محمدحسن فاطمی‌راد
«شادی به‌جا» و بهبود کیفیت تربیت کودکان
شادابی و نشاط، حالت درونی است که بر اندیشه، فکر و رفتار انسان تأثیر به سزای دارد و می‌تواند باعث طراوت و شادابی زندگی شود که کودک در آن بستر با بهترین کیفیت مراحل رشد خود را سپری کند مربیان مهد‌های کودک باید تلاش کنند برای تحقق تحرک، شادابی، نشاط و سرور در مهد‌های کودک خود بستر شادابی را فراهم کنند.
گروه اجتماعی فرهنگ سدید؛ محمدحسن فاطمی‌راد: شاد بودن هنر، ضرورت زندگی بشر و حلاوت بخش و شیرین کننده زندگی است. در سایه شادی و نشاط است که زندگی معنا و مفهوم خاص پیدا کرده و زندگی طعم می‌گیرید. شادی همان احساس مثبتی است که به زندگی حلاوت می‌بخشد.
انسان‌ها به صورت فطری زندگی شاد، پرنشاط، شاداب و شیرین را دوست دارند به شادکامی، شادابی، نشاط و طراوت در زندگی واکنش مثبت نشان می‌دهند و به آن ابراز علاقه می‌کنند. انسان‌ها ذاتاً شادابی و نشاط را دوست دارند از فرح و سرور لذت می‌برند این ویژگی مربوط به یک مقطع سنی خاص نیست و کودک، نوجوان، جوان، میانسال و کهنسال را شامل می‌شود. در بین این مقاطع سنی کودکان، نوجوانان و جوانان بیشتر علاقمند به شادی و نشاط هستند و از بودن در چنین موقعیت‌هایی لذت می‌برند. مهدکودک به عنوان اولین مکان تربیتی بعد از خانواده، شایسته توجه مدیران و مربیان مهدکودک‌ها که به این نیاز فطری کودکان است و لازم است مهدها برای برآورده شدن این نیاز و خواسته کودکان برنامه ریزی کنند. شادی و نشاط کودکان صرفاً حرکات موزون نیست خیلی از فعالیت‌ها همچون تفریحات سالم، بازدیدها، سرگرمی ها، بازی‌ها و... می‌تواند شادابی و نشاط را در کودکان فراهم سازد و باعث سرور و شادابی آنان شود.
شادی و نشاط تأمین کننده سلامت جسم و روان انسان است وقتی که شما دچار کمبود شادی و سرور هستید چهره شما آشفته و درهم است و این حالت ممکن است به قضاوت منفی دیگران در مورد شما بینجامد. شادابی و نشاط می‌تواند مشکلات زندگی، فشار‌های روانی و عاطفی را کاهش دهد به سلامت جسم و روان ما کمک کند. لذت زندگی در گرو شادی بجا و پایدار است. شادی‌های لحظه‌ای اثر لحظه‌ای دارد شادی‌های به‌جا اثر ماندگار و پایدار دارند. این ماندگاری اثر می‌تواند زندگی را لذت بخش کند. صلح، صفا و صمیمیت را بر زندگی حاکم کند و کیفیت زندگی را بالا ببرد. رضایتمندی از زندگی را توسعه و آرامش و آسایش را به زندگی هدیه می‌دهد. در حقیقت شادی همان احساس خوشحالی، خوشبختی، خشنودی و رضایتمندی فرد از خودش، زندگی و محیط پیرامونش است که او را به آرامش خاطر می‌رساند و از این وضعیت لذت می‌برند.
شادی و نشاط از ملزومات زندگی کودکان است یکی از ضروریات جسم، روح و روان کودکان به شمار می‌آید شادی نه تنها بر روح و روان کودکان اثر می‌گذارد جسم آنان را نیز تحت تأثیر قرار می‌هد. شادی از ضروریات روح انسان است که به صورت فطری انسان گرایش به لذت، خوشی، خوشحالی، شادابی و نشاط دارد. در توصیف فطری بودن این نیاز بشر باید گفت ساختمان روح و روان انسان طوری طراحی شده است که نمی‌تواند از لذت شادابی، نشاط صرف نظر کند هر چند که در رنج، مشقت و سختی باشد، ولی می‌تواند حد و حدود برای آن در نظر بگیرد. این حق همه کودکان است که شاد و خرم باشند و از زندگی مشروع خود لذت ببرند از کودکی خود بهترین بهره را ببرند چرا که شادی و نشاط از نیاز‌های طبیعی کودکان می‌باشد و در همه انسان‌ها این نیاز وجود دارد بهتر است که به آن توجه شود و در حد توان تلاش می‌کند که آن برآورده شود. مخالفت اسلام با برخی از شادی‌ها و اعمال، دلیل مخالفت با شاد زیستن نیست بلکه تاکید این دین مقدس بر شادی‌های بجا و پایدار است و به دنبال تامین و تضمین شادی‌های پایدار آینده است هر جا که دین اسلام مخالفت کرده، محدودیت‌هایی را برای برخی از رفتار‌ها در نظر گرفته است به خاطر ضرر و زیان‌هایی است که آن رفتار در پی خواهد داشت و ممکن است اثر آن رفتار شادی بخش لحظه ای، شادی پایدار آنان را به خطر بیندازد با توجه به این که کودکان سرمایه عظیم، ارزنده و گرانبهای جامعه هستند باید مربیان مهد‌های کودک توجه ویژه دشته باشند که شادی به هر قیمت و هر سبکی نمی‌تواند اثر پایدار و شگرف در شادابی و نشاط کودکان داشته باشد شادی باید بر اساس اصول اعتقادی، ملی و مذهبی طراحی و اجرا شود تا نتیجه مطلوب را بگیریم و باعث پایداری اثرات شادی در کودکان شود.
بر اساس آنچه که گفته شد ما شادی‌ها را به دو نوع تقسیم می‌کنیم الف: شادی‌های بجا- ب: شادی‌های نابجا. این تقسیم بندی‌ها از شادی بر اساس ارزش گذاری بر روی شادی‌ها صورت پذیرفته است در دین مقدس اسلام برای شاد بودن، شاد زیستن و شادابی و نشاط اهمیت فراوانی قایل شده است شادی و نشاط در سبک زندگی اسلامی- ایرانی مردم کشور ما نیز از جایگاه ویژه برخوردار می‌باشد. در همین فرهنگ غنی؛ در نقطه مقابل شادی، نشاط، غم و اندوه قرار گرفته که از آن به عنوان عامل ضرر و زیان جسم و جان نام برده اند. دنیای کودکان دنیای بازی، نشاط و شادابی است دنیای حرکت و تحرک است شادابی و نشاط جزو پیوست‌های ناگسستنی زندگی کودک محسوب می‌شود و معمولاً برای از بین بردن غم و اندوه راهکار‌های عملیاتی فراوانی ارایه نموده اند که یکی از آن‌ها استفاده از شادی و نشاط است در برخی از مواردی که در فرهنگ عموم مردم به عنوان شادی از آن نام می‌برند به طور مطلق از منظر دین اسلام مورد تأیید نمی‌باشد به همین دلیل در برخی از مهد‌های کودک نیز برخی از مراسمات یا رفتار‌هایی که به عنوان عامل شادی آفرین کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرد قطعاً مورد تأیید دین اسلام نمی‌باشد بنابراین باید مسئولین و مربیان محترم مهد کودک‌ها توجه کنند از شادی‌های بجا استفاده کنند. ما خیلی از مسایل مهم زندگی کودک را به صورت غیرمستقیم (بویژه سبک زندگی اسلامی- ایرانی) آموزش می‌دهیم بنابراین باید دقت کنیم که چه چیزی با چه کیفیتی و با چه حد و حدودی به کودکان که امانت دست ما هستند آموزش می‌دهیم بهترین، مهم‌ترین و مؤثرترین ابزار برای آموزش غیر مستقیم سبک زندگی به کودکان بازی و اسباب بازی است. کودک از همان مهد کودک باید یاد بگیرد برای رسیدن به کمال حد و حدودی را رعایت کند قوانین زندگی را از طریق بازی به وسیله اسباب بازی بیاموزد. شایسته است یک سری قوانین را رعایت کند برای رسیدن به اهداف باید برنامه ریزی دقیق و منظم داشته باشد باید یاد بگیرد که حد و حدود برای رفتار و کردار خود وضع کند باید به قوانین وضع شده توسط خودش، خانواده و حکومت احترام بگذارد و آن‌ها را رعایت کند اگر چنانچه رعایت نکند قطعاً دچار لغزش و خطا می‌شود و از رسیدن به هدف اصلی خود منحرف می‌شود دچار آسیب و ضرر و زیان می‌شود. شادی نیز از این قاعده مستثنی نیست و برخی از حدود را باید در شادی‌ها رعایت کنیم عبارتند از: گناه و معصیت نباشد، موجبات آزار و اذیت دیگران را فراهم نسازد، لهو نباشد. البته اگر این حدود رعایت نشود حتی شادی هم صورت بپذیرد می‌توان گفت: شادی نابجا انجام داده اید.
شادی بجا را معمولاً شادی روا، پایدار یا شادی مثبت نیز می‌نامند انواع شادی‌هایی که مزاحم و مانع شادی پایدار انسان نباشند را شادی بجا و مثبت می‌دانیم این شادی‌ها زیانبار و مزاحم شادی‌های پایدار انسان نیستند. استفاده از شادی‌های روا و بجا حق همه کودکان و سایر انسان‌ها است.
شادی نابجا که معمولاً، شادی ناروا، ناپایدار یا شادی منفی نیز نامیده می‌شود انواع شادی‌هایی که مزاحم شادی بجا و پایدار است شادی نابجا و منفی می‌دانیم شادی‌های مزاحم و زیانبار شادی‌های بجا و پایدار؛ شادی‌های نابجا و ناروا هستند که به خاطر زیان و ضرر‌هایی که در پی دارند شادی‌های پایدار آینده شما را می‌توانند به خطر بیندازند.
شادی یک احساس مثبت و حالت درونی است که نتیجه آرامش باطن و رضایت خاطر است باعث شیرین شدن زندگی می‌شود از امور بدیهی و نیاز طبیعی انسان‌ها به ویژه کودکان است. به همین دلیل برآورده شدن آن برای کودکان ضروری و یک امر حیاتی می‌باشد چرا که زندگی کودک با شادی، نشاط و سرور معنا و مفهوم می‌گیرد. شادی و نشاط دل‌ها را به هم نزدیک می‌کند مهر و محبت را زیاد می‌کند کودکان تشنه محبت هستند شادی می‌تواند در سیراب کردن عاطفی به آنان کمک کند و زمینه آرامش و آسایش را برای آنان فراهم سازد.
شادابی و نشاط، حالت درونی است که بر اندیشه، فکر و رفتار انسان تأثیر به سزای دارد و می‌تواند باعث طراوت و شادابی زندگی شود که کودک در آن بستر با بهترین کیفیت مراحل رشد خود را سپری کند مربیان مهد‌های کودک باید تلاش کنند برای تحقق تحرک، شادابی، نشاط و سرور در مهد‌های کودک خود بستر شادابی را فراهم کنند. وقتی جسم کودکان شاداب، پر انرژی و با طراوت باشد، روح و روان آنان نیز شادابی و نشاط را تجربه می‌کند یکی از بستر‌های تحرک و شادابی کودک می‌تواند تجهیز مهد کودک به اتاق‌های بازی و اسباب بازی، خاک بازی و شن بازی باشد؛ که کودک با نظارت و همراهی مربی در آن فضا‌های تجهیز شده بازی کند آموزش مهارت‌های سبک زندگی، شاد زیستن، شاداب بودن پر انرژی و با نشاط بودن و لذت بردن، باید از دوران کودکی صورت پذیرد تا بیشترین تأثیر را بر فرد گذاشته و با تکرار رفتار و کردار یاد گرفته او در دوران کودکی، تداوم آن رفتار در بزرگسالی باعث تعمیم شادابی و نشاط در کل زندگی او گردد بنابراین شایسته است مربیان مهد‌های کودک مهارت‌های شاد زیستن (شادی بجا) و لذت بردن را کسب کرده و به صورت عملی به کودکان به واسطه رفتار و کردار خود آموزش دهند چرا که تکرار رفتار‌های شایسته مربی به عنوان الگوی مناسب، به رفتار شاخص کودک تبدیل می‌شود، چون مربیان در سن مهد کودک جایگاه ویژه‌ای در الگو بودن کودکان دارند معمولاً در این سن مادر نقش الگو بودن را به مربی واگذار می‌کند و مربیان می‌توانند به عنوان افراد مؤثر در تربیت کودکان نقش سازنده و موثری داشته و تأثیرگذار باشند اگر مربی از شادی‌های بجا برای شاداب نگه داشتن کلاس خود استفاده کند اثرات پایدار شادابی کودکان را در طول روز خواهد دید و چنانچه از شادی‌های نابجا استفاده کند مطمئناً اثر آن نشاط مقطعی و ناپایدار است.
شادی و نشاط تأمین کننده سلامت جسم و روان انسان است وقتی که شما دچار کمبود شادی و سرور هستید چهره شما آشفته و درهم است و این حالت ممکن است به قضاوت منفی دیگران در مورد شما بینجامد. شادابی و نشاط می‌تواند مشکلات زندگی، فشار‌های روانی و عاطفی را کاهش دهد به سلامت جسم و روان ما کمک کند. لذت زندگی در گرو شادی بجا و پایدار است. شادی‌های لحظه‌ای اثر لحظه‌ای دارد شادی‌های به‌جا اثر ماندگار و پایدار دارند. این ماندگاری اثر می‌تواند زندگی را لذت بخش کند. صلح، صفا و صمیمیت را بر زندگی حاکم کند و کیفیت زندگی را بالا ببرد. رضایتمندی از زندگی را توسعه و آرامش و آسایش را به زندگی هدیه می‌دهد. در حقیقت شادی همان احساس خوشحالی، خوشبختی، خشنودی و رضایتمندی فرد از خودش، زندگی و محیط پیرامونش است که او را به آرامش خاطر می‌رساند و از این وضعیت لذت می‌برند.
شادی و نشاط از ملزومات زندگی کودکان است یکی از ضروریات جسم، روح و روان کودکان به شمار می‌آید شادی نه تنها بر روح و روان کودکان اثر می‌گذارد جسم آنان را نیز تحت تأثیر قرار می‌هد. شادی از ضروریات روح انسان است که به صورت فطری انسان گرایش به لذت، خوشی، خوشحالی، شادابی و نشاط دارد. در توصیف فطری بودن این نیاز بشر باید گفت ساختمان روح و روان انسان طوری طراحی شده است که نمی‌تواند از لذت شادابی، نشاط صرف نظر کند هر چند که در رنج، مشقت و سختی باشد، ولی می‌تواند حد و حدود برای آن در نظر بگیرد. این حق همه کودکان است که شاد و خرم باشند و از زندگی مشروع خود لذت ببرند از کودکی خود بهترین بهره را ببرند چرا که شادی و نشاط از نیاز‌های طبیعی کودکان می‌باشد و در همه انسان‌ها این نیاز وجود دارد بهتر است که به آن توجه شود و در حد توان تلاش می‌کند که آن برآورده شود. مخالفت اسلام با برخی از شادی‌ها و اعمال، دلیل مخالفت با شاد زیستن نیست بلکه تاکید این دین مقدس بر شادی‌های بجا و پایدار است و به دنبال تامین و تضمین شادی‌های پایدار آینده است هر جا که دین اسلام مخالفت کرده، محدودیت‌هایی را برای برخی از رفتار‌ها در نظر گرفته است به خاطر ضرر و زیان‌هایی است که آن رفتار در پی خواهد داشت و ممکن است اثر آن رفتار شادی بخش لحظه ای، شادی پایدار آنان را به خطر بیندازد با توجه به این که کودکان سرمایه عظیم، ارزنده و گرانبهای جامعه هستند باید مربیان مهد‌های کودک توجه ویژه دشته باشند که شادی به هر قیمت و هر سبکی نمی‌تواند اثر پایدار و شگرف در شادابی و نشاط کودکان داشته باشد شادی باید بر اساس اصول اعتقادی، ملی و مذهبی طراحی و اجرا شود تا نتیجه مطلوب را بگیریم و باعث پایداری اثرات شادی در کودکان شود.
بر اساس آنچه که گفته شد ما شادی‌ها را به دو نوع تقسیم می‌کنیم الف: شادی‌های بجا- ب: شادی‌های نابجا. این تقسیم بندی‌ها از شادی بر اساس ارزش گذاری بر روی شادی‌ها صورت پذیرفته است در دین مقدس اسلام برای شاد بودن، شاد زیستن و شادابی و نشاط اهمیت فراوانی قایل شده است شادی و نشاط در سبک زندگی اسلامی- ایرانی مردم کشور ما نیز از جایگاه ویژه برخوردار می‌باشد. در همین فرهنگ غنی؛ در نقطه مقابل شادی، نشاط، غم و اندوه قرار گرفته که از آن به عنوان عامل ضرر و زیان جسم و جان نام برده اند. دنیای کودکان دنیای بازی، نشاط و شادابی است دنیای حرکت و تحرک است شادابی و نشاط جزو پیوست‌های ناگسستنی زندگی کودک محسوب می‌شود و معمولاً برای از بین بردن غم و اندوه راهکار‌های عملیاتی فراوانی ارایه نموده اند که یکی از آن‌ها استفاده از شادی و نشاط است در برخی از مواردی که در فرهنگ عموم مردم به عنوان شادی از آن نام می‌برند به طور مطلق از منظر دین اسلام مورد تأیید نمی‌باشد به همین دلیل در برخی از مهد‌های کودک نیز برخی از مراسمات یا رفتار‌هایی که به عنوان عامل شادی آفرین کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرد قطعاً مورد تأیید دین اسلام نمی‌باشد بنابراین باید مسئولین و مربیان محترم مهد کودک‌ها توجه کنند از شادی‌های بجا استفاده کنند. ما خیلی از مسایل مهم زندگی کودک را به صورت غیرمستقیم (بویژه سبک زندگی اسلامی- ایرانی) آموزش می‌دهیم بنابراین باید دقت کنیم که چه چیزی با چه کیفیتی و با چه حد و حدودی به کودکان که امانت دست ما هستند آموزش می‌دهیم بهترین، مهم‌ترین و مؤثرترین ابزار برای آموزش غیر مستقیم سبک زندگی به کودکان بازی و اسباب بازی است. کودک از همان مهد کودک باید یاد بگیرد برای رسیدن به کمال حد و حدودی را رعایت کند قوانین زندگی را از طریق بازی به وسیله اسباب بازی بیاموزد. شایسته است یک سری قوانین را رعایت کند برای رسیدن به اهداف باید برنامه ریزی دقیق و منظم داشته باشد باید یاد بگیرد که حد و حدود برای رفتار و کردار خود وضع کند باید به قوانین وضع شده توسط خودش، خانواده و حکومت احترام بگذارد و آن‌ها را رعایت کند اگر چنانچه رعایت نکند قطعاً دچار لغزش و خطا می‌شود و از رسیدن به هدف اصلی خود منحرف می‌شود دچار آسیب و ضرر و زیان می‌شود. شادی نیز از این قاعده مستثنی نیست و برخی از حدود را باید در شادی‌ها رعایت کنیم عبارتند از: گناه و معصیت نباشد، موجبات آزار و اذیت دیگران را فراهم نسازد، لهو نباشد. البته اگر این حدود رعایت نشود حتی شادی هم صورت بپذیرد می‌توان گفت: شادی نابجا انجام داده اید.
شادی بجا را معمولاً شادی روا، پایدار یا شادی مثبت نیز می‌نامند انواع شادی‌هایی که مزاحم و مانع شادی پایدار انسان نباشند را شادی بجا و مثبت می‌دانیم این شادی‌ها زیانبار و مزاحم شادی‌های پایدار انسان نیستند. استفاده از شادی‌های روا و بجا حق همه کودکان و سایر انسان‌ها است.
شادی نابجا که معمولاً، شادی ناروا، ناپایدار یا شادی منفی نیز نامیده می‌شود انواع شادی‌هایی که مزاحم شادی بجا و پایدار است شادی نابجا و منفی می‌دانیم شادی‌های مزاحم و زیانبار شادی‌های بجا و پایدار؛ شادی‌های نابجا و ناروا هستند که به خاطر زیان و ضرر‌هایی که در پی دارند شادی‌های پایدار آینده شما را می‌توانند به خطر بیندازند.
شادی یک احساس مثبت و حالت درونی است که نتیجه آرامش باطن و رضایت خاطر است باعث شیرین شدن زندگی می‌شود از امور بدیهی و نیاز طبیعی انسان‌ها به ویژه کودکان است. به همین دلیل برآورده شدن آن برای کودکان ضروری و یک امر حیاتی می‌باشد چرا که زندگی کودک با شادی، نشاط و سرور معنا و مفهوم می‌گیرد. شادی و نشاط دل‌ها را به هم نزدیک می‌کند مهر و محبت را زیاد می‌کند کودکان تشنه محبت هستند شادی می‌تواند در سیراب کردن عاطفی به آنان کمک کند و زمینه آرامش و آسایش را برای آنان فراهم سازد.
شادابی و نشاط، حالت درونی است که بر اندیشه، فکر و رفتار انسان تأثیر به سزای دارد و می‌تواند باعث طراوت و شادابی زندگی شود که کودک در آن بستر با بهترین کیفیت مراحل رشد خود را سپری کند مربیان مهد‌های کودک باید تلاش کنند برای تحقق تحرک، شادابی، نشاط و سرور در مهد‌های کودک خود بستر شادابی را فراهم کنند. وقتی جسم کودکان شاداب، پر انرژی و با طراوت باشد، روح و روان آنان نیز شادابی و نشاط را تجربه می‌کند یکی از بستر‌های تحرک و شادابی کودک می‌تواند تجهیز مهد کودک به اتاق‌های بازی و اسباب بازی، خاک بازی و شن بازی باشد؛ که کودک با نظارت و همراهی مربی در آن فضا‌های تجهیز شده بازی کند آموزش مهارت‌های سبک زندگی، شاد زیستن، شاداب بودن پر انرژی و با نشاط بودن و لذت بردن، باید از دوران کودکی صورت پذیرد تا بیشترین تأثیر را بر فرد گذاشته و با تکرار رفتار و کردار یاد گرفته او در دوران کودکی، تداوم آن رفتار در بزرگسالی باعث تعمیم شادابی و نشاط در کل زندگی او گردد بنابراین شایسته است مربیان مهد‌های کودک مهارت‌های شاد زیستن (شادی بجا) و لذت بردن را کسب کرده و به صورت عملی به کودکان به واسطه رفتار و کردار خود آموزش دهند چرا که تکرار رفتار‌های شایسته مربی به عنوان الگوی مناسب، به رفتار شاخص کودک تبدیل می‌شود، چون مربیان در سن مهد کودک جایگاه ویژه‌ای در الگو بودن کودکان دارند معمولاً در این سن مادر نقش الگو بودن را به مربی واگذار می‌کند و مربیان می‌توانند به عنوان افراد مؤثر در تربیت کودکان نقش سازنده و موثری داشته و تأثیرگذار باشند اگر مربی از شادی‌های بجا برای شاداب نگه داشتن کلاس خود استفاده کند اثرات پایدار شادابی کودکان را در طول روز خواهد دید و چنانچه از شادی‌های نابجا استفاده کند مطمئناً اثر آن نشاط مقطعی و ناپایدار است.
اشتراک گذاری
