اقتصاد جهانی زیر ضربات سنگین جنگ رمضان
گروه جامعه و اقتصاد «سدید»؛ جنگ ترامپ و نتانیاهو علیه ایران و اشتباه محاسباتی آنها که تصور می‌کردند با ترور ناجوانمردانه رهبر معظم انقلاب اسلامی، ایران تسلیم شده و نظام جمهوری اسلامی فرو خواهد پاشید، تاکنون صدمات و لطمات جبران‌ناپذیری به اقتصاد آمریکا و جهان وارد کرده است. بورس آمریکا بیش از یک تریلیون دلار ضرر کرده است و بازار‌های پولی و مالی در جهان ضرر‌های تریلیون دلاری متحمل شده‌اند. تنگه هرمز عملاً بسته شده و جریان انرژی در جهان به‌صورت کامل مختل شده است. بسیاری از کارشناسان از احتمال نفت ۱۵۰ دلاری سخن می‌گویند؛ شرکت‌های هواپیمایی نیز متحمل میلیارد‌ها دلار ضرر و زیان شده‌اند و این وضعیت روزبه‌روز تشدید می‌شود.
ضرر یک تریلیون دلاری بورس آمریکا
گزارش رسانه‌های آمریکایی حاکی از آن است که با باز شدن بازار‌های بورس آمریکا، هزار میلیارد دلار از ارزش بازار سهام این کشور از بین رفته است.
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ضرر و زیان سنگینی متوجه بورس آمریکا کرده است. گزارش رسانه‌های آمریکایی حاکی از آن است که با باز شدن بازار‌های بورس آمریکا، یک هزار میلیارد دلار از ارزش بازار سهام این کشور از بین رفت. به نوشته «رویترز»، افزایش قیمت نفت به علت اختلال در تنگه هرمز، شاخص سهام بازار‌های بورس آمریکا را به پایین‌ترین سطح در سه ماه گذشته رسانده است. به نوشته رویترز، در نتیجه جنگ، قیمت نفت خام به بالای ۹۰ دلار در هر بشکه و نفت برنت هم به بالای ۹۴ دلار در هر بشکه رسید و به‌سرعت به مرز روانی ۱۰۰ دلار نزدیک شد که باعث نگرانی بازار‌ها شده است. بر اساس این گزارش، افزایش قیمت نفت باعث شده است که انتظارات از افزایش هزینه‌های تولید و فشار بر سود شرکت‌ها شکل گیرد و احتمال شرایط اعتباری ضعیف‌تر را افزایش دهد که معمولاً برای بانک‌ها منفی است. شاخص بانک‌های «اس‌اندپی ۵۰۰» که عملکرد بزرگ‌ترین بانک‌های آمریکا در این شاخص دنبال می‌کند، ۲.۶ درصد کاهش یافت و به پایین‌ترین سطح در چهار هفته اخیر رسید؛ چراکه نگرانی‌ها در بازار اعتبارات خصوصی افزایش یافته است.
آماده‌شدن بازار برای نفت ۱۵۰ و ۲۰۰ دلاری
تشدید تنش‌ها و آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه انرژی را در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی به‌شدت افزایش داده و قیمت نفت را به بالاترین سطح خود در ۱۷ ماه اخیر رسانده است. به گفته کارشناسان، کشور‌های منطقه خلیج‌فارس، تأمین‌کننده تقریباً ۴۰ درصد نفت صادراتی جهان هستند و حدود ۵۰ میلیون بشکه از نفت جهان را تأمین می‌کنند. از این میان، روزانه ۲۰ میلیون بشکه نفت و گاز از تنگه هرمز عبور می‌کند و قطعاً هر اتفاقی که در این تنگه بیفتد، اثر مستقیمی بر بازار انرژی خواهد داشت. در چنین شرایطی، متحدین غربی رژیم صهیونیستی به‌شدت نگران قیمت نفت و افزایش هزینه‌ها هستند. کار تا جایی بالا گرفته است که برخی تحلیلگران اقتصاد انرژی از نفت ۱۵۰ دلاری در صورت ادامه شرایط کنونی صحبت می‌کنند. «دویچه بانک» نیز اعلام کرده است که در صورت انسداد کامل تنگه هرمز، قیمت نفت ممکن است تا حدود ۲۰۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد. به گفته تحلیلگران این بانک، توقف عبور نفتکشها از این مسیر می‌تواند بخش بزرگی از عرضه جهانی نفت را مختل کند و شوک بزرگی به بازار انرژی وارد نماید.
به نوشته «رویترز»، افزایش قیمت نفت به علت اختلال در تنگه هرمز، شاخص سهام بازار‌های بورس آمریکا را به پایین‌ترین سطح سه ماه گذشته رسانده است.
بر اساس گزارش‌ها، مهم‌ترین ریسکی که در صورت تشدید تنش‌ها متوجه این بازار است، بسته‌شدن تنگه هرمز توسط ایران است؛ چرا که انتقال حدود ۲۰ درصد از نفت و ۳۵ درصد از گاز مایع دنیا به این منطقه وابسته است. حتی به اعتقاد برخی کارشناسان، بستن کامل تنگه هرمز هم لازم نخواهد بود؛ ایران قادر است صرفاً با ناامن‌کردن این تنگه، به‌راحتی قیمت سوخت در بازار‌های اروپا و آمریکا را افزایش دهد. بر اساس گزارش «لوفیگارو» تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، جریان انرژی منطقه‌ای را مختل کرده است؛ به طوری که تنگه هرمز - که حدود یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند - در عمل بسته شده است.
اندیشکده‌های آمریکایی در زمان جنگ ۱۲روزه و درگیری‌های ایران و رژیم صهیونیستی در تحلیل‌های خود معتقد بودند که بستن تنگه هرمز، زیانی به اقتصاد غرب نخواهد رساند و تنها چین از این قضیه متضرر خواهد شد؛ این در حالی است که گفته می‌شود کشتی‌های چینی و ایرانی مشکلی برای عبور از این تنگه ندارند. حتی برخی خبر‌ها حاکی از آن است که ایران میلیون‌ها بشکه نفت ذخیره در آب‌های شرق آسیا دارد و تا هفته‌ها - حتی در صورت ادامه جنگ - مشکلی برای صادرات نفت نخواهد داشت. «خاویر بلاس» - تحلیلگر بلومبرگ - معتقد است که نفتکش‌های بزرگ، جرئت نزدیک‌شدن به حوالی تنگه هرمز را هم ندارند و ادامه این وضعیت به معنای شکست ترامپ در خلیج‌فارس است.
کشور قطر و شرکت «قطر انرژی» به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده «ال‌ان‌جی» در جهان با نزدیک به ۲۰ درصد از تولید جهانی نیز اعلام کرده است که تولید گاز طبیعی مایع خود را متوقف می‌کند. همچنین بیشتر تولید نفت و گاز در کردستان عراق متوقف شده و میادین گازی بزرگ در سرزمین‌های اشغالی تعطیل شده‌اند. افزایش ۳۰ درصدی قیمت گاز در اروپا و ۶۵ درصدی در آسیا، هزینه سنگینی به این کشور‌ها وارد کرده است. هم‌زمان با حمله آمریکا و اسرائیل، قیمت گاز در انگلیس هم با جهشی کم‌سابقه به بالاترین سطح در بیش از سه سال گذشته رسیده است.
برخی تحلیلگران اقتصاد انرژی از نفت ۱۵۰ دلاری در صورت ادامه شرایط کنونی صحبت می‌کنند.
بر اساس گزارش رویترز با تعطیلی «رأس التنوره» - بزرگ‌ترین پالایشگاه داخلی عربستان - قیمت گازوئیل کم‌گوگرد در آمریکا نیز به مرز ۳ دلار رسید که بالاترین قیمت در دو سال گذشته محسوب می‌شود. علاوه بر این، قیمت بنزین در آمریکا هم در همین مدت کوتاه حدود ۴.۸ درصد افزایش پیدا کرده است. ترامپ وعده بنزین ارزان را به مردم آمریکا داده بود، اما حالا قیمت بنزین در آمریکا رکورد زده است. قیمت خرده‌فروشی بنزین در آمریکا اکنون به بالاترین رقم از زمانی که ترامپ رئیس‌جمهور شده (هم دوره اول و هم دوم ریاست‌جمهوری‌اش) رسیده است. داده‌های اتحادیه وسایل نقلیه موتوری آمریکا، میانگین سراسری قیمت بنزین در آمریکا را ۳.۳۲ دلار در هر گالن نشان می‌دهد؛ رقمی که تا به دست خریداران برسد، گران‌تر هم می‌شود. تحلیلگران می‌گویند اگر به بالای ۳.۵ دلار در هر گالن برسد، کاخ سفید با فشار سیاسی مواجه می‌شود. ازآنجاکه آمریکا بزرگ‌ترین مصرف‌کننده بنزین در دنیاست و حمل‌ونقل داخلی آن عمدتاً با خودرو انجام می‌شود، سیستم راه‌آهن آمریکا مانند اروپای غرب مجهز نیست و مساحت کشور بسیار بزرگ است، افزایش قیمت سوخت به‌شدت می‌تواند موجب نارضایتی مصرف‌کنندگان و تأثیر منفی بر انتخابات دوره آینده آمریکا و انتخابات کنگره بگذارد. قیمت گازوئیل در اروپا نیز با بیش از ۲۰ درصد افزایش به ۹۰۹.۵۰ دلار در هر تن متریک رسیده است.
ازسوی‌دیگر، هم‌زمان با ضربات مهلک ایران به کشور‌های میزبان پایگاه‌های نظامی آمریکا در خلیج‌فارس، عراق از توقف تولید نفت از میدان نفتی «الرمیله» - بزرگ‌ترین میدان نفتی بصره در جنوب عراق - به دلیل تشدید تنش در خلیج‌فارس و توقف تردد از مسیر تنگه هرمز خبر می‌دهد. میدان نفتی الرمیله چهارمین میدان نفتی بزرگ جهان است که روزانه ۱.۴ میلیون بشکه نفت تولید می‌کند و مدیریت آن را شرکت «بریتیش پترولیوم» انگلیس به عهده دارد. رویترز همچنین به نقل از تجار و بازرگانان حوزه نفت گزارش داده است که نرخ حمل‌ونقل نفت از بندر «ینبع» عربستان سعودی با افزایش بیش از ۱۰۰ درصدی به ۲۸ میلیون دلار برای هر تانکر رسیده است. هم‌زمان یک مقام در بنادر عراق هم به الجزیره گفته است که قیمت خطوط حمل‌ونقل دریایی به عراق هم به دلیل افزایش هزینه بیمه حدود ۶۰ درصد افزایش یافته است.
توقف کامل تردد نفتکشها در تنگه هرمز
گزارش شبکه تلویزیونی «سی‌ان‌ان» هم نشان می‌دهد که تنگه هرمز روز پنجشنبه (۱۴ اسفند) برای اولین‌بار از زمان آغاز جنگ، شاهد توقف کامل تردد نفتکشها بوده است. طبق داده‌های شرکت «اس‌اندپی گلوبال» - که در اختیار شبکه سی‌ان‌ان قرار گرفته - روز پنجشنبه هیچ نفتکشی از این آبراه حیاتی عبور نکرده است. این رقم در مقایسه با روز قبل که شاهد عبور سه فروند کشتی نفتکش از تنگه هرمز بود، کاهش چشمگیری را نشان می‌دهد. به نوشته سی‌ان‌ان، برای درک بهتر وضعیت، باید به آمار یک روز پیش از آغاز جنگ نگاه کرد که در آن ۶۵ فروند کشتی نفتکش از تنگه هرمز عبور کردند. گزارش سی‌ان‌ان می‌افزاید: «این توقف بی‌سابقه در حالی رخ می‌دهد که از زمان آغاز درگیری‌ها، بسیاری از شرکت‌های بیمه نیز پوشش دریایی خود را لغو کرده‌اند.»
«دویچه بانک» اعلام کرده است که در صورت انسداد کامل تنگه هرمز، قیمت نفت ممکن است تا حدود ۲۰۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد.
دولت دونالد ترامپ - رئیس‌جمهور آمریکا - برای جبران این وضعیت، روز جمعه (۱۵ اسفند) یک برنامه ۲۰ میلیارددلاری بیمه مجدد برای نفتکشها را اعلام کرد تا کشتی‌ها دوباره از تنگه هرمز عبور کنند. به نوشته شبکه خبری «سی‌ان‌بی‌سی»، شرکت مالی توسعه بین‌المللی آمریکا اعلام کرد که به‌صورت چرخشی تا ۲۰ میلیارد دلار خسارت را بیمه خواهد کرد. این نهاد همراه با وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد که برای اجرای این طرح با فرماندهی مرکزی آمریکا همکاری نزدیک دارد. مدیرعامل این نهاد در بیانیه‌ای ادعا کرد: «ما مطمئن هستیم که طرح بیمه مجدد ما باعث خواهد شد نفت، بنزین، گاز طبیعی مایع، سوخت جت و کود از تنگه هرمز عبور کرده و دوباره به جهان برسد.»
دونالد ترامپ پیش از این هم مدعی شده بود که آمریکا در صورت لزوم به کشتی‌های تجاری در خلیج‌فارس بیمه ارائه خواهد داد و نیروی دریایی آمریکا نیز آنها را اسکورت خواهد کرد. اما هیچ‌کدام از این تمهیدات تاکنون نتوانسته مانع بسته ماندن تنگه هرمز به روی نفتکشها و کشتی‌های تجاری شود. «مت رایت» - تحلیلگر ارشد حمل‌ونقل دریایی - گفته است در حال حاضر، بیمه مشکل اصلی مالکان کشتی‌ها نیست. به گفته وی، نفتکشها از تنگه عبور نمی‌کنند؛ زیرا نگران امنیت فیزیکی خود هستند.
چشم‌انداز تیره اقتصاد جهانی
جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی، چشم‌انداز اقتصاد جهانی را نیز تیره‌وتار کرده است. صندوق بین‌المللی پول در این زمینه هشدار داد که جنگ علیه ایران و افزایش بهای انرژی، ممکن است چشم‌انداز اقتصاد جهانی را تیره کند. بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز، «دن کاتس» - معاون صندوق بین‌المللی پول - هشدار داده است که جنگ کنونی تأثیر بسیار زیادی بر اقتصاد جهانی از جمله تورم و رشد اقتصادی دارد. وی که در کنفرانس مؤسسه «میلکن» در واشنگتن سخنرانی می‌کرد، گفت که صندوق بین‌المللی پول در حال رصد تأثیر جنگ بر بهای انرژی، گردشگری و زیرساخت‌های منطقه خاورمیانه است. کاتس با اشاره به افزایش بهای نفت و گاز در روزهای اخیر افزود که اختلال در بخش انرژی، تأثیرات بسیار گسترده‌ای خواهد داشت. وی همچنین از رصد بازار‌های مالی توسط صندوق بین‌المللی پول خبر داد و خاطرنشان کرد که پس از حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، بهره بانکی نیز افزایش یافته است. کاتس اظهار کرد که نگرانی درباره تأثیر افزایش بهای انرژی بر بالارفتن تورم، ممکن است به اتخاذ سیاست‌های پولی منجر شود که نرخ بهره را بالاتر می‌برند.
«خاویر بلاس» - تحلیلگر بلومبرگ - معتقد است که نفتکش‌های بزرگ، جرئت نزدیک‌شدن به حوالی تنگه هرمز را هم ندارند و ادامه این وضعیت به معنای شکست ترامپ در خلیج‌فارس است.
یک اقتصاددان ارشد بانک مرکزی اروپا هم هشدار داد: افزایش قیمت انرژی - به‌ویژه در کوتاه‌مدت - فشار رو به بالایی بر تورم وارد می‌کند. «فیلیپ لین» در مصاحبه با فایننشال تایمز اظهار داشت: «این جنگ اثرات منفی بر فعالیت اقتصادی خواهد داشت». وی هشدار داد که یک جنگ طولانی در خاورمیانه می‌تواند منجر به افزایش شدید تورم در منطقه یورو شود و درعین‌حال بر رشد اقتصادی نیز تأثیر منفی بگذارد. به گفته این مقام ارشد بانک مرکزی اروپا، تشدید درگیری در خاورمیانه از جمله سناریو‌های اصلی ریسک است که توسط بانک مرکزی اروپا در نظر گرفته می‌شود.
ضرر سنگین حمل‌ونقل هوایی جهان
حمل‌ونقل هوایی جهان نیز تا کنون میلیارد‌ها دلار به دلیل حماقتی که ترامپ و نتانیاهو مرتکب شده‌اند، متحمل ضرر و زیان شده است. «رایان پترسون» - کارشناس اقتصاد بین‌الملل در حوزه زنجیره ارزش - در گزارشی در همین زمینه اعلام کرد که در نتیجه جنگ در منطقه غرب آسیا، ۱۸ درصد از ظرفیت حمل‌ونقل جهان در تعطیلات پایان هفته گذشته کاسته شد. وی اضافه کرد: وقتی ۱۸ درصد از ظرفیت حمل‌ونقل هوایی جهانی یک‌شبه نابود می‌شود، این فقط یک مسئله لجستیکی نیست، بلکه در بطن خود حامل فشار‌های تورمی است که در لحظه در حال افزایش است؛ چرا که زنجیره‌های تأمین تنگ‌تر، هزینه‌های بیمه افزایش می‌یابد و در نتیجه، زمان تحویل کالا‌ها در بازار‌های جهانی طولانی‌تر می‌شود. شرکت‌های هواپیمایی که هزاران پرواز به خاورمیانه را در بحبوحه این درگیری لغو کرده‌اند، شاهد برخی از بزرگ‌ترین زیان‌ها بودند.
ترامپ وعده بنزین ارزان را به مردم آمریکا داده بود، اما حالا قیمت بنزین در آمریکا رکورد زده است.
در غرب آسیا گزارش‌ها نشان می‌دهد که در پی پاسخ ایران به جنگ تحمیلی آمریکایی - صهیونی، بیش از ۱۹ هزار پرواز در این منطقه لغو شده و پرواز‌های امارات با کاهش ۸۰ درصدی مواجه شده‌اند. بر اساس داده‌های سایت «۲۴ FlightRadar» تا روز قبل از آغاز جنگ تحمیلی آمریکایی - صهیونی علیه ایران و پاسخ کشورمان به مواضع و منافع آمریکایی در غرب آسیا، تعداد پرواز‌های سه شرکت اماراتی به‌صورت میانگین ۱۲۰۰ پرواز در روز بوده است. با گذشت چند روز از آغاز جنگ و گسترش آتش نیرو‌های مسلح به پایگاه‌های آمریکایی، میانگین پرواز‌های آنها به زیر ۲۳۰ پرواز رسیده و ۸۰ درصد کاهش داشته است. از طرف دیگر، در پی تشدید وضعیت امنیتی در غرب آسیا، هفت فرودگاه مهم منطقه شامل دبی (DXB)، دوحه (DOH)، ابوظبی (AUH)، شارجه (SHJ)، کویت (KWI)، منامه (BAH) و دبی ورلد سنترال (DWC) با لغو گسترده پرواز‌ها مواجه شدند. آمار رسمی نشان می‌دهد که از ۲۸ فوریه (۹ اسفند) تا ۶ مارس (۱۵ اسفند) بیش از ۱۹ هزار پرواز لغو شده است؛ تنها در روزهای ۱ و ۲ مارس هرکدام بیش از ۳۴۰۰ پرواز انجام‌نشده ثبت شده‌اند.
هم‌زمان فایننشال تایمز از افزایش شدید قیمت سوخت جت در پی جنگ علیه ایران و اختلال در تنگه هرمز خبر داده است. فایننشال تایمز نوشته است: قیمت سوخت جت در بازار شمال غرب اروپا، روز پنجشنبه (۱۴ اسفند) به ۱۴۱۶ دلار در هر تن رسید که بالاترین سطح از سال ۲۰۲۲ میلادی است. طبق داده‌های مؤسسه «آرگوس» قیمت این سوخت در طول یک هفته ۷۱ درصد رشد کرده و اختلاف قیمت آن با نفت برنت به ۹۷ دلار در هر بشکه رسیده است که رکوردی تاریخی محسوب می‌شود. در بازار آسیا نیز اختلاف قیمت سوخت جت با نفت برنت در مقطعی به ۲۰۰ دلار در هر بشکه رسید و سپس به حدود ۸۰ دلار کاهش یافت؛ درحالی‌که پیش از شروع جنگ، این فاصله فقط ۲۰ تا ۲۵ دلار بود. تحلیلگران می‌گویند شرایط بازار به‌قدری غیرعادی شده است که در برخی موارد، قیمت سوخت جت حتی تا دوبرابر قیمت نفت خام رسیده است. برآورد‌ها نشان می‌دهد که حدود ۴۰ درصد سوخت جت اروپا از مسیر این تنگه تأمین می‌شود که کویت، بزرگ‌ترین صادرکننده آن است؛ موضوعی که فشار زیادی بر صنعت هوانوردی وارد کرده است.
گزارش شبکه تلویزیونی «سی‌ان‌ان» هم نشان می‌دهد که تنگه هرمز برای اولین‌بار از زمان آغاز جنگ، شاهد توقف کامل تردد نفتکشها بوده است.
نشریه آمریکایی «فارن پالیسی» هم در گزارشی به اختلال شدید در صنعت هوانوردی جهان به دنبال جنگ تحمیلی کنونی علیه ایران پرداخته و نوشته است: «بخش بار هوایی با ارزشی حدود ۸ تریلیون دلار - که نزدیک به یک‌سوم تجارت جهانی از نظر ارزش را پوشش می‌دهد - بیشترین آسیب را از این جنگ دیده است.» فارن پالیسی می‌نویسد: «اختلال اصلی شامل کاهش ظرفیت بار هوایی تا ۱۸ درصد در سطح جهان و تا ۴۰ درصد در مسیر چین - اروپا بوده است؛ مسیری که پیش‌تر نیمی از محموله‌ها از طریق هاب‌های خاورمیانه مانند دوحه و دبی در آن جابه‌جا می‌شدند. افزایش قیمت سوخت هواپیما به دنبال نوسان قیمت نفت بین ۸۰ تا بیش از ۹۰ دلار در هر بشکه و همچنین انباشت بار در انبارها، هزینه حمل‌ونقل را بالا برده و قیمت کالا‌های حساس از جمله تجهیزات الکترونیکی، دارو و محصولات فاسدشدنی را افزایش داده است. همچنین بسته‌شدن تنگه هرمز باعث توقف بیش از ۳۰۰۰ کشتی کانتینری - معادل حدود ۱۰ درصد ناوگان جهانی - شده و فشار بیشتری بر حمل‌ونقل هوایی وارد کرده است.»
۱۱ میلیارد تنها در ۴ روز
روزنامه وال‌استریت ژورنال هم در گزارشی از هزینه سنگین جنگ بر دوش مالیات‌دهندگان آمریکایی خبر داده و نوشته است که آمریکا تنها در چهار روز نخست تهاجم نظامی علیه ایران، حدود ۱۱ میلیارد دلار هزینه کرده است. به گفته این روزنامه، جنگ کنونی یکی از پرهزینه‌ترین مراحل آغازین یک درگیری نظامی برای آمریکا در سال‌های اخیر بوده است. وال‌استریت ژورنال نوشته است که آمریکا در چهار روز نخست جنگ، حجم بی‌سابقه‌ای از موشک‌های پدافندی را مصرف کرده است. بر اساس این گزارش، بخش عمده این هزینه هنگفت، ناشی از مصرف گسترده موشک‌های رهگیر پیشرفته برای مقابله با حملات موشک‌های بالستیک و پهپاد‌های گسترده ایران بوده است. اطلاعات به‌دست‌آمده از مقامات وزارت جنگ آمریکا و تحلیلگران نظامی نشان می‌دهد که این کشور تنها برای سامانه‌های دفاع هوایی و موشک‌های رهگیر بیش از ۵/۷ میلیارد دلار هزینه کرده است.
در این گزارش آمده است که در جریان این درگیری‌ها، استفاده گسترده‌ای از سامانه موشکی پاتریوت، سامانه دفاع موشکی ارتفاع بالای منطقه‌ای تاد و همچنین موشک‌های رهگیر دریایی استاندارد انجام شده است؛ موشک‌هایی که قیمت هر فروند از آنها بین ۳ تا ۲۰ میلیون دلار برآورد می‌شود. این روزنامه تأکید می‌کند حجم حملات ایران - که در روزهای نخست شامل صد‌ها موشک بالستیک و هزاران پهپاد انتحاری بوده - باعث شده میزان مصرف این مهمات بسیار بیشتر از پیش‌بینی‌های قبلی باشد. به نوشته وال‌استریت ژورنال، مقامات وزارت جنگ آمریکا اذعان کرده‌اند که این درگیری‌ها، ذخایر برخی تسلیحات کلیدی را به‌شدت کاهش داده و در برخی موارد حتی آنها را به مرز اتمام رسانده است. این روزنامه به نقل از یک مقام ارشد دفاعی نوشت: «ما با سرعتی بی‌سابقه در حال مصرف موشک‌های رهگیر هستیم و این مسئله چالش تازه‌ای برای زنجیره تأمین و آمادگی دفاعی آمریکا ایجاد کرده است.»
هیچ‌کدام از تمهیدات ترامپ از جمله اسکورت و بیمه کشتی‌ها تاکنون نتوانسته مانع بسته ماندن تنگه هرمز به روی نفتکشها و کشتی‌های تجاری شود.
گزارش وال‌استریت ژورنال همچنین تأکید می‌کند که علاوه بر هزینه مستقیم موشک‌های رهگیر، بخش قابل‌توجهی از این ۱۱ میلیارد دلار صرف عملیات هوایی، دریایی و لجستیکی شده است. این هزینه‌ها شامل سوخت‌رسانی گسترده هوایی به جنگنده‌ها، استقرار ناوگروه‌های هواپیمابر در خلیج‌فارس، استفاده از بمب‌افکن‌های راهبردی بی-۲ و بی-۵۲ و همچنین اجرای عملیات سایبری و اطلاعاتی برای مختل کردن سامانه‌های فرماندهی ایران بوده است. برآورد‌های اولیه نشان می‌دهد که هزینه روزانه عملیات در روزهای نخست به طور متوسط بین ۲.۵ تا ۳ میلیارد دلار بوده است.
به نوشته وال‌استریت ژورنال، تحلیلگران معتقدند که هزینه‌های غیرمستقیم جنگ - از جمله تأثیر آن بر بازار‌های مالی، افزایش نرخ بهره اوراق‌قرضه دولت آمریکا و اختلال در زنجیره تأمین جهانی - می‌تواند در نهایت بسیار فراتر از هزینه‌های مستقیم نظامی باشد. در پایان گزارش آمده است که وزارت جنگ آمریکا اعلام کرده روند تولید موشک‌های رهگیر را تسریع کرده و در حال مذاکره با شرکت‌های بزرگ صنایع دفاعی آمریکا برای افزایش ظرفیت تولید است. بااین‌حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که بازسازی ذخایر تسلیحاتی مصرف‌شده ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها زمان ببرد و هزینه‌های بسیار سنگینی برای آمریکا به همراه داشته باشد.
محاصره گازی اروپا
گزارش‌ها همچنین نشان می‌دهد که ۲۵ درصد گاز وارداتی اروپا در خطر کاهش و حتی توقف قرار دارد و این به معنای تشدید شوک قیمتی گاز در اروپا است. برای درک این موضوع، لازم به یادآوری است که ۹۰ درصد گاز اروپا از طریق واردات تأمین می‌شود؛ سالانه چیزی در حدود ۳۸۰ تا ۴۲۰ میلیارد مترمکعب گاز در اروپا مصرف می‌شود که ۹۰ درصد آن وارداتی است. به عبارتی در حدود ۱ تا ۱.۲ میلیارد مترمکعب گاز برای تأمین تقاضای کشور‌های اروپایی به این قاره وارد می‌شود. در گذشته عمده تأمین‌کننده گاز اروپا، روسیه بود؛ اما در پی جنگ روسیه و اوکراین و هم راستایی اروپا با امریکا برای فشار تحریمی به روسیه، این میزان به‌شدت کاهش یافت و گاز مایع آمریکا و قطر، جای بخش قابل‌توجهی از خرید گاز روسیه را برای اروپا گرفت. قطر حدود ۱۵ درصد گاز وارداتی اروپا از طریق «ال‌ان‌جی» را به خود اختصاص داده است. در حال حاضر که با جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، تولید، بارگیری و صادرات گاز مایع قطر به اروپا دچار اختلال شده، روسیه نیز اروپا را تهدید به کاهش و حتی توقف صادرات گاز کرده است. طبق گزارشی که رویترز منتشر کرده، «ولادیمیر پوتین» هشدار داده است که احتمال دارد مسکو در بحبوحه افزایش قیمت انرژی ناشی از تنش‌ها در خاورمیانه، عرضه گاز به اروپا را متوقف کند. پوتین این تصمیم احتمالی را مستقیماً به سیاست‌های نادرست اروپا ربط داد و اعلام کرد: بی‌شک به دولت دستور می‌دهم با شرکت‌های روس روی موضوع قطع عرضه گاز به اروپا کار کند.
«دن کاتس» - معاون صندوق بین‌المللی پول - هشدار داده است که جنگ کنونی تأثیر بسیار زیادی بر اقتصاد جهان از جمله تورم و رشد اقتصادی دارد.
به گفته کارشناسان، اگر پوتین تصمیم خود را عملیاتی کند، حدود ۲۵ درصد گاز وارداتی اروپا در خطر کاهش و حتی توقف قرار دارد، ۱۵ درصد از طریق «ال‌ان‌جی» قطر ناشی از تنش‌های منطقه خلیج‌فارس و ۱۰ درصد با تهدید روسیه به قطع فروش گاز به اروپا. به گفته کارشناسان، همین تهدید، به افزایش بیشتر قیمت گاز در اروپا طی روزهای آینده خواهد انجامید؛ افزایشی که تا امروز از زمان شروع جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد بوده، در روزهای آینده برای اروپا بیشتر خواهد بود.
بروز قحطی در کشور‌های عربی
گزارش سی‌ان‌ان همچنین حاکی است که به دلیل بسته‌شدن تنگه هرمز، چالش کمبود مواد غذایی در ۶ کشور عربی خلیج‌فارس که وابستگی ۸۵ درصدی به واردات دارند، ایجاد شده است. سی‌ان‌ان در گزارش خود نوشته است: برای درک این‌که چرا اختلال در کشتیرانی ناشی از جنگ علیه ایران تنها به بازار نفت محدود نمی‌شود، کافی است به یک واقعیت ساده توجه کرد: کشور‌های عربی خشک و کم‌آب حاشیه خلیج‌فارس عملاً توان تولید غذای موردنیاز خود را ندارند. بر اساس این گزارش، شش کشور عربی خلیج‌فارس شامل عمان، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، بحرین و کویت، حدود ۸۵ درصد مواد غذایی خود را وارد می‌کنند و این وابستگی در مورد غلات به بیش از ۹۰ درصد می‌رسد. حتی عمان که در میان این کشور‌ها بیشترین میزان خودکفایی را دارد، همچنان بخش عمده‌ای از غذای موردنیاز خود را از خارج تأمین می‌کند.
این گزارش می‌افزاید: دلیل این وضعیت، چندان پیچیده نیست. دمای تابستان در این کشور‌ها به طور منظم به ۵۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد و میانگین بارندگی سالانه در بیشتر مناطق کمتر از ۱۰۰ میلی‌متر است؛ شرایطی که باعث شده کشاورزی در مقیاس گسترده عملاً گزینه‌ای واقع‌بینانه نباشد. به نوشته سی‌ان‌ان، تنگه هرمز بیشتر به‌عنوان مهم‌ترین گلوگاه نفتی جهان شناخته می‌شود، اما درعین‌حال یکی از شریان‌های حیاتی برای واردات مواد غذایی کشور‌های خلیج‌فارس نیز به شمار می‌رود. بر اساس داده‌های مرکز مشترک اطلاعات دریایی، در شرایط عادی روزانه حدود ۱۳۸ کشتی از این تنگه عبور می‌کنند که علاوه بر نفت و گاز، سهم قابل‌توجهی از مواد غذایی وارداتی منطقه را نیز حمل می‌کنند.
/ انتهای پیام/
