سربازانی که مرگ را به جنگ ترجیح می‌دهند

گروه جامعه و اقتصاد «سدید»؛ در گزارشی که در ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۵ در سایت «تی‌آرتی گلوبال» [1] منتشر شده، به افزایش نگران‌کننده خودکشی میان سربازان اسرائیلی اشاره شده است؛ موضوعی که ارتباط مستقیمی با فشارهای روانی و آسیب‌های اخلاقی ناشی از جنگ خشونت‌بار غزه دارد. این گزارش با استناد به آمار رسمی و اظهارات کارشناسان روان‌شناسی، بحران سلامت روان در میان نیروهای ذخیره ارتش اسرائیل را بررسی کرده و به پیامدهای گسترده اجتماعی و اخلاقی این وضعیت پرداخته است. متن کامل گزارش به شرح زیر است.

خودکشی سربازان؛ نتیجه وحشت‌آفرینی در غزه

از اکتبر ۲۰۲۳ بیش از ۵۰ سرباز اسرائیلی خودکشی کرده‌اند که این آمار نسبت به سال‌های اخیر نشان‌دهندة افزایشی بی‌سابقه است. برای مقایسه، در سال ۲۰۲۲ تنها ۱۴ سرباز و در سال ۲۰۲۱، ۱۱ سرباز خودکشی کردند. آخرین مورد آریل میر تامان[2]، یک سرباز ذخیره بود که در ۲۷ ژوئیه در خانه‌اش در جنوب اسرائیل خودکشی کرد.

اگرچه مشکلات سلامت روان در ارتش اسرائیل موضوع جدیدی نیست، اما کارشناسان می‌گویند وسعت و زمینه موج کنونی، ارتباط عمیقی با جنگ نسل‌کشی جاری اسرائیل و وحشت‌آفرینی در غزه دارد که در کمتر از دو سال، حداقل ۶۰,۰۰۰ فلسطینی کشته شده‌اند. از این تعداد، حداقل ۱۷,۰۰۰ کودک بوده‌اند که بسیاری از آنها درحالی‌که اعضای بدنشان سوخته یا قطع شده است، از زیر آوار بیرون کشیده شده‌اند. گورهای دسته‌جمعی هر روز کنده می‌شوند؛ چون خانواده‌ها در خانه‌هایشان نابود می‌شوند. آنچه از غزه باقی مانده، سرزمینی ویران و مملو از بدن‌های شکسته، گرسنگی و ماتم است.

دکتر سیده ارویار[3] - متخصص روان‌شناسی تروما و دانشیار دانشگاه «ابن خلدون» - می‌گوید: «در جنگ غزه، سربازان اسرائیلی فقط با تروماهای رزمی روبرو نیستند، بلکه با زخم‌های عمیق اخلاقی از شرکت در یا مشاهده آسیب به غیرنظامیان دست به گریبان‌اند.» ارویار این حالت را «خسارت اخلاقی» توصیف می‌کند؛ وضعیتی که مرتبط ولی متفاوت از اختلال استرس پس از سانحه یا همان پی‌تی‌اس‌دی[4] است. او به «تی‌آرتی ورلد» می‌گوید: «درحالی‌که اختلال استرس پس از سانحه ریشه در ترس، بازگشت خاطرات، هوشیاری بیش از حد و بی‌حسی عاطفی دارد، خسارت اخلاقی ناشی از احساس گناه، شرم و سردرگمی اخلاقی است.»

ارتش اسرائیل به ندرت جزئیات این نوع مرگ‌ها را منتشر می‌کند و اغلب آنها را «خودکشی مشکوک» می‌نامد. بااین‌حال، یک الگوی روشن غیرقابل‌انکار وجود دارد. اکثر کسانی که جان خود را از دست داده‌اند، سربازان ذخیره‌ای بودند که به خدمت بازگردانده شده و بار دیگر به غزه اعزام شدند؛ حتی گاهی با وجود تشخیص اختلال استرسِ پس از سانحه در آنها.

طبق گزارش رسانه‌های اسرائیلی، یکی از آنها «الیران میزراحی» [5] - یک سرباز ذخیره ۴۰ساله با خدمت گسترده در غزه - بود که چند روز قبل از اعزامِ دوباره، خودکشی کرد. بر اساس گزارش رسانة دولتی اسرائیل، تقریباً ۳,۷۷۰ سرباز مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه هستند.

کمبود نیروی انسانی

ارتش همچنین در حفظ نیروی انسانی و «مشروعیت» در میان شهروندان خود با مشکل مواجه است. بسیاری از سربازان ذخیره حاضر به بازگشت به خدمت نیستند. درحالی‌که مقامات اسرائیلی ادعا کردند حضور در خدمت در ماه مارس ۸۰ درصد بوده است، رسانه دولتی اسرائیل موسوم به «کان» گزارش داد که این رقم ممکن است نزدیک به ۶۰ درصد باشد که نسبت به بسیج عمومی پس از هفتم اکتبر کاهش چشمگیری به حساب می‌آید. اگر این درست باشد، یعنی بیش از ۱۰۰,۰۰۰ سرباز ذخیره دیگر حاضر به حضور در خدمت نیستند. برخی نه‌تنها از خدمت سربازی امتناع می‌ورزند، بلکه اعتراض هم می‌کنند. در آوریل ۲۰۲۵، نزدیک به ۱,۰۰۰ کهنه سرباز نیروی هوایی اسرائیل نامه‌ای امضا کردند و خواستار پایان جنگ شدند.

در ماه «می» صدها افسر ارتش اسرائیل نامه‌ای سرگشاده امضا کردند و جنگ را «غیراخلاقی» و سیاسی خواندند. این نامه که در روزنامه «هاآرتص» منتشر شد، دولت را متهم به پیگیری جنگی کرد که «در راستای امنیت اسرائیل نیست» و درباره جنایات جنگی و آسیب‌های روانی بلندمدت هشدار داد. در این نامه، درباره تأثیرات روانی بلندمدت جنگ بر سربازان اشاره شده است: «ما مطمئنیم که رئیس ستاد هر دستوری که پرچم سیاه را بالا ببرد و باعث شود سربازان دستوری را اجرا کنند که پیامدهای آن تا پایان عمرشان آنها را تعقیب کند را رد خواهد کرد.» ارتش بلافاصله اعلام کرد هر سرباز ذخیره فعالی که این نامه را امضا کند، اخراج خواهد شد. اما اعتراضات بیشتر شد.

به گفته ارویار، برای بسیاری، افشای حقیقت یا اعتراض، تبدیل به راهی برای بازپس‌گیری مسئولیت اخلاقی پس از انجام کارهایی می‌شود که دیگر نمی‌توانند آنها را توجیه کنند. او تأکید می‌کند که این برای آن سربازان «یک اقدام سیاسی نیست، بلکه راهی برای التیام است.» اما به گفتة اروریا، فرهنگ حاکم در ارتش، اغلب مشکلات سلامت روان به‌ویژه زمانی که ناشی از مسائل اخلاقی باشد را بدنام می‌کند.

«سیده ارویار» می‌گوید: «سربازانی که دستورها را زیر سؤال می‌برند یا ناراحتی خود را ابراز می‌کنند، ممکن است مسخره شوند یا ساکت نگه داشته شوند. این موضوع، لایه‌ای دوم از تروما را به آنها اضافه می‌کند (علاوه بر آنچه در نتیجه اقدامات اسرائیل در غزه تحمل کرده‌اند). نه‌تنها آنها رنج می‌برند، بلکه به آنها گفته می‌شود رنجشان را نشان ندهند.» رسانه‌های اسرائیلی اکنون از افزایش مشکلات مربوط به روحیه میان سربازان و کاهش اعتماد آنها به تلاش‌های جنگی گزارش می‌دهند.

 انسان‌زدایی به‌عنوان مکانیزم مقابله

ارویار می‌گوید برخی سربازان با استفاده از روش‌های تاریک‌تری دست به مقابله می‌زنند: با جدایی عاطفی یا انسان‌زدایی از فلسطینی‌ها. او می‌گوید: «آنها دیگر فلسطینی‌ها را به چشم انسان نمی‌بینند. اما در نهایت این دفاع فرومی‌ریزد و سربازان دچار فروپاشی روانی، تعارض هویتی و در برخی موارد، سرخوردگی سیاسی می‌شوند.» او تأکید می‌کند که این مشکلاتِ سلامت روان در خلأ به وجود نمی‌آیند. ارویار می‌گوید: «آنها تحت‌تأثیر ساختاری گسترده‌تر از خشونت نامتقارن و اشغال شکل می‌گیرند.» او اضافه می‌کند که این خودکشی‌ها فقط تراژدی‌های فردی نیستند، بلکه شکست ساختاری هستند. «آنها بازتاب یک شکست گسترده‌تر ساختاری هستند؛ شکستی که هم غیرنظامیان و هم سربازان را از سقوط اخلاقی محافظت نمی‌کند.»

اگرچه ارویار وجود اختلال استرس پس از سانحه را در سربازان اسرائیلی می‌پذیرد، اما معتقد است که این نباید مانع شناخت تروماهای بسیار بزرگ‌تر و جاری شود که غیرنظامیان فلسطینی تحمل می‌کنند؛ کسانی که زیر محاصره، آوارگی و تهدیدات روزانه نسبت به حیاتشان، زندگی می‌کنند. به گفته دکتر ارویار، رسیدگی به زخم‌های روانی سربازان به چیزی بیش از درمان نیاز دارد. این کار مستلزم مواجهه با پیامدهای اخلاقی جنگ، پاسخگوکردن ساختارها و پایان‌دادن به چرخه‌های خشونتی است که هم به قربانیان و هم به عاملان آسیب می‌رساند. او می‌گوید: «التیام واقعی زمانی آغاز می‌شود که هزینه انسانی جنگ را با صداقت، تواضع و عدالت بپذیریم.»

منبع:

https://trt.global/world/article/de3ee750065b

/ انتهای پیام /