فلسفه - صفحه 3

پیش‌تر توسط خود کارشناسان صهیونیست گفته می‌شد که رژیم مذکور بر اثر شکست در جنگ ۳۳ روزه، دکترین «جنگی میان جنگ‌ها» را برگزیده است که طی آن در پی حملات متراکم هرچند کوچک و در زنجیره هم‌ارزی یا همزمانی با اقدامات حقوقی، دیپلماتیک، رسانه‌ای و نظیر آن است اما حاق و حقیقت ذاتی رژیم مذکور، همانا نگاه غیرالهی و ابرازی به همه‌ چیز از جمله علم و حتی شهروندان خود است.

الان کتاب‌هایی در مجامع علمی ما تدریس می‌شود اما در سطح و اندازه جهانی نیست. باید کمک کنیم تا تراث حکمی خودمان را بهتر بشناسیم و آن را جهانی کنیم. متأسفانه با وجود این فرهنگ غنی حکمی، در جهانی کردن آن زیاد موفق نبودیم.

ابراهیمی دینانی گفت: من اگر چیزی بلدم، از محضر علامه طباطبایی آموختم. هانری کُربن واقعاً در محضر علامه حیران می‌شد. او نه ظاهراً اما شیعه‌ای تمام عیار بود. کربن از برکت علامه شیعه خالص بود. یقین دارم که اگر علامه را ندیده بودم، عمرم تضییع شده بود.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت: حکمرانی امام(ره) مبتنی بر دانش‌های مختلفی چون؛‌ فلسفه، کلام، عرفان و اخلاق به عنوان «فقه اکبر» و فقه به عنوان تعیین کننده رفتار انسان که از آن با عنوان «فقه اصغر» یاد می‌شود، بود.

بحث درباره «اراده آزاد» یکی از مبانی چالش‌برانگیز در حوزه فلسفه و علوم انسانی است و نظرات مختلفی در این خصوص مطرح شده است؛ برخی از فلاسفه و متفکران از جمله سارتر، روسو و جان لاک معتقدند که «اراده آزاد» وجود دارد. از این منظر انسان‌ها قادرند بدون تأثیرپذیری از عواملی که غیرقابل کنترل به‌نظر می‌رسند، تصمیمات مستقلی بگیرند و اعمال خود را بر اساس اراده خود تنظیم کنند. در این دیدگاه آزادی انتخاب به‌عنوان ویژگی ممتاز انسان‌ها مطرح می‌شود.

هرسال باشکوه‌تر از سال قبل. هر سال عجیب‌تر و هر سال پرشورتر. زیارت اربعین و پیاده‌روی مسیر نجف تا کربلا؛ آیینی که سال‌ها علی‌رغم وجود همه مشکلات، مسائل اقتصادی، بیماری و همه سختی‌های راه، مسلمان و غیرمسلمان را حول محور امام کنار یکدیگر جمع می‌کند. در عصر حاضر که از طرفی شاهد نوعی سیطره فلسفه و سبک زندگی غربی بر جهان هستیم، از طرفی هم با مرجعیت‌زدایی و زوال معنا درخصوص آیین‌ها و مناسک دینی مواجهیم، همه چیز ذیل لذت و فایده و در پارادایم منطق اپیکور تشریح می‌شود. در تحلیل جامعه‌شناسان، انسان این عصر با غلبه سبک زندگی غربی حالا دیگر برای هر یک از تصمیماتش منطق هزینه-فایده را پیش کشیده و به دنبال کسب حداکثر سود و منفعت است، حالا انسانی که به این صورت تعریفش می‌کنیم، پدیده کم‌نظیری همچون پیاده‌روی اربعین را رقم می‌زند؛ حال این انسان در چهل روز پس از سالروز شهادت امام و بعد از چهل روز سوگواری و تصفیه روح، تصمیم زیارت می‌گیرد، زیارتی که فلسفه وجودی آن با رنج در‌آمیخته است.

در جهان اسلام نه تجربه صنعتی شدن را داشتیم و نه شهرنشینی و نه سرمایه‌داری. انقلاب‌های سیاسی، شورش‌های اجتماعی، اصلاحات دینی و نه رشد علم مدرن در جوامع اسلامی تجربه نشده است. اجتماع زیستی جهان اسلام، همچون روستایی عشایری بود که فرهنگشان شفاهی است. در این جامعه، غلبه با فهم متعارف و عقل سلیم بود تا ذهنیت علمی و عقل‌گرای انتقادی در این جوامع غلبه داشته باشد.

بخش از اندیشه اجتماعی که بسیار فلسفی است و با آراء فلسفی سروکار دارد و تحلیل فلسفی می‌کند یا بخشی از اندیشه اجتماعی که ماهیت فلسفی به خودش می‌گیرد و با رأی فلسفی بیان می‌شود، فلسفه اجتماعی نام دارد و به کسی که فلسفه اجتماعی را اندیشیده و پیرامون آن صحبت می‌کند، فیلسوف اجتماعی می‌گوییم. ابن خلدون یک فیلسوف اجتماعی بود. فارابی کسی است که به مرزهای فلسفه اجتماعی نزدیک شده است.

کلاف سردرگم مطالعه آثار و متون تخصصی که منتسب به اندیشه ورزی اجتماعی مسلمین است، ما را وا‌می‌دارد تا تأملی دقیق در این حوزه اندیشگی و معرفتی عقیدتی که بلاتکلیف و رهاشده به حال خود است؛ داشته باشیم. این کلاف سردرگم حتی به کتاب‌هایی که با بررسی تاریخ این تفکر سروکار دارند نیز سرایت کرده است.

چرا باید فرهنگ داشت؟چگونه فرهنگی باید داشت؟ اصلا چگونه فرهنگی میتوان خواست و داشت؟آن علوم فرهنگی که مینامندش چگونه علومیست؟اینها علم اند یا دانش؟این علوم فرهنگی را چگونه مطالعه کنیم؟ بومی سازیشان برای مقاصد محلی چگونه ممکن است؟

اتاق‌های انعکاس بسیار مخرب‌تر و بسیار قوی‌تر از حباب‌های شناختی هستند. آن‌ها می‌توانند تقریباً شبیه موجودات زنده به نظر برسند. سیستم‌های اعتقادی آن‌ها یکپارچگی ساختاری، انعطاف‌پذیری و پاسخ‌های فعال به حملات خارجی را ارائه می‌کنند

دیدگاه‌های ویتگنشتاین در باب اخلاق تاثیر شگرفی بر متفکران بعد خود گذاشته است و ضمن تحول در پاره‌ای از مبانی مرتبط با فلسفه اخلاق، مسیر را برای پیش کشیدن رویکردهایی نو در این حوزه فراهم ساخته است.

صالحی استاد معارف دانشگاه در برنامه رادیویی سوفیا گفت: خلأ ایده پردازی و تولید علم بیش از قبل در جامعه احساس می‌شود و ضرورت آن به چشم می‌آید.

مختار نوری گفت: ابتدا باید به این موضوع اشاره کنم که مقوله خیر عمومی دارای ادبیات گسترده‌ای است و در انحصار هیچ جریان فکری خاصی نیست و متفکران مختلفی از دوران قدیم تا به امروز بدان توجه کرده‌اند. در دوران معاصر نیز هم در «فلسفه قاره‌ای» و هم در «فلسفه تحلیلی» می‌توان نمونه‌های قابل توجهی از توجه و تاکید بر خیر عمومی را یافت.

آموختن فلسفه به کودکان به معنی یاد دادن درست فکر کردن به آن‌ها است. چیزی که باعث می‌شود همیشه انتخاب‌های بهتری داشته باشند و کمتر خطا کنند. این ابزار می‌تواند در آینده خیلی به درد بچه‌ها بخورد و حتی باعث بهتر شدن جامعه‌ای می‌شود که این بچه‌ها آن را می‌سازند. اینکه بتوانند تفکر مستقلی داشته باشند، نظرات مختلف را بشنوند و تحلیل کنند، نظرات مخالف را حلاجی و رد یا تایید کنند از ارمغان‌های یاد گرفتن فلسفه در دوران کودکی است.

پروفسور جان هر گفت: در مسیحیت دو سنت اصلی داریم، یکی بحث از قانون طبیعی (سنت قانون طبیعی) و دیگری امر الهی. در سنت و بحث قانون طبیعی ما می‌توانیم استنتاج کنیم که چگونه از ماهیت بشر به اخلاق برسیم و چگونه زندگی کنیم. از طرفی در بحث امر الهی چیز درست و نادرستی وجود دارد که خداوند بدان امر یا آن را منع کرده است.

ما باید حکمت عملی را به عنوان یک فضیلت تعریف کنیم. فضیلتی که به ما توان، تشخیص و قوه تصمیم گیری برای عمل‌هایمان می‌دهد.

رضا غلامی گفت: هدف حکمت، استکمال نفس است و سعادت هم چیزی غیر از استکمال نفس نیست. درباره امتیازات فلسفه ملاصدرا باید گفت که اولین مورد این است که انسان نیازمند زمینه مادی است.

در نشست «اخلاق در دنیای متاورس» با تأکید بر اینکه اتاق‌های فکر ما درگیر مسائل اصلی نیستند و رسانه‌ها دچار دور برگردان‌های فرعی و مطالبات غیراصلی شده‌اند، مطرح شد: نتیجه‌ چنین وضعیتی این است؛ فلسفه و فقه اسلامی با همه غنای خود نسبت به بعضی مسائل - نه اینکه جواب نداشته باشد - غافلگیر می‌شود.

حامد طونی شاعر و منتقد ادبی در دومین روز از اردوی آموزشی شاعران انقلاب اسلامی گفت: آغاز فلسفه غرب با سقراط و ارسطو رقم خورده. نقطه‌نظر اولیه افلاطون، انتقال «قدرت» از شعر به فلسفه است.