گروه اجتماعی فرهنگ سدید: پیروزی انقلاب اسلامی پدیدهای بود که ایران را متحول و دنیا را متحیر کرد. تحولاتی که پیرامون انقلاب اسلامی انجام شد به گونهای بود که کشور منفعل ایران را به کشور فعال منطقه و تاثیرگذار جهانی مبدل کرد.
ایدئولوژی انقلاب اسلامی زمینه ساز پویایی ایران در عرصههای مختلف علمی، هنری، صنعتی، نظامی و... شد و علاوه بر اینکه در این عرصهها رشد و توسعه یافت به آنها هویت دینی نیز بخشید. از این رو انقلاب اسلامی، فصل جدیدی در عرصههای مختلف گشود. یکی از عرصههایی که ایران پس از انقلاب اسلامی در آن رشد چشمگیری داشت، ورزش است که دستاوردهای علمی، فرهنگی، قهرمانی، زیرساختی و... در آن کاملا مشهود است علیرغم اینکه پس از انقلاب هویت اسلامی هم به حوزه ورزش اضاف و از طریق این حوزه، فرهنگ ایرانی-اسلامی به دنیا عرضه و معرفی شد.
۱۷ آذر ماه امسال بود که به همت کمیته مردمی پاسداشت چهلمین سالگی انقلاب اسلامی، از دستاوردهای انقلاب اسلامی در حوزه ورزش رونمایی شد. در این باره به چند نکته در قیاس تطبیقی قبل و بعد از انقلاب، در قالب نقد منصفانه اشاره میشود.
ورزش قهرمانی را میتوان به عنوان یکی از اصلیترین ارکان ورزش هر کشور نام برد که زمینه ساز حضور ورزشکاران در المپیک و رقابتهای قهرمانی جهان است. قبل از انقلاب اسلامی با توجه به مواجهه رژیم با ورزشکاران و سوء استفاده از این افراد، ورود به حوزه ورزش قهرمانی و همگانی با واکنش علما و مراجع همراه بود و غالب علما و مراجع دینی نگرش مثبتی به ورزش نداشتند و بعضا آن را به مثابه لهو و لعب قلمداد میکردند، اما پس از انقلاب اسلامی، امام راحل به پیروی از فقه پویای شیعه بر پایه اسلام ناب محمدی، فتوای حلال شمردن رشته شطرنج را صادر کرد که این خود سرآغاز تحولی عظیم در رشد و توسعه ورزش شد. همچنین فرزند خلف امام(ره) رهبر معظم انقلاب نیز با فتوای وجوب و لزوم دانستن عام ورزش، نه تنها خود به ورزش عملی میپردازند، بلکه مکرر بهعنوان یک کارشناس خبره ورزشی، با بیانات تاَثیر گذار و مشوق قهرمانان ملی، نقش بسزایی در ظهور و بروز این دستاوردها ایفاء کرده است.
این توجه ویژه امامین انقلاب بود که موجب شد امروز تعداد مدال آوران و قهرمانان ورزشی قبل و بعد از انقلاب قابل قیاس نباشد؛ ضمن اینکه برشمردن این قهرمانیها نیز از حوصله گزارش خارج است، اما ذکر این نکته خالی از لطف نیست که در گذشته و قبل از انقلاب آن تعداد معدود قهرمانیهایی که در عرصه بین المللی هم کسب میشد، با انگیزه و غیرت ناشی از وطن دوستی و دلبستگی به غیرت و آب و خاک کشور حاصل میشد، لیکن در بعد از انقلاب، چاشنی غیرت دینی و انگیزه اعتقادی و پیروی از تعالیم اهل بیت (ع) و حرمت شهدا و عمل جهادی که در اصطلاح عام دوپینگ معنوی اطلاق میشود، با عمل و انگیزه وطنی در هم آمیخته و افزون بر آن منشاء افتخار آفرینی برای جمهوری اسلامی شد.
به عنوان نمونه و گویای مطلب میتوان به ورزش جانبازان اشاره کرد؛ که این عزیزان بعد از دوران دفاع مقدس با روحیه جهادی و با افتخار جانبازی منشاَ و مولود ورزش جانبازان و معلولین و کسب قهرمانیهای متعدد در رقابتهای المپیک و جهانی شدند.
روحیه دینی و انگیزههای ملی همواره همراه ورزش جمهوری اسلامی ایران بوده است؛ یکی از همین موارد که برخاسته از متن جامعه ورزشکاران است عدم رویارویی با ورزشکاران رژیم اشغاگر قدس است، در این چهار دهه این موضوع به عنوان سیاست اصلی و همیشگی نظام و خط قرمز ورزشکاران محسوب شده است. ورزشکاران همواره ثابت کردهاند در این زمینه تلاشهای خناس گونه دشمنان و عوامل نفوذی آنان در متن ورزش و فشار معدود افرد از نفس افتاده و پشیمان که صحنه جهاد ورزش را خالی کرده هرگز نخواهند توانست به بهانه محرومیت و تحریم ورزشی، به این اصل خلل ناپذیر نظام خدشهای وارد کند از این رو این روند تا زوال نهایی رژیم اشغالگر قدس -که ان شاالله بزودی محقق خواهد شد- تداوم مییابد.
در این بین نکتهای که میتوان آن را خاص انقلاب اسلامی ایران مطرح کرد نحوه مواجهه سیاست خارجی ایران در عرصه ورزش است. دستاورد انقلاب از منظر سیاست خارجی، اراده و پافشاری نظام مقدس جمهوری اسلامی مبنی بر ضرورت پوشش بانوان در مسابقات جهانی و تحمیل و تصویب آن در مجامع بین الملی ورزشی، یکی از موفقیتهای ممتاز کشور محسوب شده که علاوه بر توسعه و رشد و گسترش ورزش بانوان، عامل تاثیر گذاری بر صدور انقلاب اسلامی نیز به شمار میرود.
از افتخارات دیگر انقلاب اسلامی این است که در طول تاریخ پر افتخار انقلاب، قهرمانان ورزشکار نام آشنا و گمنام این عرصه در رشتههای مختلف، نسبت به آب و خاک و دین و ناموس خود بی تفاوت نبوده و با ایثار و فداکاری و حضور در میدان رزم در طول دفاع مقدس و همچنین حضور در قالب مدافعین حرم پرداخته اند و در این راه، ورزشکاران قهرمان به قافله شهدا پیوستند و یا به عنوان جانیازی نائل شده اند. شناسنامه و زندگینامه بیش از ۵۰۰۰ نفر از عزیزانی که مدالشان پلاکشان بود به صورت مستند تدوین و در معرض عموم قرار دارد.
اما در این مسیر چهل ساله، یک آفتی که بر کشور عارض شده، این است که هر دولتمردی که با گرایش سیاسی خود و بر اساس آراء آزاد، پیروز انتخابات شده، به موزات بهرهگیری از ابزار و امکانات و ظرفیتهای عظیم کشور و بیت المال، منشاء دستاورد، خدمات و اقداماتی مثبت، چه در جهت همطرازی با اهداف و گرایشهای سیاسی خود و چه به حکم وظیفه ذاتی خویش شدهاند لیکن در ابتدای دوره انتخاباتی و یا پایان آن، برای پاسخگویی به افکار عمومی ضمن تبلیغ دستاوردها و عملکرد خود در مقام رویارویی با رقیب سیاسی خویش، کمر همت به تخریب و ویرانی دستاوردهای حریف در مقطع پیشین میبندند. گویا هیچ چسبندگی با غیرت انقلاب اسلامی در خصوص ندارند.
در نتیجه این فرایند، ظلم و جفایی نا بخشودنی بر انقلاب عارض گشته و موجبات فقدان بانک اطلاعات مستند در تمامی حوزهها از جمله حوزه ورزش شده است. با این اوصاف این سئوال اساسی به ذهن متباتر میشود که اساساَ کدام مرجع و نهاد قانونی، متولی و مسئول ثبت و ضبط دستاورد های انقلاب اسلامی در حوزه ورزش، به دور از جانبداری و حب و بغض است؟
قطعاَ ذکر دستاوردها دلیل بر عدم وجود کم و کاستیها وضعف مدیریت و به هدر دادن منابع و امکانات در ورزش نیست و ازسوی دیگر بعد از چهل سالگی نوبت به بیان دستاوردها در نیم قرن (پنجاه سالگی) خواهد رسید. تا آن زمان بر دست اندرکاران کمیته مردمی ورزش و سایر عزیزان دلسوز انقلاب است تا ضمن مستندسازی دستاوردها، به آسیب شناسی و بهینه سازی منابع و امکانات و چگونگی ارتقاءورزش بپردازند.