبر: ۹۸۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۱۱
فراز و فرود دینداری به سبک ایرانی در گفتگو با جبار رحمانی/ بخش دوم؛
کریس برگ از عشایر میپرسد شما نماز میخوانید؟ روزه میگیرید؟ در زمان کوچ عشایر، اگر روزه بگیرند، لحظهای ضعف کنند، گوسفند از دست در میرود و میمیرد! آنها پاسخ میدهند؛ خدا نیازی به نماز ما ندارد! این پاسخ، پاسخ رندانهای است. در این تصویر خدا خیلی رنگ و بوی قشری دارد؛ خدایی که عشایر او را خلق و نقاشی و صورتبندی کردهاند.
کد خبر: ۹۲۱۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۲۶
فراز و فرود دینداری به سبک ایرانی در گفتگو با جبار رحمانی/ بخش اول؛
کارما، کیهان، انرژی و... همه یکی است. داستان یکی است و همه اینها یکسان هستند و زمانی که به اینها نگاه میکنیم، متوجه میشویم که جامعه صورتبندیهای مختلفی از دینداری دارد. تفاوت این گفتمانهای دینی این است که برخی قدرت را در دست دارند و میتوانند بگویند ما اصلیم و شما باطل هستید! ما واقعی هستیم و شما فیک! اینها یکدیگر را بهصورت رقابتی نفی میکنند و به این سادگیها همدیگر را نمیپذیرند.
کد خبر: ۹۲۱۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۰۲
بررسی نسبت بسیج با هویت جامعه ایرانی در گفتگو با مهدی فاطمی، روحالله نادری و مهدی میرزایی پور/ بخش دوم؛
ماهیت بسیج خودانگیختگی و خودجوشی است، یعنی باید از پایین و از خودِ مردم بجوشد و به سمت بالا بیاید. وقتی که شما نظامات و ساختارهای بروکراتیک را برای بسیج تعیین و اولویتهایی را طرح میکنید، باید به او میدان دهید تا خودش برود آن مسائل را حل کند نه اینکه برایش اولویت تعیین کنی و میدان هم ندهی. این فهم از پایین به بالا بودن و تحملکردن آن، بسیار لازم است.
کد خبر: ۹۱۹۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۰۱
بررسی نسبت بسیج با هویت جامعه ایرانی در گفتگو با مهدی فاطمی، روحالله نادری و مهدی میرزاییپور/ بخش اول؛
اگر از من بپرسید، بسیج مهمترین آرزوی ایران در دوره مدرن است و هیچچیزی بالاتر از این نیست. حتی علم را برای بسیج میخواهیم، بروکراسی برای بسیج میخواهیم، قانون را به نام بسیج میخواهیم و میفهمیم. ما به آن شکل به همه مسائل ورود کردیم.
کد خبر: ۹۱۵۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۰۸
بررسی نسبت بسیج با هویت جامعه امروز ایران در گفتگو با عطاءالله بیگدلی؛
شاید یکی از دلایل این مسئله همین بوده که اولین کار ویژه بسیج به سمت دفاع سخت رفته و به همین خاطر بعداً نتوانسته خود را از این چهارچوب نظری بیرون بیاورد. الان وقتی ما میگوییم تفکر بسیجی، نابترین تفکر انقلابی به ذهنمان میآید در حالی که قرار بوده بسیج اتفاقاً غیر نابترین نهاد ما باشد؛ یعنی نهادی باشد که با عموم مردم در ارتباط باشد.
کد خبر: ۹۰۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۰/۰۴
یک خوانش جامعهشناختی از دین و پیشرفت معنوی-مدنی و تکامل عقلانی-اخلاقی به قلم سیدمحمود نجاتیحسینی؛
تحول میتواند مقدمه و پیشران پیشرفت باشد. همانگونه که توسعه میتواند نقش علت آماده کننده برای تحول را ایفا کند. به این معنا، هر پیشرفتی دورنمای توسعه و تحول است و نیز هر پیشرفتی نتیجه تبعی و تابعی توسعه و تحول است. پیشرفت، پس رفتن روبهجلو و راندن جامعه و تاریخ و فرهنگ به سمت جلوتر رفتن بهصورتی متحولتر و توسعهیافتهتر است.
کد خبر: ۸۹۱۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۸/۰۸
در نشست گفتگوهای انتقادی پژوهشگاه علوم انسانی مطرح شد؛
امروزه هم جامعهشناسی جوامع شرقی را موضوع خود میداند و هم مردمشناسی به مطالعه جوامع غربی میپردازد. همچنین رشتههای معرفتی جدیدی نیز همچون مطالعات فرهنگی و انسانشناسی پا به عرصه ظهور گذاشتهاند. از طرف دیگر جوامع شرقی نیز در تلاش برای توضیح خود اقدام به خلق رشتههای جدیدی با عناوینی چون مطالعات اجتماعی، دانش اجتماعی و... زدهاند تا بنابر مدعیات خود، فهمی بومی و نه غربی از خویش ارائه دهند. با این مقدمه پرسش نخست را میتوان اینگونه بازتولید نمود که چه رشتهای توانایی بیشتری در توضیح جامعه ایرانی دارد؟
کد خبر: ۸۸۲۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۷/۱۷
وضعشناسی جامعه ایران معاصر در گفتگو با سیدابراهیم رئوف موسوی؛
شناخت ما از جامعه و بلکه ویژگیهای ایران معاصر، در شرایط عادی شکل نگرفته است. یعنی ما از موضع شناخت نپرسیدهایم که ایران و ایرانی چه ویژگیهایی دارد بلکه ویژگیهای ایران و ایرانی را در پاسخ به این سؤال که چرا ما پیشرفت نمیکنیم و از اخذ توسعه ناتوانیم شناختهایم. به این موضوع اضافه کنید که ما خود و مسائلی خود را در ۲۰۰ سال اخیر از نگاه خودمان یا از نگاه واقعی ندیدهایم، حتی از نگاه مستشرقان هم ندیدهایم بلکه از نگاه مستشرق زده دیدهایم؛ یعنی حتی ما اگر غربی یا شرق شناسانه به خودمان نگاه میکردیم باز فهم ما از خودمان واقعیتر بود، ما خودمان را با نگاه شرقشناسزده دیدهایم.
کد خبر: ۸۳۰۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۳/۲۱
جامعهشناسی جامعه ایرانی در گفتگو با علیرضا شفاه؛
در جامعهشناسی نوعی بی آیندگی وجود دارد. یعنی جامعهشناسی فعل انسان را بر عهده نمیگیرد. بهعبارتدیگر، در این مسیر قرار ندارد که فعل انسان را رهبری کند. جامعهشناسی خیلی از این موضوع فاصله دارد که مسئولیت جامعه را برعهده بگیرد، بلکه بیشتر میخواهد جامعه را به نقطه توصیف بکشاند. درواقع اسطوره توصیف خصوصاً درباره انسان، علومی را که درگیر این اسطوره هستند بیمسئولیت کرده و در خود توصیف نیز به خطا میکشاند.
کد خبر: ۸۲۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۳/۰۶
نگاهی به فراز و فرود علم و اندیشه ایران در سالی که گذشت؛
شکاف بین فیلسوفان و مسائل روز جامعه از ژرفترین خلاءهای نظام اندیشگی در ایران است که در مسائل اخیر، این شکاف شدیدتر و برجستهتر بود. جای خالی فیلسوفان در تحلیل وقایع اخیر ایران احساس میشد و کمتر فیلسوفی بود که از سطوح رواشناختی، جامعه شناختی و سیاست شناختی اتفاقات اخیر عبور کند و لایه پنهان و دلالتهای موضوعی را مورد موشکافی قرار دهد. البته شاید یک دلیل تعلل فیلسوفان درباره مسائل روز جامعه را بتوان سرعت بالای تغییر و تحولات و شتابزدگی در ارائه صورتبندیهای اجتماعی و سیاسی از مسائل در رسانهها دانست.
کد خبر: ۸۲۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۲/۱۱
گفتگویی با پرویز امینی درباره ایران 1401؛
پرویز امینی گفت: درباره نحوه مواجهه با مسئله اعتراضات و اغتشاشات ۱۴۰۱ پنج رویکرد وجود دارد؛ او با رد ۴ نوع رویکرد، میگوید که باید اصلاحاتی صورت بگیرد.
کد خبر: ۸۱۳۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۱/۲۴
میزگردی با حضور اساتید دانشگاه پیرامون وقایع اخیر کشور؛
فساد اقتصادی فقط دزدی و اختلاس نیست. قرار دادن یک مدیر ناکارآمد در یکی از مهمترین پستهای وزارت یک کشور نیز مصداق دیگری از فساد اقتصادی است که 8 سال در صندلی مدیریت نشسته و از فرصتهای کشور استفاده بهینه نمیکند.
کد خبر: ۸۱۰۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۱/۱۹