گروه اجتماعی فرهنگ سدید- علیرضا محمدعلی زاده: گردشگری دینی یکی از قدیمیترین نوع گردشگری است که وجود آن به تاریخ فرهنگ دینی گره خورده است. صاحب نظران گردشگری، حج تمتع را یکی از بزرگترین گردشگری دینی جهان لحاظ میکنند که سالانه بیش از دومیلیون گردشگر زیارتی را از سراسر دنیا در مکه مکرمه گردهم می آورد تا به مناسک حج در چارچوب دین اسلام عمل کنند و ضمن زیارت، تبادلات دینی نیز شکل بگیرد. فلذا برای مسلمانان مهمترین، برجستهترین و عزیزترین جاذبه گردشگری جهان، شهر مکه و کعبه است که سالانه میلیونها زائر مشتاق برای دیدار قبله گاه مسلمانان جهان از سراسر جهان به این شهر سفر میکنند.
لازم به ذکر است در دیدار دست اندرکاران و کارگزاران حج و جمعی از زائران کشورمان با مقام معظم رهبری مورخ ۱۳۹۸/۴/۱۲؛ معظم له حج را یک فریضه استنایی، محل تجمع مجموعهای از ارزشهای اسلامی، نمودار کوچکی از جامعه اسلامی برتر، مظهر تمدن نوین اسلامی، نمایش بندگی و اخلاق، عامل وحد امت اسلام و یکی از مظاهر حیات اجتماعی اسلام بیان کردند. به همین دلیل عملیات حج در سال ۱۳۹۸ با شعار حج با محوریت خودسازی، اخوت دینی و تمدن اسلامی آغاز شد.
درآمد ۱۲ میلیارد دلاری عربستان از زائران حج
طبق تحقیقات صندوق بین المللی پول، درآمد عربستان از حج به طور متوسط سالانه ۱۲ میلیارد دلار است که بخش عمده آن از اقامت زائران در هتل ها، حمل و نقل، خرید سوغاتی و ... در حج تمتع حاصل میشود. زیارت که ستون اصلی طرح توسعه گردشگری تحت برنامه اصلاحات اقتصادی «محمد بن سلمان»، لیعهد عربستان سعودی است. طرحی است که وی به منظور ارتقای رشد اقتصادی و پایان دادن به وابستگی به درآمد نفتی معرفی کرد. حج سفری است که هر مسلمانی که توانایی دارد یکبار در عمر خود باید به جا بیاورد و برای عربستان نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
این کشور با اتکا به این که هر مسلمانی باید یک بار در طول عمر خود حج را به جا بیاورد، سرمایه گذاری در این بخش را آغاز کرده است. تأسیس شهرکهای مسکونی، هتل، رستوران، فرودگاه و مراکز خرید در کنار ورود این تعداد از زائران، به معنای رشد گردشگری و اقتصاد عربستان و سرازیر شدن میلیاردها دلار پول به این کشور تا ۱۰ سال آینده است.
عدم همکاری عربستان با زائران ایرانی
عدم همکاری عربستان سعودی در حمل و نقل ۸۶۵۰۰ حجاج ایرانی به حج تمتع از ۱۹ فرودگاه کشوردر سال ۹۸، مشکلاتی را به دنبال داشت که تنها شرکت هواپیمایی ایران ایر را به جابه جایی زانران ایرانی موظف کرد و با کارشکنی طرف سعودی مانع استفاده از ظرفیت های شرکتهای هواپیمایی ماهان و قشم ایر شدند.
طبق بررسیهای انجام شده اولین اعزام زانران ایرانی در ۱۷ تیرماه صورت گرفت و تا ۱۶ مرداد ادامه خواهد داشت، زمان برگشت حجاج ایرانی از ۲۶ مرداد تا ۱۷ شهریور خواهد بود و میانگین سنی حجاج ایرانی نیز ۵۵ سال است که ۱۸۰۰ نفر از زائران بالای ۸۰ سال دارند و بزرگترین حاجی ایرانی، ۱۰۷ ساله است.
در این خصوص حجتالاسلام والمسلمین سیدعبدالفتاح نواب اعلام کرده است که امسال طولانیترین دوره حج پس از پیروزی انقلاب اسلامی است و علیرضا رشیدیان رئیس سازمان حج و زیارت؛ این اقامت طولانی را یک فرصت بینظیر جهت ارتقای فرهنگ دینی و بهرهگیری از ارزشهای معنوی و اخلاقی برای حجاج ایرانی یاد کرده است.
حجاج ایرانی باید هویت خود را حفظ کنند
لازم به ذکر است تراکم پرواز شرکت هواپیمایی ایران ایر در اعزام حجاج و وضعیت ناوگان هواپیمایی کشور، ممکن است منجر به وقوع تأخیر طولانی و باعث نارضایتی حاجیان ایرانی شود که البته لازم است دست اندرکاران تلاش خود را و از طرفی زائران و همراهان آنان، آستانه تحمل خود را جهت خدمت رسانی مطلوب افزایش دهند.
در نتیجه طولانی ترین دوره حج زائران ایرانی بنابر توصیه های رهبر معظم انقلاب باید به فرصتی در جهت الفت با برادران مسلمان، حضور در صفوف منظم نماز جماعت مسجدالحرام و مسجدالنبی همراه با بقیه مسلمان ها، آبرو بخشیدن حجاج به ملیت و هویت ایرانی، نشان دادن برجستگیهای خلقیات اجتماعی ملت ایرانبه دیگر ملت ها، حفظ آبرو و عزت ایران در مقابل بقیه مسلمان ها، اهمیت دادن به نماز و خشوع و توسل در ایام حج، دعا برای برطرف شدن مشکلات و گرفتاریهای امت اسلام و دعا برای کم شدن شر دشمنان از سر دنیای اسلام منجر شود.