محمدحسن فاطمی‌راد
بازی «خود»شناسی کودک
کودک می‌تواند به وسیله بازی و اسباب بازی ها، دنیای خویش را بسازد و در قالب بازی دنیای کودکانه خود را پر از مهر، شادی، نشاط، محبت، صفا و صمیمیت طراحی کند جهان خویش را پر از خویشاوندان مهربان، رئوف، دلسوز و دل آرام سازد که ساخته و پرداخته ذهن خود او هستند در دنیای بازی خود می‌تواند هر چیزی را انتخاب کند یا کنار بگذارد قدرت انتخاب او بالاست و دنیای زندگی خود را با انتخاب خودش طراحی می‌کند.
گروه تعلیم و تربیت فرهنگ سدید؛ محمدحسن فاطمی‌راد: در فرآیند رشد، بازی مهمم‌ترین و اصلی‌ترین فعالیت کودک است که به عنوان دریچه ورود به دنیای کودک به شمار می‌آید. بازی برای کودکان همانند کلام برای بزرگسالان است. بازی زبان گویای کودک است. در حقیقت بازی وسیله‌ای برای بیان احساسات، رشد خلاقیت، برقراری ارتباط، توصیف تجربیات، آشکار کردن آرزو‌ها و خود شکوفایی کودکان است.
بازی اصلی‌ترین وسیله ابراز وجود کودک است که ان به صورت طبیعی برای بیان و اظهار «خود» استفاده می‌کند بازی نشان دهنده افکار، تمایلات و عواطف کودک است. بازی مهمترین فعالیت و تلاش کودک برای برقراری ارتباط با دیگران و محیط اطرافش است تا دنیای اطرافش را درک کند. بازی عامل آشنایی کودک با واقعیت‌ها است زمانی که کودک در بازی شکست می‌خورد متوجه می‌شود که پیشرفت و پیشبرد کار‌ها ساده نیست. یعنی از طریق بازی کودک باید چگونه شکست خوردن را بیاموزد و هر شکست را یک پله ترقی خود دانسته بازی موجب رشد جسمی، فکری و ذهنی فرد می‌شود و موجبات سلامت جسمی و روحی و روانی را فراهم می‌سازد و تقویت کننده جنبه‌های جسمی، ذهنی و روانی و عاطفی کودک محسوب می‌شود. بازی استفاده بهینه از وقت و زمان برای کودکان است بازی اتلاف وقت برای کودکان نیست بلکه مهمترین و کارآمدترین فعالیت کودک است عشق و علاقه کودک به بازی نشانه سلامت اوست چرا که بازی یکی از مهمترین عوامل در سلامت، رشد جسمی، روانی و عاطفی کودک است که برای آموزش اصول و قواعد زندگی لازم است. ضرورت توجه به بازی در ۷ سال اول زندگی بیشتر از سایر زمان‌هاست در حقیقت مهم ترین، اصلی‌ترین فعالیت کودک در ۷ سال اول زندگی بازی است.
کودک در هفت سال اول زندگی خود بیشتر تحت تأثیر والدین و مربیان است در سال‌های اولیه زندگی مهم ترین، اصلی‌ترین و تأثیرگذارترین الگوی کودک والدین هستند و در بین والدین، مادر نقش پررنگی دارد از زمانی که کودکان وارد مهدکودک می‌شوند معمولاً هم تأثیرات والدین و هم مربیان را مشاهده می‌کنیم. با توجه به اینکه قسمت اعظم شخصیت انسان در دوران کودکی او شکل می‌گیرد پس والدین و مربیان تا حدود زیادی در شکل گیری شخصیت کودکان دخیل هستند معمولاً فضائل و رذایل اخلاقی (خوب‌ها و بدها) را ابتدا از والدین و در درجه بعد از مربیان و سایر اطرافیان خود می‌آموزند و به مرور زمان در ذهن آن‌ها به صورت ملکه در خواهد آمد. در این مقطع سنی که بازی نقش پر رنگی دارد والدین و مربیان می‌توانند از پتانسیل بازی برای تفهیم و تعلیم خواسته‌های خود به کودکانشان استفاده بهینه کنند. همانگونه که می‌دانیم در هفت سال اولیه زندگی اموزش رسمی برای کودکان توصیه نمی‌شود آنان از زندگی آزاد برخوردارند و اگر مطالبی به آنان تعلیم داده می‌شود شایسته است از طریق بازی با کمک اسباب بازی‌ها صورت پذیرد. آموزش به کودک در هفت سال نخست زندگی به صورت غیر مستقیم است. بهترین، مؤثرترین و اثرگذارترین عنصر برای تربیت کودک در این سن بازی است که به عنوان مهمترین فعالیت کودک در این سن به شمار می‌آید.
کودک می‌تواند به وسیله بازی و اسباب بازی ها، دنیای خویش را بسازد و در قالب بازی دنیای کودکانه خود را پر از مهر، شادی، نشاط، محبت، صفا و صمیمیت طراحی کند جهان خویش را پر از خویشاوندان مهربان، رئوف، دلسوز و دل آرام سازد که ساخته و پرداخته ذهن خود او هستند در دنیای بازی خود می‌تواند هر چیزی را انتخاب کند یا کنار بگذارد قدرت انتخاب او بالاست و دنیای زندگی خود را با انتخاب خودش طراحی می‌کند. کودکان در سنین زیر ۷ سال معمولاً از طریق بازی و با کمک اسباب بازی ها، موفق می‌شوند به صورت غیر مستقیم شکل ها، اندازه ها، رنگ ها، جنس اشیاء و اهمیت آن‌ها را یاد بگیرند مهارت نه گفتن، حل مسأله، کنترل خشم، سبک زندگی و... به دست آورند. بازی و اسباب بازی از مهمترین ابزار تقویت فکر و اندیشه کودک است بازی‌های فکری قدرت تفکر کودکان را متناسب با سن آنان رشد داده و موجب تکامل رشد ذهنی آن‌ها می‌شود.
همه انسان‌ها در همه سنین بازی را دوست دارند، زیرا بازی یک نیاز فطری است و به همین جهت از رفتار‌های مورد علاقه همه انسان‌ها به شمار می‌آید، ولی نیاز به بازی در سنین اولیه بیشتر از سایر سنین است. یکی از اصلی‌ترین نیاز‌های کودکان زیر ۷ سال نیاز به بازی است بازی و اسباب بازی از ساده‌ترین شکل آغاز شده و هر روز پیشرفت کرده و امروز به پیچیده‌ترین و پیشرفته‌ترین نوع خود رسیده است اسباب بازی انسان‌های اولیه سنگ، خاک، چوب، گل رس، استخوان حیوانات و سنگ ریزه‌های تزئینی و... بوده که کودکان با این اسباب بازی‌های ساده و ابتدایی بازی‌های جذاب را می‌کردند و از بازی کردن با آن‌ها لذت می‌بردند. بازی در مقطع سنی زیر ۷ سال از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است که مربیان مهد‌های کودک و والدین باید به این نیاز فطری کودکان توجه کرده و سعی کنند برای گذراندن اوقات فراغت این کودکان از بازی و اسباب بازی استفاده نمایند عشق و علاقه کودکان به بازی و اسباب بازی می‌تواند بهترین گزینه برای گذراندن اوقات فراغت آنان و آموزش سبک زندگی، فضایل و رذایل اخلاقی، آداب و معاشرت اجتماعی، قانونمندی، القای ارزش ها، تغییر نگرش ها، تغییر رفتار‌ها و معرفی هنجار‌های اجتماعی استفاده شود.
مربیان مهد‌های کودک و والدین باید توجه داشته باشند که بازی کودک، رابطه تنگاتنگ و نزدیکی با روانشناسی شخصیت، روانشناسی رشد، روانشناسی کودک، احساس، ادراک، هیجان، و یادگیری کودک دارد و سعی کنند برای انتخاب بازی حتماً به رده بندی سنی اسباب بازی توجه داشته باشند که بازی که برای کودک خود انتخاب می‌کنند متناسب با سن، خلقیات و علاقه کودک باشد مربیان مهدکودک‌ها باید بدانند که بازی در روانشناسی کودک همانند آزمایشگاهی است که می‌توان به وسیله آن رفتار کودک را مورد مطالعه قرار دهیم و همین امر باعث شده که پژوهشگران روانشناسان کودک، به بازی اهمیت می‌دهد و به آن به عنوان یک نیاز مهم کودک توجه ویژه دارد. به تدریج رفتار‌های خود را تغییر می‌دهد و بر تعداد آن‌ها می‌افزاید تا بتواند به الزام‌های محیط پاسخ مثبت و مناسب بدهد و به مراحل پیچیده تری از بازی دست پیدا کند با توجه به این که بازی یک نیاز فطری است کودک در مسیر رشد جسمی به مراحل پیچیده‌تر بازی نیز می‌رسد. مربیانی در امر تعلیم و تربیت کودکان و مهد‌های کودک موفق هستند که بازی را یک نیاز اساسی کودک در این سن بدانند و به کمک بازی راحت‌تر می‌تواند در حرفه خود موفق شوند.
کودک در هفت سال اول زندگی خود بیشتر تحت تأثیر والدین و مربیان است در سال‌های اولیه زندگی مهم ترین، اصلی‌ترین و تأثیرگذارترین الگوی کودک والدین هستند و در بین والدین، مادر نقش پررنگی دارد از زمانی که کودکان وارد مهدکودک می‌شوند معمولاً هم تأثیرات والدین و هم مربیان را مشاهده می‌کنیم. با توجه به اینکه قسمت اعظم شخصیت انسان در دوران کودکی او شکل می‌گیرد پس والدین و مربیان تا حدود زیادی در شکل گیری شخصیت کودکان دخیل هستند معمولاً فضائل و رذایل اخلاقی (خوب‌ها و بدها) را ابتدا از والدین و در درجه بعد از مربیان و سایر اطرافیان خود می‌آموزند و به مرور زمان در ذهن آن‌ها به صورت ملکه در خواهد آمد. در این مقطع سنی که بازی نقش پر رنگی دارد والدین و مربیان می‌توانند از پتانسیل بازی برای تفهیم و تعلیم خواسته‌های خود به کودکانشان استفاده بهینه کنند. همانگونه که می‌دانیم در هفت سال اولیه زندگی اموزش رسمی برای کودکان توصیه نمی‌شود آنان از زندگی آزاد برخوردارند و اگر مطالبی به آنان تعلیم داده می‌شود شایسته است از طریق بازی با کمک اسباب بازی‌ها صورت پذیرد. آموزش به کودک در هفت سال نخست زندگی به صورت غیر مستقیم است. بهترین، مؤثرترین و اثرگذارترین عنصر برای تربیت کودک در این سن بازی است که به عنوان مهمترین فعالیت کودک در این سن به شمار می‌آید.
کودک می‌تواند به وسیله بازی و اسباب بازی ها، دنیای خویش را بسازد و در قالب بازی دنیای کودکانه خود را پر از مهر، شادی، نشاط، محبت، صفا و صمیمیت طراحی کند جهان خویش را پر از خویشاوندان مهربان، رئوف، دلسوز و دل آرام سازد که ساخته و پرداخته ذهن خود او هستند در دنیای بازی خود می‌تواند هر چیزی را انتخاب کند یا کنار بگذارد قدرت انتخاب او بالاست و دنیای زندگی خود را با انتخاب خودش طراحی می‌کند. کودکان در سنین زیر ۷ سال معمولاً از طریق بازی و با کمک اسباب بازی ها، موفق می‌شوند به صورت غیر مستقیم شکل ها، اندازه ها، رنگ ها، جنس اشیاء و اهمیت آن‌ها را یاد بگیرند مهارت نه گفتن، حل مسأله، کنترل خشم، سبک زندگی و... به دست آورند. بازی و اسباب بازی از مهمترین ابزار تقویت فکر و اندیشه کودک است بازی‌های فکری قدرت تفکر کودکان را متناسب با سن آنان رشد داده و موجب تکامل رشد ذهنی آن‌ها می‌شود.
همه انسان‌ها در همه سنین بازی را دوست دارند، زیرا بازی یک نیاز فطری است و به همین جهت از رفتار‌های مورد علاقه همه انسان‌ها به شمار می‌آید، ولی نیاز به بازی در سنین اولیه بیشتر از سایر سنین است. یکی از اصلی‌ترین نیاز‌های کودکان زیر ۷ سال نیاز به بازی است بازی و اسباب بازی از ساده‌ترین شکل آغاز شده و هر روز پیشرفت کرده و امروز به پیچیده‌ترین و پیشرفته‌ترین نوع خود رسیده است اسباب بازی انسان‌های اولیه سنگ، خاک، چوب، گل رس، استخوان حیوانات و سنگ ریزه‌های تزئینی و... بوده که کودکان با این اسباب بازی‌های ساده و ابتدایی بازی‌های جذاب را می‌کردند و از بازی کردن با آن‌ها لذت می‌بردند. بازی در مقطع سنی زیر ۷ سال از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است که مربیان مهد‌های کودک و والدین باید به این نیاز فطری کودکان توجه کرده و سعی کنند برای گذراندن اوقات فراغت این کودکان از بازی و اسباب بازی استفاده نمایند عشق و علاقه کودکان به بازی و اسباب بازی می‌تواند بهترین گزینه برای گذراندن اوقات فراغت آنان و آموزش سبک زندگی، فضایل و رذایل اخلاقی، آداب و معاشرت اجتماعی، قانونمندی، القای ارزش ها، تغییر نگرش ها، تغییر رفتار‌ها و معرفی هنجار‌های اجتماعی استفاده شود.
مربیان مهد‌های کودک و والدین باید توجه داشته باشند که بازی کودک، رابطه تنگاتنگ و نزدیکی با روانشناسی شخصیت، روانشناسی رشد، روانشناسی کودک، احساس، ادراک، هیجان، و یادگیری کودک دارد و سعی کنند برای انتخاب بازی حتماً به رده بندی سنی اسباب بازی توجه داشته باشند که بازی که برای کودک خود انتخاب می‌کنند متناسب با سن، خلقیات و علاقه کودک باشد مربیان مهدکودک‌ها باید بدانند که بازی در روانشناسی کودک همانند آزمایشگاهی است که می‌توان به وسیله آن رفتار کودک را مورد مطالعه قرار دهیم و همین امر باعث شده که پژوهشگران روانشناسان کودک، به بازی اهمیت می‌دهد و به آن به عنوان یک نیاز مهم کودک توجه ویژه دارد. به تدریج رفتار‌های خود را تغییر می‌دهد و بر تعداد آن‌ها می‌افزاید تا بتواند به الزام‌های محیط پاسخ مثبت و مناسب بدهد و به مراحل پیچیده تری از بازی دست پیدا کند با توجه به این که بازی یک نیاز فطری است کودک در مسیر رشد جسمی به مراحل پیچیده‌تر بازی نیز می‌رسد. مربیانی در امر تعلیم و تربیت کودکان و مهد‌های کودک موفق هستند که بازی را یک نیاز اساسی کودک در این سن بدانند و به کمک بازی راحت‌تر می‌تواند در حرفه خود موفق شوند.
اشتراک گذاری
