گروه جامعه و اقتصاد «سدید»؛ بر اساس گزارشی از خبرگزاری CBC که در ۲۲ مه ۲۰۲۵ منتشر شده، با وجود جنگی که تمامی دانشگاههای غزه را ویران کرده، بسیاری از دانشجویان با کمک اپلیکیشنها، کافینتها و اساتید متعهدی که حتی زیر صدای پهپادها دروس را ضبط میکنند، بهصورت آنلاین به تحصیل ادامه میدهند.
زندگی دانشجویان و اساتید در غزه
دیدن دانشگاهی که سالها به آن رفتوآمد داشتم و حالا ویران شده، بسیار دلخراش است. انگار سالها دانش و امید و یک آینده کامل در حال ازبینرفتن است.»
اکثر دانشگاههای غزه مانند دانشگاه «الاقصی» در جریان جنگ نابود شدهاند. احمد جنینه - استاد ادبیات انگلیسی - و دانشجویش اصیل «الوان» که خانهشان در شمال غزه هنوز پابرجاست، توضیح میدهند که چگونه دانشجویان و معلمان در منطقهای جنگزده به تحصیل و تدریس ادامه میدهند. جنینه پیش از این استاد مدعو دانشگاه «لاوال» در «کبک کانادا» نیز بوده است.
«اصیل» قبل از شروع کلاسهای روزانه، به آشپزخانه میرود تا قهوهای درست کند؛ آب را روی شعله باز میجوشاند و آن را به همراه قهوه فوری داخل فنجان میریزد. سپس به اتاقش میرود و جستجوی روزانه برای یافتن اتصال اینترنت را آغاز میکند؛ کاری دشوار در خانه خانوادهاش در شهر غزه. این دختر ۲۱ ساله در حال تحصیل در رشته ادبیات انگلیسی در دانشگاه الاقصی است. او یکی از هزاران دانشجویی است که با وجود جنگ، تلاش میکنند تحصیل خود را ادامه دهند. خانواده الوان از معدود خانوادههایی هستند که خانهشان هنوز پابرجاست و تصمیم گرفتهاند به جنوب غزه نقلمکان نکنند؛ چون معتقدند که در هر نقطهای از نوار غزه، امنیتشان به خطر میافتد.

اصیل الوان اوایل ماه جاری در خانهاش در شهر غزه مشغول تحصیل است. او میگوید با وجود جنگ، مصمم است به تحصیل ادامه دهد تا مهارتهایش را ارتقا داده و برای ادامه تحصیل به خارج از کشور برود.
تأثیر جنگ بر دانشگاهها و آموزش
احمد جنینه - استاد ادبیات انگلیسی اصیل الوان - میگوید: «تعداد ثبتنامیها در دانشگاه بهطور «قابلتوجهی» کاهش یافته است.» نزدیک به یک سال و نیم پس از آغاز درگیریها، بیشتر دانشگاههای غزه از جمله دانشگاه الاقصی تخریب شدهاند و بنا به گفته مقامات آموزشی فلسطین، تحصیل حدود ۸۸ هزار دانشجو در سراسر نوار غزه متوقف شده است. او میگوید: «این امر کاملاً قابلپیشبینی بود؛ چون دانشجویان یا مجبور به ترک خانههای خود شدهاند یا خانوادهشان را از دست دادهاند.» احمد تلاش کرده در طول جنگ با دانشجویانش در ارتباط باشد و تخمین میزند حدود ۹۰ درصد آنها به دلیل جنگ جابهجا شدهاند و در کلاسهای آنلاین شرکت میکنند.
زندگی در شرایط ناامن
حتی «اصیل» که خانهاش هنوز سالم است هم گاهی به دلیل حملات نزدیک مجبور به ترک خانه شده است. او هرچند توانسته به خانه بازگردد، اما فشارها همچنان ادامه دارد. چیزی که در ابتدا برایش موقتی به نظر میرسید، اکنون تبدیل به یک مبارزه روزمره شده است؛ چرا که دانشگاهها، مدارس و بیمارستانها بمباران میشوند. اصیل میگوید: «دیدن دانشگاهی که سالها به آن رفتوآمد داشتم و حالا ویران شده، بسیار دلخراش است. انگار سالها دانش و امید و یک آینده کامل در حال ازبینرفتن است.»

تصویر سمت چپ، دروازههای دانشگاه الاقصی در خانیونس در تاریخ ۱۱ آگوست ۲۰۱۵.
تصویر سمت راست، همان دروازه در تاریخ ۱۴ آوریل ۲۰۲۴.
آموزش چگونه ادامه دارد؟
جنینه که پیشتر استاد مدعو دانشگاه لاوال در کبک بوده، مصمم به حمایت از ۶۰۰ دانشجویش در سه درس مختلف است. او میگوید «این کار بیشتر بر پایه مسئولیت شخصی و جمعی انجام میشود تا الزامات رسمی دانشگاهی.» این کار معمولاً بدون دستمزد مناسب و با پرداختهای نامنظم است؛ او اکنون حدود ۳۰ درصد درآمد سابقش را دریافت میکند. جنینه میگوید: «بسیاری از ما به تدریس ادامه میدهیم نه بهخاطر دستمزد، بلکه چون معتقدیم آموزش باید ادامه یابد و باید از دانشجویان حتی در زمان جنگ حمایت کنیم.»

احمد جنینه - استاد ادبیات انگلیسی در دانشگاه الاقصی - میگوید «جنگ، شیوههای تدریس او را بهطور کامل تغییر داده است.» او از ابزارهای پیامرسانی مانند واتساپ و تلگرام برای ضبط پیامهای صوتی از درسهایش استفاده میکند و آنها را برای دانشجویانش میفرستد.
مشکل اصلی: اینترنت
اصیل از اینکه فرصت ادامه تحصیل را دارد، قدردان است، اما همواره ترس و عدم اطمینان بر او غالب است. به گفته او، دسترسی به اینترنت، بزرگترین چالش تحصیلیاش بوده است. او میگوید: «اینترنت یا بسیار ضعیف بود یا قطع میشد.» در یکی از جابهجاییها، او مجبور شده ۴۵ دقیقه راه برود تا به جایی برسد که سیگنال قوی و پایدار داشته باشد. «آنجا حتی یک مکان واقعی نبود؛ فقط باید وسط خیابان میایستادی و سعی میکردی که یک کاری انجام بدهی.»
تنها انگیزهام این است که آموزش را سلاحی قوی علیه این اشغال میدانم.
روشهای تدریس در جنگ
جنینه میگوید «زندگیام به کلی تغییر کرده است. حالا بهجای اینکه به دانشگاه بیایم و حضوری درس بدهم، روزم اینگونه میگذرد.» او حالا از خانه با لپتاپ و کتابهایش درس میدهد، صدای دروسش را روی واتساپ و تلگرام ضبط میکند و میفرستد. گاهی صدای پهپادهای پرنده در پسزمینه ضبط، یادآور جنگی دائمی میشود. او فایلها را فشرده میکند تا دانلود آنها آسانتر شود و برای دانشجویان میفرستد. چون برق همیشه پایدار نیست، هنگام نیاز به شارژ دستگاهها به کافینتها میرود؛ جایی که میزهای زیادی پر از افرادی است که هدفون به گوش دارند.
آینده آموزش در غزه
جنینه معتقد است که جنگ دانشگاهها را وادار کرده آموزش آنلاین را گسترش دهند و با شرایط وفق پیدا کنند. او معتقد است که این تجربه در نهایت به نفع سیستم آموزشی خواهد بود. او میگوید: «تصور میکنم آموزش آنلاین، همچنان مدتی مکمل آموزش حضوری خواهد بود. حتی اگر جنگ فردا تمام شود، دانشجویان فوراً آماده بازگشت به آموزش حضوری نخواهند بود.»
اراده دانشجویان
اصیل با وجود همه مشکلات، ناامید نیست. او قصد دارد تحصیلاتش را تمام کند و برای دریافت بورسیه تحصیلی برای ادامه تحصیل در خارج از کشور اقدام کند. او میگوید: «تنها انگیزهام این است که آموزش را سلاحی قوی علیه این اشغال میدانم.»
https://www.cbc.ca/news/world/gaza-university-student-professor-war-1.7540421
/ انتهای پیام /